Büyükşehir Belediye İdaresi

155 soru

Büyükşehir belediye idaresinde yürütme organının en önemli yardımcı birimi olan encümen, hem siyasi temsilcileri hem de üst düzey bürokratları bünyesinde barındıran "karma" bir kuruldur. Bu kurulun üye bileşimi ve üyelerin belirlenme yöntemleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Encümenin atanmış üyeleri, belediye meclisinin salt çoğunluğunun kararı ve İçişleri Bakanlığının onayı ile görevlendirilir.

Kurul; belediye başkanının başkanlığında, meclis üyeleri arasından seçilen beş üye ile biri genel sekreter ve biri mali hizmetler birim amiri olmak üzere başkanın birim amirleri arasından seçtiği beş üyeden oluşur.

Seçilmiş üyeler, büyükşehir sınırları içerisindeki ilçe belediye başkanları arasından kura çekilerek bir yıl için belirlenir.

Belediye başkanının kurula başkanlık edemediği durumlarda, encümenin en yaşlı meclis üyesi toplantıyı yönetir.

Genel sekreter, encümenin doğal üyesi olup oy hakkına sahip değildir; sadece istişari amaçla toplantılara katılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul; belediye başkanının başkanlığında, meclis üyeleri arasından seçilen beş üye ile biri genel sekreter ve biri mali hizmetler birim amiri olmak üzere başkanın birim amirleri arasından seçtiği beş üyeden oluşur.

Cevap

Büyükşehir belediye encümeni; belediye başkanının başkanlığında, meclis üyeleri arasından seçilen beş üye ile biri genel sekreter ve biri mali hizmetler birim amiri olmak üzere başkanın birim amirleri arasından seçtiği beş üyeden oluşur.

Doğru olan seçenek, büyükşehir belediye encümeninin hem meclis üyelerinden seçilen hem de belediye birim amirlerinden atanan üyelerden oluşan hibrit yapısını, Genel Sekreter ve Mali Hizmetler Birim Amiri katılım zorunluluğunu belirterek eksiksiz ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağı belirle.

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

16

. maddesi.

Büyükşehir belediye encümeninin yapısı bu kanun maddesinde düzenlenmiştir.

Üye dağılımını analiz et.

5

seçilmiş ve

5

atanmış üye (Başkan hariç).

Kurul, siyasi (meclis) ve bürokratik (birim amirleri) dengeyi korumak üzere tasarlanmıştır.

Atanmış üyelerdeki özel şartları kontrol et.

Genel Sekreter ve Mali Hizmetler Birim Amiri zorunluluğu.

Kanun, idari ve mali koordinasyonun sağlanması için bu iki makamın encümende bulunmasını şart koşmuştur.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Encümeninin Karma Yapısı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 82Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediyesi bünyesinde oluşturulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) ve Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) tarafından alınan kararların hukuki niteliği ve bütçe süreçlerine etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Koordinasyon merkezleri tarafından hazırlanan ve kabul edilen ortak yatırım ve hizmet programları; büyükşehir belediyesi, ilgili ilçe belediyeleri ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerine konulması zorunlu olan bağlayıcı kararlardır.

Alınan kararların büyükşehir ve ilçe belediyeleri üzerinde icrai nitelik kazanabilmesi için Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından onaylanması ve belediye bütçesinin ilgili fasıllarına aktarılması şarttır.

UKOME ve AYKOME kararları, sadece büyükşehir belediyesi mülkiyetindeki alanlarda bağlayıcı olup; merkezi idarenin taşra teşkilatları ve özel hukuk tüzel kişileri için yalnızca tavsiye niteliğindedir.

Kararların yürürlüğe girmesi için ilgili ilin Valisi tarafından onaylanması gerekir ve bu merkezlerin bütçeleri merkezi yönetim tarafından tahsis edilen özel ödeneklerle karşılanır.

AYKOME tarafından belirlenen altyapı programları, sadece büyükşehir belediyesinin sorumluluğundaki ana arterlerde geçerli olup, ilçe belediyelerinin yetki alanındaki sokak ve meydanlarda bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Koordinasyon merkezleri tarafından hazırlanan ve kabul edilen ortak yatırım ve hizmet programları; büyükşehir belediyesi, ilgili ilçe belediyeleri ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerine konulması zorunlu olan bağlayıcı kararlardır.

Cevap

Koordinasyon merkezlerince hazırlanan yatırım ve hizmet programları, ilgili tüm kamu kurum ve belediyelerin bütçelerine konulması zorunlu olan bağlayıcı kararlardır.

Doğru seçenek,

5216

sayılı Kanun'un

9

. maddesinde yer alan açık hükmü yansıtmaktadır. UKOME ve AYKOME kararları, büyükşehir sınırları içerisindeki ulaşım ve altyapı faaliyetlerinin kaosa yol açmaması için sadece belediyeleri değil, yatırımcı diğer tüm kamu kurumlarını (örneğin Karayolları, DSİ, Telekom vb.) da bağlar ve bu kurumların bütçelerinde söz konusu yatırımlar için pay ayırması yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

İlgili Mevzuatın İncelenmesi

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

9

. maddesi, UKOME ve AYKOME'nin yetkilerini tanımlar.

Sorunun temeli bu merkezlerin yasal dayanağı ve yetki sınırlarına dayanmaktadır.

Kararların Hukuki Niteliğinin Analizi

Bu merkezler tarafından alınan kararların 'eş güdüm' ve 'koordinasyon' amacı taşımasına rağmen sadece tavsiye değil, emredici olduğu tespit edilir.

Öğrencilerin bu kurulları istişari organlarla karıştırması en yaygın hatadır.

Mali Uygulama ve Bütçe İlişkisinin Kurulması

Kanun metninde geçen 'hazırlanan ortak programlar bütçelere konulur' ibaresi uyarınca, kararların kurumların mali iradesini de bağladığı sonucuna ulaşılır.

Çok zor seviyedeki sorular genellikle mali ve idari yetkinin çakıştığı bu tür teknik ayrıntıları test eder.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyelerinde UKOME ve AYKOME kararlarının kesinliği ve bütçesel bağlayıcılığı.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyelerinde UKOME/AYKOME üyeleri arasında hangi merkezi idare temsilcilerinin bulunduğunu ve oylama usullerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 83Soru →

Büyükşehir belediye idaresinde hem karar hem de yürütme organı niteliği taşıyan ve bürokratik temsil ile demokratik temsili bir araya getiren 'Büyükşehir Belediye Encümeni'nin yapısı ve işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi, $5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri çerçevesinde yanlıştır?

Encümen; belediye başkanı başkanlığında, meclis üyeleri arasından gizli oyla seçilen beş üye ile biri genel sekreter, dördü ise birim amiri olmak üzere toplam on üyeden oluşur.

Encümenin atanmış kanadında yer alan birim amirleri, belediye başkanı tarafından görevlendirildikleri andan itibaren belediye başkanının görev süresiyle paralel olarak encümen üyeliği sıfatını korurlar.

Genel sekreter, büyükşehir belediye encümeninin doğal üyesi olup belediye başkanı tarafından belirlenen beş kişilik bürokratik kontenjanın içerisinde yer alır.

Büyükşehir belediye encümeninde kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır ve oyların eşitliği durumunda başkanın bulunduğu tarafın görüşü üstün sayılır.

Meclis üyeleri arasından encümene girecek isimlerin belirlenmesi sürecinde, meclis üyeleri kendi aralarından bir yıl süreyle görev yapmak üzere gizli oyla seçim yaparlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Encümenin atanmış kanadında yer alan birim amirleri, belediye başkanı tarafından görevlendirildikleri andan itibaren belediye başkanının görev süresiyle paralel olarak encümen üyeliği sıfatını korurlar.

Cevap

Büyükşehir belediye encümeninde belediye başkanı tarafından birim amirleri arasından belirlenen üyeler, meclis üyeleri gibi her yıl yeniden belirlenir; bu üyelerin belediye başkanının görev süresi boyunca sabit kalacağı bilgisi yanlıştır.

Büyükşehir Belediye Kanunu'na göre, belediye başkanının birim amirleri arasından görevlendireceği üyeler de meclis üyeleri gibi 'her yıl' yeniden belirlenir. Bu üyelerin başkanın görev süresiyle paralel olarak sabit kalması söz konusu değildir.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediye encümeninin üye sayısını ve kompozisyonunu belirle.

Encümen; Belediye Başkanı +

5

seçilmiş (meclisten) +

5

atanmış (bürokrat) olmak üzere toplam

11

kişiden oluşur.

5216

sayılı Kanun'un

16

. maddesi gereği karma bir yapı öngörülmüştür.

Atanmış üyelerin (bürokratik kanat) kimlerden oluştuğunu incele.

Atanmış üyelerin biri genel sekreter, diğer dördü ise birim amiridir.

Genel sekreterin encümendeki varlığı kanuni bir zorunluluktur.

Hem seçilmiş hem de atanmış üyelerin görev sürelerini Kanun metni üzerinden teyit et.

Madde metninde hem meclis üyeleri hem de birim amirleri için 'her yıl' ibaresi kullanılmıştır.

Encümen yapısının dinamikliğini korumak amacıyla üyelerin yıllık olarak yenilenmesi kuralı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Encümeninin Yıllık Yenilenme Esası

Soru 84Soru →

Büyükşehir belediye sınırları içerisinde yer alan bir ilçe belediyesinin mali yapısı ile büyükşehir belediyesi ve diğer kurumlarla olan mali ilişkileri dikkate alındığında; 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, 5779 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İlçe belediyesinin genel bütçe vergi gelirleri üzerinden hesaplanan payının %10’u, büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılmak üzere ilgili kurumlarca kaynakta kesilir.

Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yollarda ilan ve reklam amacıyla kullanılan panolardan elde edilen ilan ve reklam vergisinin tamamı büyükşehir belediyesine aittir.

İlçe belediyesi tarafından her yıl tahsil edilen emlak vergisi tutarının %10’u oranındaki 'Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payı', doğrudan büyükşehir belediyesi bütçesine aktarılır.

İlçe belediyesi tarafından tahsil edilen eğlence vergisinin %50’si, 5216 sayılı Kanun gereği büyükşehir belediyesine aktarılmak zorundadır.

Büyükşehir belediyeleri için genel bütçeden ayrılan %6’lık payın %40’ı bir havuzda toplanır ve bu tutarın %70’i nüfusa, %30’u ise büyükşehir belediyesinin yüzölçümüne göre dağıtılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlçe belediyesi tarafından her yıl tahsil edilen emlak vergisi tutarının %10’u oranındaki 'Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payı', doğrudan büyükşehir belediyesi bütçesine aktarılır.

Cevap

İlçe belediyesi tarafından tahsil edilen emlak vergisi üzerinden alınan 'Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payı'nın büyükşehir belediyesine aktarılacağı yönündeki ifade yanlıştır; bu pay YİKOB'a aktarılır.

Doğru cevap, emlak vergisi üzerinden alınan katkı payının büyükşehir belediyesine aktarıldığını iddia eden ifadedir. 2863 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca, büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyeleri tarafından tahsil edilen 'Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payı', büyükşehir belediyesine değil, Valilik bünyesindeki Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) hesabına aktarılır. Bu düzenleme, 6360 sayılı Kanun sonrası büyükşehirlerdeki mali yapının en spesifik ayrışma noktalarından biridir.

Adım Adım Çözüm

5779 sayılı Kanun'un ilçe belediyesi paylarına yönelik düzenlemesini incele.

İlçe belediyeleri için hesaplanan payın

10\%

'unun büyükşehir belediyesine (MM) kaynakta kesilerek aktarıldığını doğrula.

Genel bütçe paylarının dağıtım esaslarını belirlemek.

5216 sayılı Kanun'un 23. maddesindeki gelir kalemlerini analiz et.

Eğlence vergisinin

50\%

'sinin ve ana arterlerdeki ilan-reklam vergisinin tamamının MM'ye ait olduğunu saptan.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki vergi paylaşımını netleştirmek.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 12. maddesini kontrol et.

Büyükşehir olan illerde, ilçe belediyelerinin tahsil ettiği emlak vergisi katkı payının Valilik bünyesindeki Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) hesabına aktarıldığını belirle.

MM sınırları içindeki emlak vergisi katkı payının nihai alıcısını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde ilçe belediyeleri ile büyükşehir belediyesi arasındaki mali paylaşımlar ve istisnai aktarım makamları (YİKOB).

Soru 85Soru →

Büyükşehir belediyesi ile sınırları içerisinde yer alan ilçe belediyeleri arasındaki mali ilişkiler, bütçe onay süreçleri ve hizmet koordinasyonuna dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri yatırım ve hizmetler arasında bütünlük sağlayacak şekilde değiştirerek kabul etme yetkisine sahiptir.

İlçe belediyesi bütçesinde personel giderleri için ayrılan ödenekler, mevzuatta belirlenen yasal tavan sınırları aşmadığı sürece büyükşehir belediye meclisi tarafından azaltılamaz veya değiştirilemez.

Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesi veya yetki paylaşımı konusunda çıkan ihtilaflar, idari vesayet denetimi gereği nihai olarak ilgili ilin Valisi tarafından çözüme kavuşturulur.

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri incelerken yatırım programlarını ve bütçe toplamlarını değiştirecek nitelikte kararlar alabilir.

UKOME ve AYKOME gibi koordinasyon merkezleri tarafından alınan kararlar, ilçe belediyeleri için bağlayıcıdır ve bu kararların gerektirdiği hizmetlerin yürütülmesinden ilgili belediyeler sorumludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesi veya yetki paylaşımı konusunda çıkan ihtilaflar, idari vesayet denetimi gereği nihai olarak ilgili ilin Valisi tarafından çözüme kavuşturulur.

Cevap

Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasındaki hizmet yürütümüne dair ihtilafların çözüm merci Vali değil, büyükşehir belediye meclisidir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca, büyükşehir belediyesi ile kapsamındaki ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesi sırasında çıkan ihtilaflar, büyükşehir belediye meclisince çözüme kavuşturulur. Valilik veya diğer idari vesayet makamlarının bu uyuşmazlıklarda doğrudan hakemlik yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Bütçe onay sürecindeki yetkilerin analizi

Büyükşehir meclisinin bütçe toplamını ve yatırımları değiştirme yetkisi olduğu ancak yasal sınırlar içindeki personel giderlerine müdahale edemeyeceği belirlenir (5216/25).

