Türkiye'de Anayasası ile kurumsallaşan planlı ekonomi döneminde benimsenen sanayileşme stratejisi, özellikle dayanıklı tüketim mallarının yurt içinde üretilmesini teşvik etmiştir. Ancak bu süreçte sanayinin girdi ihtiyacı, sistemi dış ödemeler dengesi açısından kırılgan hale getirmiştir. Bu stratejinin 'li yılların sonunda tıkanmasına yol açan temel "yapısal çelişki" aşağıdakilerden hangisinde doğru tanımlanmıştır?
- Tüketim malları üretiminde yerlileşme sağlanırken, bu üretimin devamı için gerekli olan ara ve yatırım mallarında dışa bağımlılığın sürmesiCevap
- BTarımsal makineleşmenin 'lerdeki hızını kaybetmesi sonucu dış ticaret dengesinin bozulması
- COcak Kararları ile korumacı gümrük politikalarına son verilmesinin yerli sanayi üretimini durdurması
- DDevlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) sanayi yerine sadece kamu hizmetlerine ve sosyal yardımlara bütçe ayırması
- Eİşçi dövizlerinin kesilmesiyle birlikte Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) tamamının 'lerde özelleştirilmesi
Cevap
İthal ikameci sanayileşme modelinde tüketim malları yerli imkanlarla üretilmeye çalışılırken, bu üretimi gerçekleştirecek teknoloji ve ara malların ithal edilmek zorunda kalınması sistemin yapısal tıkanma nedenidir.
Doğru cevap, modelin sanayi üretimini artırırken aynı zamanda bu üretim için gerekli olan makineleri ve ara malları dışarıdan alma zorunluluğunu (ithalat bağımlılığı) ifade eden seçenektir. Bu durum, sanayi geliştikçe daha fazla dövize ihtiyaç duyulmasına, döviz bulunamadığında ise üretimin durmasına neden olan bir 'yapısal çelişki' yaratmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İthal İkameci Sanayileşmenin Yapısal Paradoksu
Tahmini Süre:1m 15s