Soru

Zorluk: OrtaModernleşme Yaklaşımları

Modernleşme yaklaşımları, toplumsal değişmeyi geleneksel yapıdan modern yapıya doğru ilerleyen, evrimsel ve çizgisel bir süreç olarak tanımlar. Bu paradigma içerisinde değişimin ana dinamiği; bireylerin zihniyet dönüşümü, kurumsal farklılaşma ve iktisadi büyüme aşamaları gibi toplumun kendi iç dinamiklerine (internalist) dayandırılır.

Buna göre, modernleşme kuramcılarının (Lerner, Rostow vb.) varsayımları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir toplumun modernleşebilmesi için gereken temel koşullardan biri olarak kabul edilemez?

  1. A
    Bireylerin kendilerini başka rollerde hayal edebilmelerini sağlayan empati yeteneğinin gelişmesi
  2. B
    Geleneksel yapıdaki çok işlevli kurumların yerini belirli alanlarda uzmanlaşmış yapısal farklılaşmanın alması
  3. Uluslararası ekonomik sistemdeki merkez-çevre sömürü ilişkilerinin ve dışsal bağımlılığın ortadan kaldırılmasıCevap
  4. D
    Üretken yatırım oranının artmasıyla ekonominin kendi kendini besleyen bir büyüme (kalkış) evresine girmesi
  5. E
    Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte bireylerin dış dünyaya yönelik farkındalık ve mobilizasyonunun artması

Cevap

Uluslararası ekonomik sistemdeki merkez-çevre sömürü ilişkilerinin ve dışsal bağımlılığın ortadan kaldırılmasına yönelik ifade doğru cevaptır.
Modernleşme yaklaşımları (Rostow ve Lerner gibi), toplumların geri kalmışlığını tamamen kendi iç yapıları, geleneksel zihniyetleri ve teknolojik yetersizlikleri ile açıklar. Bu nedenle çözüm olarak da Batı tipi içsel dönüşümleri önerirler. Oysa küresel sömürü düzeni ve merkez-çevre ilişkileri gibi kavramlar, modernleşme kuramına en büyük eleştiriyi getiren Bağımlılık Kuramı'nın temel argümanlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Modernleşme kuramının temel varsayımını analiz etme
Modernleşme kuramı 'içselci' (internalist) bir yaklaşımdır; yani az gelişmişliği toplumun kendi içindeki geleneksel değerlere ve yapısal yetersizliklere bağlar.
Soru, bu kuramın öngörmediği (kabul edilemez) olan faktörü bulmamızı istemektedir.
2
Kuramcıların (Lerner, Rostow) önerdiği kavramları eşleştirme
Empati (Lerner), yapısal farklılaşma (Parsons/Modernleşme), kalkış aşaması (Rostow) ve mobilizasyon (Lerner) kavramları modernleşmenin içsel aşamalarıdır.
Bu kavramlar kuramın ana çerçevesini oluşturur ve içsel dönüşümü hedefler.
3
Dışsal (Externalist) yaklaşımları ayırt etme
Merkez-çevre ilişkisi, sömürü ve bağımlılık gibi kavramlar 'Bağımlılık Kuramı'na (Frank, Wallerstein vb.) aittir ve modernleşme kuramcılarının temel odağı değildir.
Bağımlılık kuramı, modernleşme kuramının 'içselci' bakışına bir eleştiri olarak doğmuştur.

Anahtar Kavram

Modernleşme Kuramının İçselci (Internalist) Doğası vs. Bağımlılık Kuramının Dışsalcı (Externalist) Bakışı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla