Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Demografik Yapısı ve Nüfus Politikaları

Türkiye’de 19601960’lı yıllarda benimsenen "Planlı Kalkınma" modeli, demografik süreçleri sadece bir miktar sorunu olarak değil, aynı zamanda bir sermaye birikimi ve kaynak tahsisi problemi olarak ele almıştır. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda (1963−19671963-1967), hızlı nüfus artışının ekonomik büyüme üzerindeki kısıtlayıcı etkileri kuramsal bir çerçeveye oturtulmuştur.

Bu dönemde nüfus artış hızının düşürülmesini hedefleyen antinatalist politikalara geçilmesinin temel sosyo-ekonomik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Nüfusun niceliksel fazlalığının askeri savunma stratejilerinde birincil güç unsuru olma özelliğini tamamen yitirmesi
  2. Hızlı nüfus artışının neden olduğu "demografik yatırımların", kısıtlı kamu kaynaklarını üretken ve sanayileşme odaklı alanlardan uzaklaştırmasıCevap
  3. C
    Tarım sektöründe yaşanan yoğun işgücü açığının, kırsal nüfusun kentlere kontrolsüz göçüyle derinleşmesi
  4. D
    Demografik dönüşümün son aşamasına girilmesiyle birlikte ortaya çıkan yaşlı nüfus bağımlılık oranındaki dramatik artış
  5. E
    Kırsal alandaki geleneksel aile yapısının çözülmesini engellemek amacıyla hane halkı büyüklüğünün optimize edilmek istenmesi

Cevap

Hızlı nüfus artışının neden olduğu 'demografik yatırımların' (eğitim, sağlık, sosyal altyapı), sanayileşme ve teknolojik kalkınma için gerekli olan üretken yatırımların önündeki sermaye engelini oluşturması.
Doğru cevap, 1960'lı yıllardaki kalkınmacı yaklaşımın temel argümanını yansıtmaktadır. Bu dönemde ekonomistler, Türkiye gibi sermayesi kısıtlı ülkelerde nüfusun çok hızlı artmasının, devletin mevcut bütçesini sürekli yeni okullar, yollar ve hastaneler (demografik yatırımlar) açmaya zorladığını savunmuşlardır. Bu durum, sanayileşmeyi tetikleyecek doğrudan üretken yatırımlara kaynak kalmamasına yol açtığı için 1965'te 557 sayılı yasa ile nüfus planlamasına geçilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Politika Değişimini Tanımlama
1960 öncesi pronatalist (nüfus artırıcı) politikadan, 1965 sonrası antinatalist (nüfus azaltıcı/planlayıcı) politikaya geçiş.
Sorunun hangi tarihsel ve kuramsal kırılma noktasını sorduğunu netleştirmek gerekir.
2
Kalkınma Planı Mantığını Analiz Etme
Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'ndaki temel tez: Nüfus artış hızı (2.82.8), ekonomik büyüme hızını (7.07.0) absorbe etmektedir.
Ekonomik büyümenin kişi başına düşen refaha yansıması için nüfus artışının kontrol altına alınması gerekliliği planın ana odak noktasıdır.
3
Demografik Yatırım Kavramını Uygulama
Nüfusa yapılan yatırımlar (okul, hastane) kısa vadede sermayeyi tüketirken; üretken yatırımlar (fabrikalar, teknoloji) sermaye birikimi sağlar.
1960'lı yıllardaki rasyonalite, kısıtlı kaynakların nüfusun niceliksel bakımı yerine niteliksel kalkınmaya ve sanayiye ayrılmasıdır.

Anahtar Kavram

Demografik Yatırımlar ve Sermaye Birikimi İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de 2012 yılından sonra neden tekrar 'en az üç çocuk' söylemiyle pronatalist bir eksene dönüldüğünü, 'demografik fırsat penceresi' kavramı üzerinden analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Demografik Yapısı ve Nüfus Politikaları

Bu konudan daha fazla soru