Mali özerklik ile büyükşehir bütünlüğü arasındaki dengenin tespiti.

Koordinasyon mekanizmalarının incelenmesi

UKOME ve AYKOME kararlarının ilçe belediyeleri üzerinde bağlayıcı olduğu teyit edilir (5216/8-9).

Koordinasyonun hukuki niteliğinin belirlenmesi.

Uyuşmazlık çözüm usulünün tespiti

5216 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca hizmetlerin yürütülmesindeki ihtilafların büyükşehir belediye meclisince çözüldüğü saptanır.

İdari vesayet makamı (Vali) ile yerel yönetim organı (Meclis) arasındaki yetki ayrımının netleştirilmesi.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki koordinasyon ve uyuşmazlık çözümünde meclisin 'nihai karar merci' olma niteliği.

Daha Fazla Pratik

İlçe belediye başkanlarının UKOME ve AYKOME toplantılarındaki oy hakkı ve temsil yetkisi konusuna odaklanılması tavsiye edilir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 86Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri çerçevesinde, büyükşehir belediye encümeninin oluşumu ve üyelerinin görevlendirilme esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Encümen, belediye başkanı başkanlığında; meclisin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter ve biri mali hizmetler birim amiri olmak üzere başkanın her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.

Belediye başkanının katılamadığı encümen toplantılarına, meclis üyeleri arasından seçilen ve en yüksek oyu almış olan üye başkanlık eder.

Büyükşehir belediye meclisi tarafından encümen üyeliğine seçilen beş üyenin görev süresi, mahalli idareler genel seçim dönemine paralel olarak beş yıl şeklinde belirlenir.

Encümenin atanmış kanadında yer alan beş üye, genel sekreterin teklifi üzerine belediye meclisi tarafından nitelikli çoğunlukla bir yıllığına seçilir.

Encümen toplantılarında oyların eşitliği durumunda, demokratik temsil ilkesi gereği meclis üyeleri arasından seçilen üyelerin bulunduğu tarafın görüşü üstün sayılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Encümen, belediye başkanı başkanlığında; meclisin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter ve biri mali hizmetler birim amiri olmak üzere başkanın her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.

Cevap

Büyükşehir belediye encümeni; belediye başkanı başkanlığında, meclis üyeleri arasından seçilen beş üye ile başkan tarafından birim amirleri arasından belirlenen (genel sekreter ve mali hizmetler amiri dahil) beş üyeden oluşur.

Doğru ifade,

5216

sayılı Kanun'un

16

. maddesindeki tanıma tam olarak uymaktadır. Büyükşehir belediye encümeni; belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden (toplam

11

kişi) oluşur.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir Belediye Encümeni'nin hukuki dayanağını belirleme.

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu Madde

16

Büyükşehir belediyelerine özel yapısal kurallar bu kanunda düzenlenmiştir.

Üye kompozisyonunu analiz etme.

1

Başkan +

5

Seçilmiş (Meclisten) +

5

Atanmış (Bürokrat) =

11

Üye.

Encümenin hem demokratik (seçilmiş) hem de liyakat esaslı (atanmış) bir yapıda olduğunu teyit etmek.

Atanmış üyelerin niteliklerini ve seçim usulünü kontrol etme.

Genel Sekreter ve Mali Hizmetler Birim Amiri zorunlu üyelerdir; diğerleri birim amirleri arasından başkan tarafından seçilir.

Bürokratik kanadın kimlerden oluştuğu ve atama yetkisinin kime ait olduğu sorunun belirleyici noktasıdır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Encümeninin Hibrit (Karma) Yapısı

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir Belediye Encümeni ile normal Belediye Encümeni (

5393

) arasındaki üye sayısı ve oluşum farklarını bir tablo üzerinde çalışarak pekiştiriniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 87Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre, büyükşehir belediyesi teşkilat yapısı, birimlerin kurulması ve personel yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Genel sekreter, büyükşehir belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır.

Genel sekreter yardımcıları ve daire başkanları, büyükşehir belediye başkanı tarafından doğrudan atanır.

Belediye başkanı tarafından görevlendirilecek danışmanların atama işlemi için İçişleri Bakanlığından uygun görüş alınması zorunludur.

Büyükşehir belediyesi teşkilatı, norm kadro esaslarına uygun olarak belediye meclisi kararı ile oluşturulur.

Belediye başkanı, personelinin verimli çalışmasını sağlamak amacıyla belediye ve bağlı kuruluşlar arasında personel görevlendirmesi yapabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye başkanı tarafından görevlendirilecek danışmanların atama işlemi için İçişleri Bakanlığından uygun görüş alınması zorunludur.

Cevap

Belediye başkanı tarafından görevlendirilecek danışmanların atama işlemi için İçişleri Bakanlığından uygun görüş alınması zorunluluğu bulunmamaktadır; bu yetki doğrudan belediye başkanına aittir.

Büyükşehir belediyelerinde danışman görevlendirilmesi

5216

sayılı Kanun'un

20

. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, danışmanlar belediye başkanı tarafından doğrudan belirlenir ve görev süreleri belediye başkanının görev süresiyle sınırlıdır. Bu süreçte İçişleri Bakanlığı veya başka bir merkezi idare biriminden uygun görüş ya da onay alınması gibi bir yasal zorunluluk bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Genel Sekreter atama usulünü kontrol et.

5216

sayılı Kanun Madde

21

: Belediye Başkanı teklif eder, İçişleri Bakanı atar.

En üst düzey yöneticinin merkezi idare ile bağını doğrulamak için.

Diğer yönetici atamalarını incele.

Genel sekreter yardımcıları ve daire başkanları belediye başkanı tarafından doğrudan atanır.

Belediye başkanının hiyerarşik amir olarak yetki sınırlarını belirlemek için.

Danışman görevlendirme prosedürünü analiz et.

5216

sayılı Kanun Madde

20

: Danışmanlar belediye başkanı tarafından belirlenir; merkezi idare onayı aranmaz.

İstisnai kadro ve görevlendirme usullerindeki serbestiyi tespit etmek için.

Teşkilat kurulum yetkisini kontrol et.

Teşkilat yapısı meclis kararı ile oluşturulur.

Karar organı ile yürütme organı arasındaki görev ayrımını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyesi teşkilatında atama ve kurulum yetkilerinin dağılımı

Tahmini Süre:1m 45s

Soru 88Soru →

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve ilgili diğer mevzuat (2560 sayılı Kanun vb.) hükümleri çerçevesinde; büyükşehir belediyelerine bağlı kuruluşların (İSKİ, ASKİ, EGO, ESHOT gibi) idari ve mali yapılanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediye meclisi, bu kuruluşların en üst karar organı olan genel kurul görevini yerine getirir.

Bağlı kuruluşlar, özel hukuk hükümlerine tabi olup herhangi bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildirler.

Bağlı kuruluşların bütçeleri büyükşehir belediye bütçesinden tamamen bağımsızdır ve belediye meclisinin onayına sunulmaz.

Bu kuruluşların kurulabilmesi için ilgili büyükşehir belediye meclisinin üçte iki çoğunlukla alacağı karar yeterlidir.

