Soru

Zorluk: ZorKusur Sorumluluğu: Hizmet Kusuru Kavramı ve Görünüm Biçimleri

Bir valilik, şehir merkezindeki metruk bir binanın madde bağımlıları tarafından işgal edildiği ve çevre güvenliğini ciddi şekilde tehdit ettiği yönündeki çok sayıda başvuruyu yerinde bularak; binanın yıkılması veya girişlerinin geçişi kesin olarak engelleyecek şekilde kapatılması için ilgili belediyeye yazılı talimat vermiştir. Belediye, binanın kapı ve pencerelerini sac levhalarla kapatmış ancak kısa bir süre sonra bu levhaların söküldüğü ve binaya kontrolsüz girişlerin devam ettiği tespit edilmiştir. İdarenin bu durumu bilmesine rağmen ek bir denetim veya önlem almadığı bir süreçte, binada çıkan yangın bitişikteki bir ticari işletmeye sıçrayarak ağır maddi zarara yol açmıştır. Bu olaydaki idari sorumlulukla ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. İdarenin, hizmetin gereklerine uygun önlemleri almaması ve alınan önlemlerin etkinliğini denetlememesi, hizmetin "kötü işlemesi" kapsamında bir hizmet kusurudur.Cevap
  2. B
    Belediye personelinin levhaların söküldüğünü takip etmemesi kamu görevlisinin ağır ihmali olduğundan, bu durum "kişisel kusur" teşkil eder ve idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırır.
  3. C
    Yangının üçüncü kişiler (madde bağımlıları) tarafından çıkarılmış olması, idarenin hizmet kusuru ile ortaya çıkan zarar arasındaki illiyet bağını tamamen keser.
  4. D
    Metruk binaların güvenliğinden birincil derecede bina malikleri sorumlu olduğundan, idarenin bu olayda herhangi bir hizmet kusuru bulunmamaktadır.
  5. E
    Olayda kamu düzeninin bozulması söz konusu olduğundan, idare herhangi bir kusuru olmasa dahi "sosyal risk" ilkesi gereği zararı tazmin etmekle yükümlüdür.

Cevap

İdarenin, tehlike arz eden bir yapıya yönelik aldığı önlemlerin sürekliliğini sağlamaması ve denetim görevini ihmal etmesi, kamu hizmetinin 'kötü işlemesi' nedeniyle bir hizmet kusuru teşkil eder.
İdare, kamu hizmetini yürütürken hizmetin gereklerine uygun araçları sağlamak ve bu araçların etkinliğini denetlemekle yükümlüdür. Olayda binanın kapatılması bir önlemdir ancak bu önlemin söküldüğünün bilinmesine rağmen müdahale edilmemesi, hizmetin organizasyonunda ve işleyişinde bir eksiklik (kötü işleme) olduğunu gösterir. Bu durum Danıştay kararlarında tipik bir hizmet kusuru olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin Görev ve Yükümlülüğünün Tespiti
Valilik ve belediye, kamu düzeni ve güvenliğini korumakla (kolluk faaliyeti) yükümlüdür.
İdarenin sorumluluğunun doğması için öncelikle yerine getirmekle yükümlü olduğu bir kamu hizmetinin varlığı gerekir.
2
İdari Eylemin/İhmalin Analizi
İdare riski bilmekte, talimat vermiş ancak önlemin devamlılığını (denetim) sağlamamıştır.
Hizmet kusuru objektif bir kusurdur; idarenin hizmeti kötü, geç veya hiç işletmemesi durumunu kapsar.
3
Kusur Türünün Belirlenmesi
Önlemlerin yetersizliği ve denetimsizlik 'kötü işleme' görünümündedir.
Hizmet başlamış ancak gereklerine uygun (etkin ve sürekli) yürütülmemiştir.
4
İlliyet Bağı ve Sorumluluk Rejiminin Değerlendirilmesi
Üçüncü kişinin fiili illiyet bağını kesmez; çünkü hizmetin amacı zaten bu fiili önlemektir.
Danıştay içtihatlarına göre, idarenin önlemekle yükümlü olduğu bir riskin gerçekleşmesi durumunda illiyet bağı korunur.

Anahtar Kavram

Hizmet Kusuru: Hizmetin Kötü İşlemesi
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla