Soru

Zorluk: Çok zorElitist Teori ve Bürokrasi

Robert Michels tarafından geliştirilen 'Oligarşinin Tunç Kanunu' (Iron Law of Oligarchy) teorisine göre; başlangıçta en demokratik idealler ve katılım mekanizmalarıyla yola çıkan bir örgütün, zaman içerisinde kaçınılmaz olarak küçük bir grubun (elitlerin) hâkimiyetine girmesini sağlayan temel 'teknik ve organizasyonel' mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Örgütün büyümesiyle birlikte ortaya çıkan uzmanlaşma ve iş bölümü ihtiyacının, yönetim tekniklerini ve bilgi akışını profesyonel bir liderlik kadrosunun tekeline bırakmasıCevap
  2. B
    Bürokratik yapının, toplumsal sınıflar arasındaki ekonomik çatışmada mülkiyet sahibi egemen sınıfın çıkarlarını koruyan bir baskı aygıtı olarak tasarlanmış olması
  3. C
    Rasyonel-yasal otorite tipinin, liyakat ve kurallara dayalı yapısı sayesinde örgüt içerisinde keyfiyetin önüne geçerek en yüksek verimlilik düzeyine ulaşması
  4. D
    Örgütsel kuralların zamanla birer araç olmaktan çıkıp amaç haline gelmesi sonucunda bürokratik yapının kendi varlığını sürdürmeyi toplumsal faydanın önüne koyması
  5. E
    Yönetici elitlerin zamanla dinamizmlerini kaybederek toplumsal yapıda yükselen yeni ve daha yetenekli gruplar tarafından tasfiye edilmesi süreci

Cevap

Örgütün büyümesi ve karmaşıklaşması sonucunda ortaya çıkan uzmanlaşma ihtiyacının, karar alma yetkisini ve teknik bilgiyi kitlelerden kopararak profesyonel yöneticilerin elinde toplamasını savunan seçenektir.
Robert Michels'e göre, bir örgüt büyüdükçe işlerin yürütülebilmesi için kaçınılmaz olarak uzmanlaşma ve profesyonel bir yönetici kadrosuna ihtiyaç duyulur. Bu kadro, zamanla örgütün haberleşme kanallarını, teknik bilgilerini ve finansal kaynaklarını kontrol etmeye başlar. Kitleler ise bu karmaşık yönetim tekniklerini takip edemeyecek kadar pasif ve bilgisiz kaldığı için demokratik katılım işlevini yitirir; sonuçta yönetim 'teknik zorunluluk' nedeniyle profesyonel bir azınlığın elinde toplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Robert Michels'in temel sorunsalını belirle.
Michels, örgütlenmenin (organizasyon) mutlaka oligarşiye yol açtığını savunur.
Kuramın 'Tunç Kanunu' olarak adlandırılması, bu sürecin kaçınılmaz ve evrensel olduğu iddiasından gelir.
2
Oligarşinin oluşum nedenlerini analiz et.
Nedenler üç grupta toplanır: Liderlerin psikolojik özellikleri, kitlelerin liderlik ihtiyacı ve örgütün teknik-organizasyonel yapısı.
Soru özellikle 'teknik ve organizasyonel' mekanizmayı sorduğu için uzmanlaşma ve profesyonelleşme vurgusu aranmalıdır.
3
Seçeneklerdeki diğer kuramları ayrıştır.
Marksizm (sınıf çıkarı), Weber (rasyonellik), Merton (disfonksiyon) ve Pareto (dolaşım) elenir.
Bu teoriler bürokrasiye farklı açılardan yaklaşsa da Michels'in yapısal zorunluluk modelinden farklılaşırlar.

Anahtar Kavram

Oligarşinin Tunç Kanunu (Robert Michels)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla