Soru

Zorluk: OrtaBaskı Grubu ve Çıkar Grubu Kavramları

Bir meslek örgütü, üyelerinin haklarını korumak amacıyla faaliyet gösteren bir yapı iken; hükümetin hazırladığı yeni bir vergi düzenlemesini kendi lehine değiştirmek için lobi faaliyetleri yürütmeye ve medya üzerinden hükümet kararlarını etkilemeye başladığında akademik olarak farklı bir kimliğe bürünür. Bu örnekten hareketle, ortak çıkarlar etrafında birleşmiş bir toplumsal yapının (çıkar grubu), 'baskı grubu' niteliği kazanmasını sağlayan temel eylemsel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Siyasal karar alma mekanizmalarını ve kamu politikalarını dışarıdan etkilemeye yönelik eyleme geçmesiCevap
  2. B
    Seçimlere katılarak siyasal iktidarı doğrudan ele geçirmeyi ve hükümet kurmayı hedeflemesi
  3. C
    Sadece üyeleri arasındaki sosyal dayanışmayı ve ekonomik yardımlaşmayı artırmaya odaklanması
  4. D
    Toplumun genelini temsil etmek üzere anayasal egemenlik yetkisini kullanmaya talip olması
  5. E
    Üyelerinin tamamının aynı siyasi partiye kayıtlı olması ve partinin hiyerarşik yapısına girmesi

Cevap

Ortak çıkarlar doğrultusunda siyasal iktidarın kararlarını ve kamu politikalarını dışarıdan etkilemeye yönelik eylemlerde bulunmak.
Siyaset biliminde bir çıkar grubunu baskı grubuna dönüştüren temel unsur, grubun siyasal sisteme dahil olması ve iktidarın kararlarını etkilemek amacıyla lobi, kamuoyu oluşturma gibi yöntemlere başvurmasıdır. Örnekteki meslek örgütü, sadece kendi üyelerine hizmet etmekten çıkıp hükümet kararına müdahale ettiği an baskı grubu işlevi görmeye başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Çıkar grubu ve baskı grubu tanımlarını analiz et.
Çıkar grupları ortak bir menfaati paylaşan bireylerden oluşurken; baskı grupları bu menfaati gerçekleştirmek için siyasal iktidara yönelen gruplardır.
Kavramsal ayrımın nerede başladığını tespit etmek gerekir.
2
Grubun faaliyet yönünü değerlendir.
Eğer faaliyet sadece grup içi üyelerle sınırlıysa 'çıkar grubu', siyasal karar alıcıları (hükümet, meclis vb.) etkilemeye yönelikse 'baskı grubu' niteliği ağır basar.
Dönüşümü sağlayan temel kriter 'siyasal etki' çabasıdır.
3
Siyasi parti ayrımını yap.
Baskı grubunun amacı iktidarı 'yönetmek' değil, yönetenleri 'etkilemek'tir.
KPSS sorularında en sık kullanılan çeldirici olan 'iktidarı ele geçirme' yanılgısını elemek için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

Siyasal iktidarı etkileme ve baskı grubu kimliği
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla