Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİlliyet Bağını Kesen veya Daraltan Nedenler (Mücbir Sebep, Beklenmeyen Hal vd.)

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan nedenlerden biri olan 'mücbir sebep', 'beklenmeyen hal' (kaza) kavramından temel olarak 'dışsallık' unsuru ile ayrılmaktadır. Buna göre, idarenin yürüttüğü hizmetin veya faaliyetin bünyesinden kaynaklanmayan, tamamen dış bir etkenle ortaya çıkan ve önlenmesi teknik olarak mümkün olmayan aşağıdaki durumlardan hangisi 'mücbir sebep' kapsamında değerlendirilir?

  1. A
    Bir kamu barajının kapak sisteminde, metal yorgunluğuna bağlı olarak aniden gelişen teknik bir çatlak sonucu su taşkını yaşanması
  2. B
    Emniyet teşkilatına ait bir zırhlı aracın, üretim aşamasında fark edilemeyen bir motor arızası nedeniyle kontrolden çıkarak çevredeki dükkanlara zarar vermesi
  3. Bölgenin meteorolojik kayıtlarına göre son yüz yılda hiç görülmemiş şiddetteki bir fırtınanın, kamuya ait bir binanın çatısını uçurarak yoldan geçen bir vatandaşın yaralanmasına sebebiyet vermesiCevap
  4. D
    Devlet hava limanlarında kullanılan radar sisteminin, bakım ve kontrolleri tam olmasına rağmen yazılımsal bir hata nedeniyle aniden devre dışı kalması
  5. E
    Bir belediye otobüsünün fren sisteminde, periyodik bakımlarda tespit edilmesi mümkün olmayan gizli bir teknik kusur sonucunda frenlerin tutmaması

Cevap

Bölgenin meteorolojik kayıtlarına göre son yüz yılda hiç görülmemiş şiddetteki fırtınanın kamu binasına zarar vermesi durumu, 'dışsallık', 'öngörülemezlik' ve 'önlenemezlik' kriterlerini karşıladığı için mücbir sebep olarak kabul edilir.
Doğru cevap olan ifade, mücbir sebebin en temel şartı olan 'dışsallık' unsurunu tam olarak karşılamaktadır. Son yüz yılda görülmemiş şiddetteki bir fırtına, idarenin yürüttüğü kamu hizmetinin bir parçası veya aracı değil, idarenin tamamen dışından gelen bir doğa olayıdır. Ayrıca bu durumun 'öngörülemez' (yüz yıllık verilerle uyumsuz) ve 'önlenemez' (karşı konulamaz) olması, illiyet bağını tamamen keserek idarenin sorumluluğunu kaldırır.

Adım Adım Çözüm

1
Mücbir sebep unsurlarını hatırla.
Dışsallık (idare dışı olay), Öngörülemezlik (tahmin edilememe) ve Önlenemezlik (karşı konulamama).
Bir olayın mücbir sebep sayılabilmesi için bu üç şartın kümülatif olarak gerçekleşmesi gerekir.
2
Beklenmeyen hal (kaza) ile farkını analiz et.
Beklenmeyen hal idari faaliyetin içinde gerçekleşirken (içsel), mücbir sebep idare dışından gelir (dışsal).
Dışsallık kriteri, idarenin sorumluluğunun tamamen kalkıp kalkmayacağını belirlemede kritiktir.
3
Seçeneklerdeki olayların kaynağını tespit et.
A, B, D ve E seçeneklerindeki olaylar idari araç veya sistemlerin bünyesinden (içsel) kaynaklanırken, C seçeneğindeki fırtına tamamen idare dışı (dışsal) bir doğa olayıdır.
Sadece dışsal olan olay mücbir sebep olarak nitelendirilebilir.

Anahtar Kavram

Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hal Ayrımında Dışsallık Kriteri

Daha Fazla Pratik

Mücbir sebep ile beklenmeyen halin, kusursuz sorumluluk (tehlike ilkesi) üzerindeki farklı etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

İlliyet Bağını Kesen veya Daraltan Nedenler (Mücbir Sebep, Beklenmeyen Hal vd.)

Bu konudan daha fazla soru