Bağlı kuruluşlarda çalışan tüm personel, istisnasız olarak 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye meclisi, bu kuruluşların en üst karar organı olan genel kurul görevini yerine getirir.

Cevap

Büyükşehir belediye meclisi, bağlı kuruluşların en üst karar organı olan genel kurul görevini yerine getirir.

Büyükşehir belediye meclisi, bağlı kuruluşların (İSKİ, ASKİ vb.) 'Genel Kurulu' sıfatını taşır ve bütçelerini onaylama, tarifeleri belirleme gibi temel yetkileri kullanır. Bu durum, 5216 ve ilgili kuruluş kanunlarında açıkça düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

Bağlı kuruluşun hukuki statüsünü belirle.

Bağlı kuruluşlar (su idareleri gibi), belediyeye bağlı ancak müstakil kamu tüzel kişiliği olan kuruluşlardır.

Belediye şirketleri ile karıştırılmaması için bu ayrım temeldir.

Karar organı ve belediye meclisi arasındaki bağı incele.

2560 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediye meclisi, bu kurumların genel kuruludur.

Kurumsal denetim ve stratejik kararların belediye iradesiyle uyumlu olması sağlanır.

Anahtar Kavram

Bağlı Kuruluşların Karar Organı Yapısı

İpuçları

Bu kuruluşların bütçeleri ve tarifeleri her yıl hangi organ tarafından onaylanır?

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye şirketlerinin kurulması için gereken izin makamını ve tabi oldukları denetim rejimini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 89Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasındaki görev paylaşımı ve yetki sınırları dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi doğrudan büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında yer almaz?

Gıda ile ilgili olanlar dâhil olmak üzere, birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek.

Şehir içindeki her türlü toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurup işletmek.

İlçe belediyesi sınırları içerisinde faaliyet gösteren ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek.

Konut ve iş yerlerinin ısınma ihtiyacını karşılamak amacıyla merkezî ısıtma sistemleri kurmak, kurdurmak veya işletmek.

Sağlık ve sosyal hizmetler kapsamında ihtiyaç sahiplerine yönelik gıda bankacılığı faaliyetlerini yürütmek.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlçe belediyesi sınırları içerisinde faaliyet gösteren ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek.

Cevap

İlçe belediyesi sınırları içerisinde yer alan ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırma görevi ilçe belediyesine aittir; büyükşehir belediyesi yalnızca birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerden sorumludur.

Doğru seçenek olan ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseselerin ruhsatlandırılması,

5216

sayılı Kanun'un

7

. maddesinde büyükşehir belediyesine verilen görevler arasında sayılmamıştır. Bu yetki, genel yetki kuralı gereği ve büyükşehir belediyesine yalnızca birinci sınıf olanların bırakılması nedeniyle ilçe belediyelerine aittir.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın tespit edilmesi

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

7

. maddesi incelenmelidir.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki görev ayrımı bu madde ile düzenlenmiştir.

Gayrisıhhî müesseselere ilişkin yetki ayrımının analizi

Birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler büyükşehir belediyesine; ikinci ve üçüncü sınıf olanlar ise ilçe belediyesine aittir.

Kanunun

7(j)

bendi sadece birinci sınıf müesseseleri büyükşehir yetkisine vermiştir.

Diğer seçeneklerin kontrol edilmesi

Toplu taşıma (

7/p

), merkezî ısıtma (

7/r

) ve gıda bankacılığı (

7/v

) gibi hizmetlerin büyükşehir belediyesinin yetkisinde olduğu doğrulanmıştır.

Hatalı seçeneğin kesinleştirilmesi için diğer görevlerin hangi idari birime ait olduğu bilinmelidir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve İlçe Belediyesi Görev Ayrımı (GSM Sınıflandırması)

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesinin koordinasyon yetkisi ile ilçe belediyelerinin bütçe onay süreçlerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 90Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında büyükşehir belediye meclisinin oluşumu, görevleri ve ilçe belediyeleri üzerindeki denetim yetkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Meclis; büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve her ilçe belediye meclisinin kendi üyeleri arasından üye tam sayısının beşte biri oranında seçeceği üyelerden oluşur; ilçe belediye başkanları meclisin doğal üyeleridir.

Büyükşehir belediye meclisi, stratejik planı ve bütçeyi onaylamakla görevli en üst karar organı iken; bütçede öngörülen ödeneklerin harcanmasına yönelik kamulaştırma kararlarını almak ve ihale işlemlerini yürütmek büyükşehir belediye encümeninin yetkisindedir.

İdari özerklik ilkesi gereği, büyükşehir belediye meclisi kendisine sunulan ilçe belediye bütçelerini ve imar planlarını sadece hukuka uygunluk açısından denetleyebilir; bu kararları değiştirerek onaylama yetkisi bulunmamaktadır.

İlçe belediye meclisleri tarafından alınan imar kararları büyükşehir belediye meclisine sunulur ve meclis tarafından üç ay içinde onaylanmayan kararlar kendiliğinden kesinleşmiş sayılır.

Büyükşehir belediye başkanı, meclis kararlarını hukuka aykırı bulması halinde yedi gün içinde iade edebilir; meclisin üye tam sayısının salt çoğunluğuyla kararında ısrar etmesi halinde karar kesinleşir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari özerklik ilkesi gereği, büyükşehir belediye meclisi kendisine sunulan ilçe belediye bütçelerini ve imar planlarını sadece hukuka uygunluk açısından denetleyebilir; bu kararları değiştirerek onaylama yetkisi bulunmamaktadır.

Cevap

Büyükşehir belediye meclisinin ilçe belediye kararları üzerinde sadece hukuka uygunluk denetimi yapabileceğini ve kararları değiştirme yetkisinin olmadığını savunan ifade yanlıştır.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

14

. maddesi, büyükşehir belediye meclisine, ilçe belediyelerinden gelen bütçeleri ve imar planlarını 'aynen veya değiştirerek' onaylama yetkisi tanımaktadır. Genel idari vesayet denetimi kural olarak hukuka uygunlukla sınırlı olsa da, büyükşehir belediye modelinde plan ve bütçe bütünlüğünü sağlamak amacıyla meclise yerindelik denetimine imkan tanıyan geniş bir yetki verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediye meclisinin oluşumunu değerlendir.

İlçe belediye başkanlarının doğal üye olduğu ve meclis üyelerinin

1/5

oranında seçildiği doğrulanır.

5216

2972

sayılı kanunlardaki temsil esaslarını kontrol etmek.

Meclis ve Encümen görev ayrımını analiz et.

Stratejik plan ve bütçe onayının mecliste, kamulaştırma ve ihale yetkisinin encümende olduğu saptanır.

Karar organı ile yürütme destek organı arasındaki yetki farkını ayırt etmek.

5216

sayılı Kanun Madde

14

hükmünü incele.

Büyükşehir meclisinin ilçe meclis kararlarını 'aynen veya değiştirerek' onaylama yetkisinin olduğu görülür.

Vesayet denetiminin kapsamını (hukuka uygunluk vs. yerindelik) belirlemek.

Meclis kararlarının kesinleşme ve veto sürecini kontrol et.

Büyükşehirlerde ısrar kararının 'üye tam sayısının salt çoğunluğu' ile alınması gerektiği doğrulanır.

