Üniter devlet yapısında idari yerinden yönetim (idari desantralizasyon) uygulamaları, yerel yönetim birimlerine geniş bir mali ve idari hareket alanı sağlasa da bu durum devletin siyasal birliğini ve egemenliğin tekliğini zedelemez. Buna göre, üniter bir devlette uygulanan idari yerinden yönetimi, federal sistemdeki siyasal yerinden yönetimden kesin olarak ayıran temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- Yerel birimlerin yetkilerinin anayasal bir yetki paylaşımına değil, merkezi yasama organının tasarrufuna dayanan 'türevsel' nitelikte olmasıCevap
- BYerel birimlerin kendi yargı organlarını kurarak bölgeye özgü özel hukuk kuralları ihdas edebilme yetkisine sahip olması
- CMerkezi yönetimin yerel birimler üzerindeki denetim yetkisinin sadece anayasa mahkemesi aracılığıyla gerçekleştirilen yargısal denetimle sınırlı tutulması
- DDevletin kurucu birimlerinin uluslararası antlaşma yapma ve diplomatik temsilci gönderme yetkisinin anayasal güvence altına alınması
- EEgemenlik yetkisinin mutlak ve sınırsız olması ilkesinin, yerel meclislerin aldığı kararların merkezi hükümet tarafından hiçbir şekilde veto edilememesiyle sağlanması
Cevap
Yerel birimlerin yetkilerinin anayasal bir yetki paylaşımına değil, merkezi yasama organının tasarrufuna dayanan 'türevsel' nitelikte olması
Üniter devletlerde yasama, yürütme ve yargı fonksiyonları tek bir merkezde toplanmıştır. Yerel yönetimler (belediyeler, il özel idareleri vb.) siyasal bir kişilik değil, sadece kamu hizmetlerinin yürütülmesi için oluşturulmuş idari birimlerdir. Bu birimlerin sahip olduğu tüm yetkiler, merkezi yasama organı (parlamento) tarafından kanunla verilmiş olan 'türevsel' yetkilerdir. Federal devletlerde ise eyaletler, anayasa ile güvence altına alınmış, merkezin tek taraflı iradesiyle geri alamayacağı 'asli' yetkilere sahiptir. Bu ayrım, üniter yapının en belirgin ayırt edici özelliğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Üniter devlette egemenliğin tekliği ve türevsel yetki kullanımı