Soru

Zorluk: OrtaKişi Hakları: Düşünce, İfade ve İnanç Hürriyetleri

1982 Anayasası'nda düzenlenen "Düşünce ve Kanaat Hürriyeti" (m.25m. 25) ile "Düşünceyi Açıklama ve Yayma Hürriyeti" (m.26m. 26) arasındaki anayasal hukuki rejim farkına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Düşünce ve kanaat hürriyeti, kişinin iç dünyasına yönelik olması nedeniyle mutlak niteliktedir ve savaş halinde dahi dokunulamaz; ancak düşünceyi açıklama hürriyeti anayasal sebeplerle sınırlanabilir.Cevap
  2. B
    Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti, bireyin dış dünyaya yönelen eylemi olduğu için olağanüstü hallerde dahi dokunulamayacak çekirdek haklar kategorisindedir.
  3. C
    Her iki hürriyet de Jellinek'in tasnifine göre "pozitif statü hakları" (isteme hakları) arasında yer aldığı için devletin mali imkanlarıyla sınırlıdır.
  4. D
    Düşünce hürriyeti sadece millî güvenlik gerekçesiyle kanunla sınırlanabilirken, düşünceyi açıklama hürriyeti hiçbir durumda sınırlanamayan mutlak bir haktır.
  5. E
    Anayasa'nın 15. maddesi uyarınca, savaş halinde dahi kişinin düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanması ve bunlardan dolayı suçlanması mümkündür.

Cevap

Düşünce ve kanaat hürriyetinin mutlak nitelikte olması ve savaş halinde dahi dokunulamaması, buna karşın düşünceyi açıklama hürriyetinin anayasal sebeplerle sınırlanabilmesi doğrudur.
Doğru ifade, düşünce ve kanaat hürriyetinin mutlaklığını (içsel boyut) ve savaşta dahi dokunulamayacak çekirdek alan içerisinde yer aldığını, ancak bu düşüncelerin dış dünyaya aktarılmasını içeren açıklama ve yayma hürriyetinin (dışsal boyut) millî güvenlik veya kamu düzeni gibi sebeplerle sınırlanabileceğini belirtmektedir. Bu durum 1982 Anayasası'nın 25, 26 ve 15. maddelerinin birleşik yorumunun sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 25. ve 26. maddelerinin kapsamını belirle.
25. madde 'düşünce hürriyetini' (iç dünya/forum internum), 26. madde ise 'düşünceyi açıklama hürriyetini' (dış dünya/forum externum) düzenler.
Hakların niteliklerini ve kullanım alanlarını ayırt etmek için gereklidir.
2
Anayasa'nın 15. maddesindeki (çekirdek haklar) düzenlemeyi incele.
Savaş, seferberlik veya OHAL durumlarında dahi kimsenin düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağı ve bunlardan dolayı suçlanamayacağı (dokunulamaz alan) tespit edilir.
Hangi hakkın mutlak, hangisinin nispi olduğunu anlamak için 15. madde belirleyicidir.
3
Sınırlama rejimlerini karşılaştır.
Düşünce hürriyetinin sınırlama sebebi yoktur (mutlaktır); açıklama hürriyeti ise 26. maddenin 2. fıkrasındaki özel sebeplerle sınırlanabilir.
Hukuki rejim farkını netleştirmek için anayasal sınırlama maddeleri kontrol edilir.

Anahtar Kavram

Düşünce ve kanaat hürriyetinin mutlaklığı ile ifade hürriyetinin sınırlanabilirliği arasındaki fark.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla