Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÜniter Devlet

Üniter devlet modelinde merkezi idare ile yerinden yönetim birimleri arasındaki ilişki, egemenliğin tekliği ve bölünmezliği esasına dayanır. Siyaset bilimi ve anayasa teorisi açısından, üniter bir devlette yerel yönetim birimlerinin sahip olduğu yetkilerin hukuki niteliği ve merkezi otorite ile olan hiyerarşik bağı düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu devlet yapısının temel karakteristiğini en doğru şekilde yansıtmaktadır?

  1. Yerel yönetimlerin yetkileri 'türevsel' niteliktedir; bu yetkilerin kapsamı ve varlığı merkezi yasama organının iradesine bağlıdır ve kanuni düzenlemelerle değiştirilebilir.Cevap
  2. B
    Yerel birimler, anayasa ile güvence altına alınmış 'asli' bir yetki alanına sahiptir ve bu alanın sınırları merkezi yasama organı tarafından tek taraflı olarak daraltılamaz.
  3. C
    Egemenlik, merkezi devlet ile yerel birimler arasında kurucu bir antlaşma ile paylaşıldığı için yerel yönetimler kendi yargı sistemlerini kurma yetkisine sahiptir.
  4. D
    Yerel birimler 'siyasal yerinden yönetim' ilkesi uyarınca kendi anayasalarını yapma ve merkezi hukuktan tamamen bağımsız düzenlemeler çıkarma hakkını haizdir.
  5. E
    Merkezi yönetimin yerel birimler üzerindeki hiyerarşik denetimi sadece mali konularla sınırlı olup, yerel birimler siyasal iktidarın ortağı konumundadır.

Cevap

Yerel yönetimlerin yetkilerinin 'türevsel' nitelikte olması ve merkezi yasama organının iradesine bağlı olarak kanunla değiştirilebilmesi
Üniter devletlerde egemenlik tek bir merkezde toplanır ve yasama birliği esastır. Bu nedenle yerel yönetim birimlerinin yetkileri, kendilerinden kaynaklanan 'asli' bir güç değil, merkezi otorite tarafından onlara devredilen 'türevsel' bir güçtür. Merkezi yasama organı, bu yetkileri istediği zaman kanun yoluyla genişletebilir, daraltabilir veya tamamen ortadan kaldırabilir. Bu durum, üniter devletin hukuk birliği ve egemenliğin bölünmezliği ilkesinin doğal bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Üniter devletin egemenlik yapısını analiz etme
Egemenliğin tek ve bölünmez olduğu, yasama birliğinin esas alındığı bir yapı tespit edilir.
Üniter devleti diğer yapılardan ayıran temel unsur, yetkinin tek bir merkezde toplanmasıdır.
2
Yetki kaynağını (Asli vs. Türevsel) değerlendirme
Yerel birimlerin kendi başlarına egemenlik gücü taşımadıkları, yetkilerini merkezi otoriteden aldıkları belirlenir.
Federal devletlerde birimler 'asli' yetkiye sahipken, üniter devletlerde yetkiler 'türevsel'dir.
3
Yasama yetkisinin kullanımını inceleme
Merkezi parlamentonun, yerel yönetimlerin görev ve yetkilerini anayasa değişikliği gerektirmeden kanunla belirleyebildiği anlaşılır.
Yasama birliği gereği, alt birimlerin hukuki statüsü merkezi yasama organının düzenlemesine tabidir.

Anahtar Kavram

Türevsel Yetki ve Egemenliğin Bölünmezliği

Daha Fazla Pratik

Üniter devletlerdeki 'vesayet denetimi' ile hiyerarşik denetim arasındaki farkları inceleyerek devletin bütünlüğü ilkesini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Üniter Devlet

Bu konudan daha fazla soru