5393

sayılı Belediye Kanunu ile

5216

sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu arasındaki usul farklarını ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi'nin İlçe Belediyeleri Üzerindeki Vesayet Denetimi Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir Belediye Encümeni'nin yapısı ve görevleri ile meclis arasındaki hiyerarşik olmayan denetim ilişkisine odaklanan bir soru çözülmesi önerilir.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 91Soru →

Büyükşehir belediye başkanının, hakkında yürütülen bir soruşturma sebebiyle İçişleri Bakanınca görevden uzaklaştırılması durumunda; bu makama vekalet edecek kişinin seçilmesi süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Meclis, valinin çağrısı üzerine on gün içinde toplanır ve toplantı meclis birinci başkan vekili, onun bulunmaması durumunda ise ikinci başkan vekili tarafından yönetilir.

Görevden uzaklaştırma kararı ile birlikte belediye başkanlığı makamı boşalmış sayılacağından, meclis tarafından kalan süreyi tamamlamak üzere yeni bir belediye başkanı seçilir.

Büyükşehir belediye meclisini bu seçim için toplantıya çağırma yetkisi, vesayet denetimi kapsamında doğrudan İçişleri Bakanlığına aittir.

Seçim sürecinde tarafsızlığı korumak amacıyla meclis toplantısına vali veya valinin görevlendireceği kıdemli bir mülki idare amiri başkanlık eder.

Belediye başkan vekili seçimi gizli oyla yapılır ve seçimin geçerli olabilmesi için Danıştay tarafından onanması gerekir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, valinin çağrısı üzerine on gün içinde toplanır ve toplantı meclis birinci başkan vekili, onun bulunmaması durumunda ise ikinci başkan vekili tarafından yönetilir.

Cevap

Büyükşehir belediye başkanının görevden uzaklaştırılması halinde meclis, valinin çağrısı üzerine on gün içinde toplanır ve toplantı meclis birinci başkan vekili (veya ikinci) başkanlığında yürütülür.

Belediye başkanının görevden uzaklaştırılması durumunda

5393

sayılı Kanun'un

45

. maddesi işletilir. Bu maddeye göre vali, meclisi

10

gün içinde toplantıya çağırır. Toplantı ise meclis birinci başkan vekili, o yoksa ikinci başkan vekili başkanlığında gerçekleştirilir. Bu süreçte seçilen kişi 'belediye başkan vekili' sıfatıyla görev yapar.

Adım Adım Çözüm

Hukuki durumun niteliğini belirlemek.

Görevden uzaklaştırma geçici bir durumdur (Vekil seçimi gerektirir).

5393 sayılı Kanun uyarınca uzaklaştırma halinde 'başkan vekili', boşalma halinde 'başkan' seçilir.

Toplantı çağrı makamını tespit etmek.

Çağrı vali tarafından

10

gün içinde yapılır.

Kanun, mahalli idare organlarındaki bu tür olağanüstü durumlarda koordinasyon yetkisini valiye vermiştir.

Toplantı başkanlık usulünü belirlemek.

Toplantıyı meclis birinci başkan vekili yönetir.

Büyükşehir belediye meclislerinde başkanın yokluğunda meclis başkan vekilleri yönetimi devralır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Seçim Usulü

Soru 92Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri uyarınca; teşkilat yapısında yer alan genel sekreter, genel sekreter yardımcıları ve daire başkanlarının atanma usulleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Genel sekreter, büyükşehir belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanırken; genel sekreter yardımcıları ve daire başkanları doğrudan belediye başkanı tarafından atanır.

Genel sekreter ve genel sekreter yardımcıları belediye başkanının teklifiyle valinin onayına tabidir; daire başkanları ise belediye meclisi tarafından seçilir.

Genel sekreter, valinin teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanırken; genel sekreter yardımcıları ve daire başkanları belediye başkanı tarafından atanır.

Büyükşehir belediyesindeki tüm birim amiri ve üst düzey yönetici atamaları, belediye encümeninin olumlu görüşü alındıktan sonra belediye başkanı tarafından gerçekleştirilir.

Genel sekreter büyükşehir belediye meclisi tarafından üye tam sayısının salt çoğunluğuyla seçilir; diğer personel ise belediye başkanı tarafından atanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel sekreter, büyükşehir belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanırken; genel sekreter yardımcıları ve daire başkanları doğrudan belediye başkanı tarafından atanır.

Cevap

Büyükşehir belediyelerinde genel sekreter, belediye başkanının teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanırken; genel sekreter yardımcıları ve daire başkanları doğrudan belediye başkanı tarafından atanır.

Doğru ifadeye göre, genel sekreter ataması büyükşehir belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından gerçekleştirilirken; genel sekreter yardımcıları, daire başkanları ve diğer tüm personel doğrudan belediye başkanı tarafından atanmaktadır. Bu durum

5216

sayılı Kanun'un

22

. maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

İlgili kanun maddesini tespit et.

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Madde

22

Personel atama usulleri bu maddede düzenlenmiştir.

Genel atama kuralını belirle.

Büyükşehir belediyesi personeli, kural olarak belediye başkanı tarafından atanır.

Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve yürütme organıdır.

İstisnai durumu (Genel Sekreter) incele.

Genel sekreterin atanması için 'Belediye Başkanı Teklifi + İçişleri Bakanı Onayı' şarttır.

Genel sekreter, belediyenin en üst düzey devlet memuru olup merkezi idare ile eşgüdüm gerektiren bir makamdır.

Seçenekleri karşılaştır.

Sadece bir seçenekte genel sekreter ile diğer yöneticilerin (yardımcılar ve daire başkanları) atanma farkı doğru verilmiştir.

Genel sekreter yardımcıları ve daire başkanları genel atama kuralına tabi iken genel sekreter istisnai kurala tabidir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Üst Düzey Personel Atama Usulleri

Alternatif Yöntem

KPSS'de 'Genel Sekreter' sorularında şu formülü hatırla: İl Özel İdaresi = Vali + Bakan; Büyükşehir = Başkan + Bakan. Diğer personel (yardımcılar dahil) her zaman Başkan'ın doğrudan yetkisindedir.

Tahmini Süre:50s

Soru 93Soru →

Büyükşehir belediyesi teşkilat yapısında yer alan 'bağlı kuruluşlar' (su-kanalizasyon ve ulaşım idareleri) ile belediyenin sermaye iştirakiyle kurulan 'şirketlerin' (belediye iktisadi teşebbüsleri) idari ve mali rejimleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bağlı kuruluşların bütçeleri büyükşehir belediye meclisi tarafından onaylanırken; belediye şirketlerinin bütçeleri kendi genel kurullarınca kabul edilir ve belediye meclisinin bu bütçeleri doğrudan değiştirme yetkisi yoktur.

Bağlı kuruluşlar, yürüttükleri su ve ulaşım gibi temel kamu hizmetleri nedeniyle ilgili ilçe belediye meclisleri üzerinde idari vesayet yetkisine sahip olup bu belediyelerin yatırım programlarını onaylama yetkisini kullanırlar.

Büyükşehir statüsündeki illerde bağlı kuruluşların yatırım bütçeleri, il özel idaresi bütçesiyle konsolide edilerek Vali başkanlığındaki İl Koordinasyon Kurulunun onayına sunulmak zorundadır.

Bağlı kuruluşlar 5018 sayılı Kanun'a ekli (II) sayılı cetveldeki Özel Bütçeli İdareler arasında yer aldığından, bütçe hazırlama süreçleri doğrudan Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hiyerarşik olarak denetlenir.

Belediye şirketleri özel hukuk tüzel kişisi oldukları için, sermayesinin tamamı belediyeye ait olsa dahi kamu kaynağı kullanmadıkları gerekçesiyle Sayıştay'ın dış denetim kapsamı dışında tutulurlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağlı kuruluşların bütçeleri büyükşehir belediye meclisi tarafından onaylanırken; belediye şirketlerinin bütçeleri kendi genel kurullarınca kabul edilir ve belediye meclisinin bu bütçeleri doğrudan değiştirme yetkisi yoktur.

Cevap

Bağlı kuruluşların bütçeleri büyükşehir belediye meclisince onaylanırken, şirket bütçeleri kendi genel kurullarınca onaylanır ve meclisin bu bütçelere doğrudan müdahale yetkisi yoktur.

Doğru ifade, bağlı kuruluşlar ve belediye şirketlerinin bütçe onay süreçlerindeki temel farkı vurgulamaktadır. 5216 sayılı Kanun ve ilgili özel kuruluş kanunları (2560 sayılı Kanun vb.) uyarınca, bağlı kuruluşların bütçeleri belediye meclisinin genel kurul sıfatıyla yaptığı oturumda onaylanır. Buna karşın belediye şirketleri Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulan birer ticari işletme olduklarından, bütçeleri şirket ortaklarının temsil edildiği genel kurulda onaylanır ve belediye meclisinin bu bütçeleri doğrudan değiştirme gibi bir idari tasarrufu bulunmaz.

Adım Adım Çözüm

Bağlı kuruluşların idari yapısını analiz etme

Bağlı kuruluşlar (su-kanalizasyon idareleri vb.), kamu tüzel kişiliğine ve müstakil bütçeye sahip yerinden yönetim kuruluşlarıdır. En üst karar organları olan 'Genel Kurul' görevini büyükşehir belediye meclisi yürütür.

Kuruluşun bütçe ve tarife belirleme yetkisinin kime ait olduğunu saptamak için.

Belediye şirketlerinin mali rejimini inceleme

Belediye şirketleri, Türk Ticaret Kanunu'na tabi Anonim Şirket (A.Ş.) statüsündedir. Bütçe ve kâr dağıtımı şirket genel kurulu (pay sahipleri temsilcileri) tarafından karara bağlanır.

Şirket bütçelerinin belediye meclisinden bağımsız onaylandığını teyit etmek için.

5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi yönünden ayrımı kontrol etme

Bağlı kuruluşlar 5018 sayılı Kanun'un ekli cetvellerinde (I, II, III, IV) yer almazlar, ancak mahalli idare bütçesi kapsamında değerlendirilirler. Şirketler ise özel hukuka tabi olsalar da Sayıştay denetimine tabidir.

Çeldirici seçeneklerdeki denetim ve bütçe statüsü hatalarını elemek için.

Anahtar Kavram

Büyükşehir bünyesindeki bağlı kuruluşlar (kamu tüzel kişisi) ile belediye şirketleri (özel hukuk tüzel kişisi) arasındaki bütçe onay ve karar alma mekanizması farkı.

Daha Fazla Pratik

Belediye şirketlerinin kurulması için gerekli olan 'Cumhurbaşkanı izni' şartı ile bağlı kuruluşların kuruluş usulleri arasındaki farkları detaylıca inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 94Soru →

Büyükşehir belediyesi idaresi ile bağlı ilçe belediyeleri arasında, kamu hizmetlerinin sunumu ve koordinasyonun sağlanması aşamasında ortaya çıkabilecek ihtilaflarda; Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümlerine göre nihai yönlendirici ve çözücü kararlar alma yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Büyükşehir Belediye Encümeni

İçişleri Bakanlığı

Büyükşehir Belediye Meclisi

Valilik

Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir Belediye Meclisi

Cevap

Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasındaki hizmet ihtilaflarında yönlendirici ve çözücü karar almaya yetkili organ Büyükşehir Belediye Meclisi'dir.

Büyükşehir Belediye Meclisi, 5216 sayılı Kanun'un 27. maddesi gereğince büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda yönlendirici ve nihai çözücü kararlar alma konusunda yasal olarak yetkilendirilmiş organıdır.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın belirlenmesi

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Madde 27

Büyükşehir belediyesinin koordinasyon görevleri ve ihtilafların çözümü bu maddede düzenlenmiştir.

İhtilaf çözüm mekanizmasının analizi

Büyükşehir Belediye Meclisi'nin yetkilendirilmesi

Kanun, hizmet bütünlüğünü sağlamak adına karar alma yetkisini belediyenin en üst karar organına bırakmıştır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyesinin koordinasyon yetkisi kapsamında, ilçe belediyeleriyle yaşanan hizmet uyuşmazlıklarında Büyükşehir Belediye Meclisi'nin karar alma üstünlüğü.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin ilçe belediye bütçeleri üzerindeki denetim ve onay yetkisinin sınırlarını incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:50s

Soru 95Soru →

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, büyükşehir belediye sınırları içerisinde tahsil edilen genel bütçe vergi gelirlerinden belediyelere ayrılan payların hesaplanması ve dağıtımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir ilçe belediyeleri için ayrılan genel bütçe vergi geliri payının %90'ı doğrudan ilgili ilçe belediyesine aktarılırken, %10'luk kısmı büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılır.

Büyükşehir belediyelerine tahsilattan ayrılan %6'lık payın tamamı, herhangi bir havuz sistemine dahil edilmeksizin doğrudan ilgili büyükşehir belediyesinin hesabına aktarılır.

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki yatırımların finansmanı için genel bütçe vergi geliri tahsilatının %0,5'i oranında il özel idaresi payı ayrılmaya devam edilir.

Büyükşehir ilçe belediyelerinin öz gelirleri üzerinden hesaplanan %25'lik bir tutar, büyükşehir belediyesine altyapı koordinasyon payı olarak her ayın sonunda transfer edilir.

Büyükşehir belediye sınırları dışındaki belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan toplam pay %4,50 iken, büyükşehir ilçe belediyelerinde bu oran %1,50 olarak belirlenmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir ilçe belediyeleri için ayrılan genel bütçe vergi geliri payının %90'ı doğrudan ilgili ilçe belediyesine aktarılırken, %10'luk kısmı büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılır.

Cevap

Büyükşehir ilçe belediyeleri payının %90'ının ilçeye, %10'unun ise büyükşehir belediyesine aktarılmasına ilişkin ifade doğrudur.

5779 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, büyükşehir ilçe belediyeleri adına tahsil edilen genel bütçe vergi gelirleri payının %90'ı doğrudan ilgili ilçe belediyesi hesabına aktarılırken, kalan %10'luk kısım büyükşehir belediyesi payı olarak tahakkuk ettirilir. Bu mekanizma, büyükşehir belediyesinin ilçeler arasındaki hizmet koordinasyonunu mali olarak desteklemek amacıyla kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

5779 Sayılı Kanun'un ilgili maddelerini incele.

Kanun'un 2. ve 5. maddeleri büyükşehirlerdeki pay dağılımını düzenler.

