Demokratik devlet ilkesinin en önemli unsurlarından biri olan seçimlerin hukuki çerçevesini çizen temel ilkeler bulunmaktadır. Varsayımsal bir ülkede kabul edilen yeni bir yasal düzenlemeyle seçimlere ilişkin şu kurallar getirilmiştir:
I. Yalnızca belirli bir tutarın üzerinde vergi ödeyen vatandaşların seçimlerde oy kullanabilmesi
II. Yükseköğrenim mezunu olan seçmenlerin kullandıkları oyların, sayım işleminde iki oy değerinde kabul edilmesi
III. Seçmenlerin tercih ettikleri siyasi partiyi sandık kurulu üyelerinin huzurunda sözlü olarak beyan ederek oylarını kullanması
1982 Anayasası'nda güvence altına alınan seçim ilkeleri dikkate alındığında, bu düzenlemede yer alan kurallar sırasıyla aşağıdaki ilkelerden hangilerini ihlal etmektedir?
- Genel oy – Eşit oy – Gizli oyCevap
- BEşit oy – Genel oy – Gizli oy
- CGenel oy – Serbest seçim – Açık sayım ve döküm
- DSerbest seçim – Eşit oy – Tek dereceli seçim
- EEşit oy – Serbest seçim – Açık sayım ve döküm
Cevap
Doğru sıralama 'Genel oy – Eşit oy – Gizli oy' şeklinde olmalıdır.
Verilen senaryoda, birinci öncüldeki vergi şartı, servete dayalı bir sınırlama getirdiğinden herkesin oy kullanabilmesini ifade eden 'genel oy' ilkesini ihlal eder. İkinci öncüldeki eğitim durumuna göre bazı oyların iki oy sayılması (çoğul oy uygulaması), her seçmenin tek bir oy hakkına sahip olmasını öngören 'eşit oy' ilkesine aykırıdır. Üçüncü öncüldeki oyların açıkça kullanılması ise, seçmen iradesinin baskı altında kalmadan sandığa yansımasını sağlayan 'gizli oy' ilkesinin açık bir ihlalidir. Bu nedenle doğru sıralama Genel oy, Eşit oy ve Gizli oy şeklindedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Seçim İlkeleri (Genel, Eşit ve Gizli Oy)