Soru

Zorluk: ZorFransa Kamu Yönetimi Sistemi

Fransa Kamu Yönetimi Sistemi, Kıta Avrupası idare geleneğinin temelini oluşturur. Bu sistem; merkeziyetçi üniter devlet yapısı, idareye ayrıcalıklar tanıyan 'İdare Hukuku' (DroitDroit AdministratifAdministratif) geleneği ve profesyonel üst düzey kamu görevlilerinin yetiştirilme biçimiyle Anglo-Sakson modelinden bütünüyle ayrılır. Buna göre, Fransız kamu yönetimi geleneği ve kurumsal yapısı dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. İdarenin hukuka uygunluğunun yargısal denetimi, idareye hiçbir ayrıcalık tanımayan ve İngiltere'deki 'Hukuk Devleti' (RuleRule ofof LawLaw) anlayışına benzeyen olağan adli mahkemeler tarafından yerine getirilir.Cevap
  2. B
    Taşradaki en üst düzey merkezi idare temsilcisi olan Vali (PreˊfetPréfet), hem devletin hem de hükümetin temsilcisi olarak üniter devlet yapısının yereldeki en güçlü otoritesidir.
  3. C
    Yönetim sisteminin zirvesindeki bürokratik elitler, devletin üst düzey yöneticilerini yetiştirmek amacıyla kurulan Ulusal Kamu Yönetimi Enstitüsü (ENA/INSP) gibi özel okullarda liyakat esasına göre yetiştirilir.
  4. D
    İdari yargı sisteminin en üst basamağında yer alan Danıştay (ConseilConseil dEˊtatd'État), idari davalara en üst derece mahkemesi sıfatıyla bakmanın yanı sıra, kanun tasarıları hakkında hükümete danışmanlık da yapar.
  5. E
    İdare ile bireyler arasındaki hukuki uyuşmazlıklara uygulanan İdare Hukuku, idarenin sahip olduğu 'kamu gücü' (puissancepuissance publiquepublique) ayrıcalıklarına dayanan ve büyük ölçüde içtihatlarla gelişen bağımsız bir hukuk dalıdır.

Cevap

Fransa'da idarenin denetiminin olağan adli mahkemelerce yapıldığını iddia eden seçenek yanlıştır. Fransa, ikili yargı (adli-idari yargı ayrımı) sistemini benimsemiştir.
Fransa Kamu Yönetimi Sistemi'nde idarenin hukuka uygunluk denetimi, adli mahkemeler (olağan mahkemeler) tarafından DEĞİL; idari mahkemeler ve nihai olarak Danıştay (ConseilConseil dEˊtatd'État) tarafından yapılır. İdarenin eylem ve işlemleri özel hukuk kurallarına değil, kendine özgü 'İdare Hukuku'na tabidir. İngiltere'de uygulanan 'Hukuk Devleti' (RuleRule ofof LawLaw) sisteminde ise idare ve vatandaş aynı adli mahkemelerde yargılanır. Bu nedenle, idarenin olağan adli mahkemelerce denetlendiğini belirten ifade Fransa için kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Fransa'nın yargı ve idari denetim modelinin (Kıta Avrupası) temelini belirle.
Fransa'da 'ikili yargı' sistemi geçerlidir. Adli uyuşmazlıklara adliye mahkemeleri, idari uyuşmazlıklara ise Danıştay'ın zirvesinde olduğu idari yargı mahkemeleri bakar.
Fransız İhtilali sonrası katı kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği, olağan (adli) yargıçların idarenin işleyişine müdahale etmesi yasaklanmış ve idare için ayrı bir yargı kolu oluşturulmuştur.
2
Anglo-Sakson (İngiltere) idari denetim modeli ile Fransız modelini karşılaştır.
İngiltere'deki 'Hukuk Devleti' (Rule of Law) ilkesine göre idare de tıpkı sıradan vatandaşlar gibi genel hukuk kurallarına ve olağan adli mahkemelerin denetimine tabidir. Ayrı bir idare hukuku veya idari yargı kolu yoktur.
Yanlış olan seçenekte İngiliz modelinin özellikleri, Fransız sisteminin bir özelliği gibi sunularak kavram karmaşası yaratılmıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki kurumsal yapıların Fransa modeline uygunluğunu doğrula.
Vali (Préfet) sistemi, elitist bürokrasi okulu (ENA), Danıştay'ın (Conseil d'État) çifte görevi ve İdare Hukuku'nun (Droit Administratif) kamu gücü temelli içtihat hukuku olması Fransa'nın karakteristik özellikleridir.
Doğru yanıtı teyit etmek için diğer seçeneklerin Fransız idari yapısıyla kesin uyumlu olduğunun tespiti gerekir.

Anahtar Kavram

İkili Yargı Sistemi ve Droit Administratif (İdare Hukuku) Geleneği
Bu soruyu puanla