Yasal dayanağın doğru tespiti için gereklidir.

Büyükşehir ilçe belediyelerinin toplam pay oranını belirle.

İlçe belediyeleri için tahsilattan ayrılan toplam oran %4,50'dir.

Hesaplamanın başlangıç noktasını oluşturur.

Bu %4,50'lik payın iç dağılımını analiz et.

Bu tutarın %90'ı ilgili ilçe belediyesine, kalan %10'u ise koordinasyon hizmetleri için büyükşehir belediyesine aktarılır.

Soruda istenen temel mali kural budur.

Anahtar Kavram

Büyükşehirlerdeki mali koordinasyon gereği ilçe paylarından büyükşehire yapılan aktarım usulü.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyelerine ayrılan %6'lık payın havuz kısmının (%40) hangi kriterlere göre dağıtıldığını (nüfus ve yüzölçümü ağırlıkları) inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 96Soru →

Büyükşehir belediyesi teşkilat yapısı içerisinde yer alan su ve kanalizasyon idareleri (İSKİ, ASKİ, İZSU vb.) gibi "bağlı kuruluşlar" ile belediyenin sermaye iştirakiyle kurulan "belediye şirketleri" arasındaki hukuki ve idari farklar göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bağlı kuruluşlar kamu tüzel kişiliğine sahipken, belediye şirketleri Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi özel hukuk tüzel kişileridir.

Belediye şirketleri, büyükşehir belediye başkanının hiyerarşik denetimi altında bulunan ve münhasıran kamu hukuku kurallarıyla yönetilen birimlerdir.

Bağlı kuruluşların bütçeleri ve idari işleyişi üzerinde büyükşehir belediyesinin hiçbir etkisi bulunmayıp, bu birimler doğrudan il özel idaresinin vesayetine tabidir.

Dış denetim açısından Sayıştay sadece bağlı kuruluşları denetlemeye yetkili olup, belediye şirketleri Sayıştay denetiminin kapsamı dışında bırakılmıştır.

Bağlı kuruluşlar, büyükşehir belediyesinin yetki alanında değil, doğrudan ilçe belediyelerinin çöp toplama ve tali yol bakım hizmetlerini yürütmekle görevlidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağlı kuruluşlar kamu tüzel kişiliğine sahipken, belediye şirketleri Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi özel hukuk tüzel kişileridir.

Cevap

Bağlı kuruluşlar kamu tüzel kişiliğine sahipken, belediye şirketleri Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi özel hukuk tüzel kişileridir.

Doğru ifade, bağlı kuruluşların kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu, belediye şirketlerinin ise Türk Ticaret Kanunu'na tabi özel hukuk tüzel kişileri olduğunu belirten seçenektir. Bağlı kuruluşlar (su-kanalizasyon idareleri gibi) idari ve mali özerkliğe sahip kamu kurumlarıdır; şirketler ise belediyenin iştirakiyle kurulan ticari işletmelerdir.

Adım Adım Çözüm

Bağlı kuruluşların (İSKİ, EGO vb.) hukuki statüsünü belirle.

Bu kuruluşlar özel kanunlarla kurulan, ayrı bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine sahip yapılardır.

Hizmetin yerinden yönetimi ilkesi gereği uzmanlaşmış kamu hizmeti sunarlar.

Belediye şirketlerinin (İGDAŞ, BELPAŞ vb.) hukuki statüsünü belirle.

Bu şirketler Türk Ticaret Kanunu'na göre kurulan özel hukuk tüzel kişileridir.

Belediyelerin ticari faaliyetlerini özel sektör dinamikleriyle yürütmesini sağlarlar.

İki yapıyı karşılaştırarak doğru hukuki tanımı bul.

Kamu tüzel kişiliği ile özel hukuk tüzel kişiliği ayrımı temel farktır.

Personel rejimi, bütçe usulü ve tabi olunan hukuk dalları bu ayrıma göre şekillenir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyelerinde bağlı kuruluşlar kamu hukuku rejimine, belediye şirketleri ise özel hukuk rejimine tabidir.

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye meclisinin hangi durumlarda bağlı kuruluşların genel kurulu olarak toplandığını ve bu toplantıların usullerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 97Soru →

Türkiye'deki mahalli idareler sistemi içerisinde büyükşehir belediye meclisinin hukuki yapısı, oluşum usulü ve yetki sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu organın görev ve yetki sahası içerisinde yer almaz?

Büyükşehir belediyesinin stratejik planını, yatırım ve çalışma programlarını görüşerek kabul etmek.

İlçe belediyelerinden gelen bütçe tasarılarını, büyükşehir yatırım programına uygunluk yönünden inceleyerek aynen veya değiştirerek onaylamak.

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yer alan ilçelerin belediye başkanlarını doğal üye sıfatıyla bünyesinde bulundurmak.

Belediye hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmazların kamulaştırılmasına karar vermek ve kanunlarda öngörülen idari para cezalarını uygulamak.

Büyükşehir belediyesi sınırları dahilindeki nazım imar planlarını yapmak, yaptırmak ve bu planları onaylayarak alt ölçekli planları denetlemek.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmazların kamulaştırılmasına karar vermek ve kanunlarda öngörülen idari para cezalarını uygulamak.

Cevap

Belediye hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmazların kamulaştırılmasına karar vermek ve kanunlarda öngörülen idari para cezalarını uygulamak büyükşehir belediye meclisinin değil, büyükşehir belediye encümeninin görevidir.

Büyükşehir belediye meclisi, belediyenin genel stratejilerini, bütçesini ve imar planlarını belirleyen karar organıdır. Ancak,

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

34

. maddesi ve

5216

sayılı Kanun hükümleri uyarınca, taşınmazların kamulaştırılmasına karar vermek ve kanunlarda belirtilen idari para cezalarını uygulamak büyükşehir belediye encümeninin görev ve yetki alanına girmektedir.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediye meclisinin temel hukuki niteliğini belirle.

Meclis, büyükşehir belediyesinin en üst karar organıdır.

Karar organı, genel politikaları, bütçeyi ve planları onaylar.

Seçeneklerdeki görevlerin hangi organa ait olduğunu

5216

5393

sayılı Kanunlar çerçevesinde analiz et.

Stratejik plan, bütçe onayı, nazım plan onayı ve üyelik yapısı meclis yetkisindedir; ancak kamulaştırma ve ceza verme işlemleri yürütme/danışma organına aittir.

Meclis genel düzenleyici kararları alırken, encümen günlük uygulama ve icra kararlarını (kamulaştırma, ihale, cezalar) alır.

Encümen ile meclis arasındaki görev ayrımını netleştir.

Kamulaştırma ve ceza verme yetkisi encümene aittir.

Kanun koyucu, hızlı karar alınması gereken icrai işlemleri encümen organına bırakmıştır.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisi ile Encümen Arasındaki Görev Ayrımı

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 98Soru →

Büyükşehir belediye idaresinde hem yürütme organının yardımcısı hem de sınırlı bir karar organı niteliği taşıyan encümenin, belediye bürokrasisinden gelen atanmış (memur) üyeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belediye başkanı tarafından her yıl birim amirleri arasından seçilen beş üyeden oluşur; genel sekreter ve malî hizmetler birim amiri bu üyeler arasında yer alır.

Büyükşehir belediye meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilen beş üyeden oluşur.

Belediye başkanı tarafından seçilen üç birim amiri ve malî hizmetler birim amiri olmak üzere toplam dört üyeden oluşur.

Büyükşehir belediyesi bünyesindeki tüm daire başkanları encümenin doğal üyesidir ve herhangi bir sayı sınırlaması bulunmaz.

Atanmış üyeler, büyükşehir belediye meclisinin beş yıllık görev süresi boyunca değişmeksizin görev yaparlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye başkanı tarafından her yıl birim amirleri arasından seçilen beş üyeden oluşur; genel sekreter ve malî hizmetler birim amiri bu üyeler arasında yer alır.

Cevap

Büyükşehir belediye encümeninin atanmış üyeleri, belediye başkanı tarafından birim amirleri arasından her yıl seçilen beş kişiden oluşur ve bu üyelerden ikisinin genel sekreter ile malî hizmetler birim amiri olması zorunludur.

Büyükşehir belediye encümeni; belediye başkanının başkanlığında, meclisin kendi üyeleri arasından seçtiği beş üye ile belediye başkanının birim amirleri arasından her yıl seçeceği beş üyeden oluşur. Atanmış olan bu beş üyeden birinin genel sekreter, birinin ise malî hizmetler birim amiri olması kanuni bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediye encümeninin hukuki yapısını analiz etme

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 16. maddesine ulaşılır.

Encümenin oluşumu ve üye yapısı bu kanunla düzenlenmiştir.

Atanmış (bürokrat) kanadın üye sayısını belirleme

Kanuna göre atanmış üyelerin sayısı beştir.

Seçilmiş ve atanmış üyeler arasındaki dengeyi anlamak için sayı tespiti kritiktir.

Zorunlu üyeleri ve seçim usulünü kontrol etme

Genel sekreter ve mali hizmetler birim amirinin bulunması gerektiği ve üyelerin her yıl belediye başkanı tarafından seçildiği doğrulanır.

Büyükşehir encümenini diğer belediye encümenlerinden ayıran en spesifik özellik budur.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Encümeni Hibrit Yapısı

Soru 99Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve imtiyazları ile ilçe belediyeleriyle olan planlama ve koordinasyon ilişkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İlçe belediyelerinden gelen bütçeleri aynen veya değiştirerek onaylamak ve büyükşehir belediye bütçesiyle birleştirmek büyükşehir belediyesinin yetkisindedir.

Büyükşehir belediyesi; stratejik plân ve yatırım programlarını hazırlarken ilçe belediyelerinin görüşlerini almakla yükümlü değildir.

İlçe belediyeleri tarafından hazırlanan

1/1.000

ölçekli uygulama imar plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak büyükşehir belediyesinin yetkisindedir.

Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili çıkacak ihtilaflar, büyükşehir belediye meclisince çözüme kavuşturulur.

Büyükşehir belediyesi, ilçe belediyelerinin imar uygulamalarını denetlemeye ve belirlenen eksikliklerin süresinde giderilmemesi halinde bu işlemleri bizzat yapmaya yetkilidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyesi; stratejik plân ve yatırım programlarını hazırlarken ilçe belediyelerinin görüşlerini almakla yükümlü değildir.

Cevap

Büyükşehir belediyesinin stratejik plân ve yatırım programlarını hazırlarken ilçe belediyelerinin görüşlerini alma yükümlülüğünün olmadığını savunan ifade yanlıştır.

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

7

. maddesinin (a) bendinde açıkça 'Stratejik plân ve yatırım programları hazırlanırken ilçe belediyelerinin görüşleri alınır' ifadesi yer almaktadır. Bu durum, büyükşehir belediyesi için ihtiyari bir seçenek değil, yasal bir usul yükümlülüğüdür. Dolayısıyla görüş alınmasına gerek olmadığını iddia eden ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

5216

sayılı Kanun'un

7

. maddesinin (a) bendini inceleyiniz.

Stratejik plan hazırlık sürecinde 'ilçe belediyelerinin görüşleri alınır' hükmüne ulaşılır.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki yatırım bütünlüğünü sağlamak için bu bir yasal zorunluluktur.

Bütçe ve imar planı onay süreçlerini kontrol ediniz.

Büyükşehir belediyesinin ilçe bütçelerini onaylama ve uygulama imar planlarını denetleme/onaylama yetkisi olduğu görülür.

Hizmetlerde bütünlüğü sağlamak amacıyla büyükşehir belediyesine üst koordinasyon yetkisi verilmiştir.

Anahtar Kavram

5216

Sayılı Kanun Kapsamında Planlama ve Koordinasyon Yetkisi

Soru 100Soru →

Türkiye'de büyükşehir belediye yönetimi ile ilçe belediyeleri arasındaki koordinasyonun sağlanmasında en üst karar organı olan büyükşehir belediye meclisinin yapısı ve yetkileri dikkate alındığında, $5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yer alan ilçe belediye başkanları, büyükşehir belediye meclisinin doğal üyeleridir.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesi sırasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlama yetkisi İçişleri Bakanlığına aittir.

Belediye bütçesini inceleyip görüş bildirmek ve kamulaştırma kararlarını almak meclisin asli görevleri arasında yer alır.

İlçe belediye meclisleri tarafından kabul edilen bütçeler, büyükşehir belediye meclisi tarafından sadece şekli yönden incelenerek aynen onaylanmak zorundadır.

Kanunlarda öngörülen idari para cezalarını vermek ve belediye ihalelerine ilişkin kararları almak büyükşehir belediye meclisinin sorumluluğundadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yer alan ilçe belediye başkanları, büyükşehir belediye meclisinin doğal üyeleridir.

Cevap

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yer alan ilçe belediye başkanları, büyükşehir belediye meclisinin doğal üyeleridir.

Büyükşehir belediye meclisi, büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve ilçe belediye meclislerince kendi üyeleri arasından seçilen üyelerden oluşur. Bu yapıda ilçe belediye başkanları seçime tabi olmaksızın doğrudan meclis üyesi sayıldıkları için 'doğal üye' statüsündedirler.

Adım Adım Çözüm

Büyükşehir belediye meclisinin oluşumunu incelemek

Meclis; büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanları ve ilçe belediye meclislerinden seçilen üyelerden oluşur.

Yasal mevzuatın meclis yapısına dair temel hükmünü belirlemek için.

Meclisin ilçe belediyeleri üzerindeki yetkilerini değerlendirmek

Meclis, ilçe bütçelerini değiştirebilir ve görev uyuşmazlıklarını çözer.

Meclisin koordinasyon ve denetim rolünü netleştirmek için.

Encümen ve Meclis görev ayrımını yapmak

Kamulaştırma, ceza ve ihale kararları encümene; bütçe onayı, planlama ve strateji meclise aittir.

Organlar arasındaki yetki paylaşımını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Meclisinin Oluşumu ve Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediye encümeninin oluşumundaki memur üyelerin ve seçilmiş üyelerin dağılımını inceleyerek organlar arası farkı pekiştirin.

Tahmini Süre:1m 15s

ÖncekiSayfa 5 / 8Sonraki

Büyükşehir Belediye İdaresi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram