Soru

Zorluk: ZorSosyal Devlet İlkesi ve Araçları

19821982 Anayasası'nın 22. maddesinde belirtilen 'sosyal devlet' ilkesi, devletin sosyal adaleti, refahı ve güvenliği sağlamak amacıyla ekonomik hayata aktif müdahalesini öngörür. Bu ilke, bireylerin insan onuruna yaraşır asgari bir hayat standardına sahip olmasını hedefler. Sosyal devletin bu amaçlara ulaşmak için kullandığı araçlar, devletin hukuksal işleyişini düzenleyen 'hukuk devleti' ilkesinin gereklerinden farklı bir amaca hizmet eder.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan sosyal devlet ilkesini hayata geçirmek amacıyla anayasal sistemimizde öngörülen araç veya yöntemlerden biri değildir?

  1. A
    Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımını sağlamaya yönelik mali politikaların izlenmesi
  2. B
    Kamu yararının zorunlu kıldığı hallerde özel teşebbüslerin kanunla devletleştirilmesi
  3. C
    İktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmanın demokratik yollarla planlanması
  4. Hukuki belirlilik ilkesi gereği kanunların kural olarak yürürlüğe girmelerinden önceki olaylara uygulanmamasıCevap
  5. E
    Toplumun tüm kesimlerinin sosyal güvenlik haklarından faydalanması için devletin gerekli tedbirleri alması

Cevap

Kanunların kural olarak geriye yürütülmemesi ilkesi, hukuk devleti ilkesinin bir gereği olup sosyal devletin araçları arasında yer almaz.
Doğru cevap olan ifade, kanunların geçmişe yönelik uygulanmamasını öngörür ki bu durum 'Hukuki Güvenlik' ve 'Hukuki Belirlilik' ilkelerinin bir sonucudur. Bu ilkeler doğrudan 'Hukuk Devleti' ilkesinin gerekleri arasında yer alır. Sosyal devlet ise daha çok vergi adaleti, kamulaştırma, devletleştirme ve planlama gibi ekonomik müdahale araçlarını kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal devlet kavramını tanımla.
Sosyal devlet; güçsüzleri güçlüler karşısında koruyan, gelir dağılımında adaleti sağlayan ve bireye asgari yaşam standardı sunan devlettir.
Soruda istenen 'sosyal devlet araçları'nın temel amacını belirlemek gerekir.
2
Anayasal araçları belirle.
19821982 Anayasası'na göre vergi adaleti (m.73m. 73), kamulaştırma (m.46m. 46), devletleştirme (m.47m. 47), planlama (m.166m. 166) ve sosyal güvenlik hakları (m.60m. 60) bu ilkenin araçlarıdır.
Seçeneklerdeki ifadelerin anayasal dayanaklarını kontrol etmek gerekir.
3
Hukuk devleti araçları ile karşılaştır.
Kanunların geriye yürümezliği, idarenin yargısal denetimi ve kanuni hakim güvencesi gibi unsurlar 'Hukuk Devleti'nin gerekleridir.
Sosyal devletin aktif müdahale araçları ile hukuk devletinin prosedürel güvencelerini ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Sosyal Devlet Araçları vs. Hukuk Devleti Gerekleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla