İl Özel İdaresi

155 soru

Soru 41Soru

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu çerçevesinde, valinin "il özel idaresinin başı ve yürütme organı" olarak sahip olduğu görev ve yetkilerin kapsamı ile bu yetkilerin kullanımına ilişkin sınırlamalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi valinin yürütme yetkisi dahilinde gerçekleştirebileceği işlemlerden biri *değildir*?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin hak ve menfaatlerini korumak amacıyla, idare lehine yapılan hem şartlı hem de şartsız bağışları bizzat kabul etmek

Cevap

İl özel idaresi lehine yapılan hem şartlı hem de şartsız bağışları bizzat kabul etmek ifadesi yanlıştır; çünkü vali sadece şartsız bağışları kabul edebilir.
Doğru cevap, valinin hem şartlı hem de şartsız bağışları kabul edebileceğini öne süren seçenektir. 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 1010. maddesinin (m) bendine göre 'şartlı bağışları kabul etmek' İl Genel Meclisi'nin yetkisindedir. Valinin yetkisi ise aynı kanunun 3030. maddesinin (g) bendi uyarınca yalnızca 'şartsız bağışları kabul etmek' ile sınırlandırılmıştır. Bu ayrım, valinin yürütme yetkisinin sınırlarını göstermesi açısından kritiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Valinin bağış kabul yetkisini 5302 sayılı Kanun kapsamında inceleyin.
5302 sayılı Kanun'un 30. maddesinin (g) bendi, valiye yalnızca 'şartsız bağışları kabul etme' yetkisi vermektedir.
Yürütme organının yetkileri kanunla sınırlandırılmıştır ve bağışların niteliği bu yetki ayrımında kritiktir.
2
İl Genel Meclisi'nin görevlerini bağışlar açısından kontrol edin.
Kanun'un 10. maddesinin (m) bendi, 'şartlı bağışları kabul etmek' görevini karar organı olan İl Genel Meclisi'ne bırakmıştır.
Şartlı bağışlar idareye ek yükümlülükler getirebileceği için karar organının onayına tabi tutulmuştur.
3
Diğer yürütme görevlerini (bütçe, atama, raporlama) doğrulayın.
Stratejik plan/bütçe hazırlama (Md. 30/a), birim müdürü atama (Md. 35) ve faaliyet raporu sunma (Md. 31) görevlerinin valiye ait olduğu teyit edildi.
Bu görevler yürütme organının doğal fonksiyonlarıdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinde Karar ve Yürütme Organları Arasındaki Yetki Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisi'nin ve İl Encümeni'nin görevlerini 5302 sayılı Kanun üzerinden karşılaştırarak yetki çakışmalarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 42Soru

İl özel idaresinin tüzel kişiliğini temsil eden ve idarenin hak ile menfaatlerini korumakla yükümlü olan vali; idari birimlerin sevk ve idaresi, bütçe hazırlığı ve personel yönetimi gibi temel yürütme süreçlerinde merkezi bir role sahiptir. Buna göre, il özel idaresinin yürütme organı sıfatıyla valinin yerine getirmekle yükümlü olduğu görev aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin stratejik planını, bütçesini ve yıllık performans programını hazırlamak

Cevap

İl özel idaresinin stratejik planını, bütçesini ve yıllık performans programını hazırlamak valinin yürütme organı sıfatıyla gerçekleştirdiği temel bir görevdir.
İl özel idaresinin yürütme organı olan vali; idareyi stratejik plana uygun olarak yönetmek, bütçeyi hazırlamak ve idarenin tüzel kişiliğini temsil etmekle görevlidir. Stratejik plan ve bütçe hazırlığı, yürütme fonksiyonunun en temel parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Valinin il özel idaresindeki hukuki statüsünü belirlemek
Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır.
Yürütme organının görevleri genellikle hazırlık, uygulama ve temsil süreçlerini kapsar.
2
Hazırlık ve uygulama yetkilerini karar yetkilerinden ayırmak
Stratejik plan ve bütçenin hazırlanması yürütme (vali), kabulü ise karar (meclis) organının görevidir.
Kurumsal yönetim belgelerinin oluşturulması yürütme organının sorumluluğundadır.

Anahtar Kavram

Vali, il özel idaresinin yürütme organıdır; stratejik plan ve bütçe gibi temel belgeleri hazırlayarak meclise sunar ve idareyi bu planlar doğrultusunda yönetir.

İpuçları

1
Valinin görevlerini düşünürken 'hazırlık' ve 'yönetim' odaklı olanları arayın.

Daha Fazla Pratik

Valinin yürütme organı olarak il encümenine başkanlık etme yetkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 43Soru

İl özel idarelerinin yönetim yapısında karar organı olarak görev yapan il genel meclisi, ilin stratejik hedefleri ve mali planlaması üzerinde doğrudan yetki sahibidir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi il genel meclisinin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stratejik plân ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlamak

Cevap

Stratejik plân ile yatırım ve çalışma programlarını görüşmek ve karara bağlamak
Stratejik plan ile yatırım ve çalışma programlarını görüşüp karara bağlamak, 53025302 sayılı Kanun uyarınca il genel meclisinin en temel karar alma yetkilerinden biridir. Karar organı, kurumun gelecekteki hedeflerini ve bu hedeflere ulaşmak için yapılacak harcamaları onaylar.

Adım Adım Çözüm

1
İl özel idaresinin karar organının temel niteliğini belirlemek.
İl Genel Meclisi halk tarafından seçilen bir karar organıdır.
Meclisin görevlerini diğer organlardan ayırt etmek için hukuki statüsünü bilmek gerekir.
2
53025302 sayılı Kanun'un 1212. maddesindeki görevleri incelemek.
Stratejik plan, bütçe ve kesin hesap gibi konuların meclis onayı gerektirdiği görülür.
Yasal çerçevede meclisin üst düzey politika belirleme yetkisi vurgulanmıştır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Karar Organı Niteliği
Tahmini Süre:45s
Soru 44Soru

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve 53025302 sayılı Kanun hükümleri ışığında; il özel idaresinin tanımı, kuruluşu ve idari yapıdaki yeri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kanunla kurulan, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

Cevap

İl özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kanunla kurulan, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.
İl özel idaresi, Anayasa'nın 127127. maddesi ve 53025302 sayılı Kanun uyarınca, il halkının yerel ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan, kuruluş süreci kanunla gerçekleşen, karar organları halk tarafından seçilen ve idari-mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal tanımı analiz etme
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca tanım doğrulanır.
Kuruluşun hukuki statüsü ve amacını belirlemek için temel kanun maddesine bakılması gerekir.
2
Merkezi idare ile ilişkiyi değerlendirme
İl özel idaresinin bir yerinden yönetim kuruluşu olduğu ve idari vesayete tabi olduğu saptanır.
Hiyerarşik bağ ile vesayet denetimi arasındaki farkın tespiti, yerel yönetimlerin özerkliğini anlamak için kritiktir.
3
Organ ve statü kısıtlarını kontrol etme
Valinin meclis başkanı olmadığı ve büyükşehirlerde bu kurumun bulunmadığı bilgisiyle çelişkiler elenir.
Yanlış bilgileri eleyerek kesin doğruya ulaşmak için güncel mevzuat (6360 ve 5302 sayılı kanunlar) bilgisi kullanılır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Tanımı ve Hukuki Niteliği
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 45Soru

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin karar organı olan il genel meclisinin başkanlık yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla seçtiği bir başkan tarafından yönetilir.

Cevap

İl genel meclisinin, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan seçtiğini belirten ifade doğrudur.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre il genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan, bir birinci başkan vekili ve bir ikinci başkan vekili seçer. Bu düzenleme ile meclisin valinin başkanlığından bağımsız bir yapıya kavuşması sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun meclis başkanlığına ilişkin maddesini incele.
Kanuna göre il genel meclisi, seçim sonuçlarının ilanını izleyen beşinci gün kendiliğinden toplanır.
Meclisin çalışma düzeninin ve başkanlık divanının oluşturulması için yasal sürecin başlaması gerekir.
2
Valinin meclis üzerindeki rolünü yürürlükteki mevzuata göre değerlendir.
Vali, il özel idaresinin tüzel kişiliğini temsil eden yürütme organıdır; ancak meclis başkanı sıfatı 2005 yılındaki reformla sona ermiştir.
Yerel yönetimlerin özerkliğini güçlendirmek amacıyla karar ve yürütme organları arasındaki ayrım netleştirilmiştir.
3
Başkanın belirlenme yöntemini tespit et.
Meclis, kendi üyeleri arasından gizli oyla meclis başkanını, birinci ve ikinci başkan vekillerini seçer.
Demokratik temsil ilkesi gereği karar organının kendi başkanını kendi içinden seçmesi esastır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisi Başkanlık Divanı'nın Seçimle Oluşması

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisi'nin toplantı süreleri ve olağanüstü toplantı usullerini de gözden geçirmenizi öneririz.
Tahmini Süre:45s
Soru 46Soru

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nda düzenlenen görev, yetki ve sorumluluk paylaşımı sistemi ile kurumun planlama ve ruhsatlandırma üzerindeki tasarrufları göz önüne alındığında; hizmetlerin coğrafi kapsamı ve karar organlarının yetki sınırları bakımından aşağıdakilerden hangisi hatalı bir hukuki tespittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl çevre düzeni planı; valinin koordinasyonunda hazırlanarak büyükşehir belediyesi olan illerde Büyükşehir Belediye Meclisi, diğer illerde ise münhasıran İl Genel Meclisinin kabulü ile hukuki geçerlilik kazanır.

Cevap

İl çevre düzeni planının sadece İl Genel Meclisi veya Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından kabul edileceğine dair tespit yanlıştır; zira büyükşehir olmayan illerde bu planın kabulü için hem İl Genel Meclisi hem de Belediye Meclisi kararı gereklidir.
Doğru yanıt olan seçenek, il çevre düzeni planının kabul sürecini eksik tanımlamaktadır. 5302 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre bu plan; büyükşehirlerde Büyükşehir Belediye Meclisi, diğer illerde ise hem İl Genel Meclisi hem de ilgili Belediye Meclisi tarafından kabul edilir. Planın kabulünde Belediye Meclisi'nin devre dışı bırakılması veya yetkinin münhasıran İl Genel Meclisi'ne ait görülmesi yasal prosedüre aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
5302 sayılı Kanun'un 6. maddesindeki hizmet gruplarını analiz etme
Altyapı hizmetlerinin (yol, su vb.) belediye sınırı dışında; sosyal/ekonomik hizmetlerin (sağlık, tarım vb.) ise il sınırları genelinde yürütüldüğü tespit edilir.
Hizmetlerin coğrafi yetki sınırlarını belirlemek için.
2
İl çevre düzeni planı kabul usulünü inceleme
Planın büyükşehirlerde Büyükşehir Belediye Meclisi; diğer illerde ise İl Genel Meclisi VE Belediye Meclisi tarafından kabul edildiği görülür.
Planlama yetkisindeki paylaşımlı karar alma sürecini teyit etmek için.
3
Seçenekleri bu hukuki verilerle karşılaştırma
İl çevre düzeni planının 'münhasıran' (sadece) İl Genel Meclisince kabul edileceğini savunan seçeneğin yasal usule aykırı olduğu sonucuna varılır.
Hatalı olan önermeyi saptamak için.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Karar Organlarının Planlama ve Coğrafi Hizmet Yetkisi
Soru 47Soru

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin bütçe tasarısını hazırlamakla görevli ve yetkili olan makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali

Cevap

İl özel idaresinin bütçe tasarısını hazırlama görevi Vali'ye aittir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 'Bütçenin hazırlanması ve kabulü' başlıklı 44. maddesine göre, bütçe tasarısı il özel idaresinin yürütme organı olan Vali tarafından hazırlanır. Vali bu tasarıyı eylül ayı başında incelenmek üzere il encümenine sunar.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın belirlenmesi
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 44. maddesi incelenir.
Bütçe hazırlama usulü bu kanunla düzenlenmiştir.
2
Bütçe hazırlama yetkisinin tespiti
Kanun, 'Bütçe tasarısı vali tarafından hazırlanır' hükmünü amirdir.
Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinde Bütçe Hazırlama Yetkisi

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisi'nin bütçeyi hangi ayda ve ne kadar sürede görüştüğüne dair süreleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 48Soru

İl özel idaresinin kurumsal işleyişi ve yönetim şeması içerisinde valinin üstlendiği 'yürütme organı' rolü, idarenin stratejik hedeflerine ulaşması ve mali disiplinin sağlanması açısından belirleyicidir. Valinin bu sıfatla sahip olduğu yetkiler ile diğer organların (Meclis ve Encümen) görev sahaları arasındaki hukuki ayrım gözetildiğinde, aşağıdakilerden hangisi valinin il özel idaresinin başı olarak bizzat icra ettiği ve karar organının onayına tabi olmayan görevlerinden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi birimlerini ve işletmelerini denetlemek veya denetletmek

Cevap

İl özel idaresi birimlerini ve işletmelerini denetlemek veya denetletmek valinin münhasır yürütme yetkisidir.
Doğru yanıt olan denetim faaliyeti, valinin yürütme organı sıfatıyla bizzat ve doğrudan yerine getirdiği bir görevdir. 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 3030. maddesi uyarınca vali; idari birimleri, bağlı kuruluşları ve işletmeleri denetlemek veya denetletmekle yetkilendirilmiştir. Bu yetki, karar organı olan Meclisin onayına veya encümenin görüşüne tabi olmayan münhasır bir yürütme fonksiyonudur.

Adım Adım Çözüm

1
Valinin İl Özel İdaresindeki statüsünü belirle.
Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır; tüzel kişiliği temsil eder.
53025302 sayılı Kanun uyarınca valinin çift yönlü rolünden yerel yönetim ayağını tespit etmek gerekir.
2
Hazırlama ve Karar Alma yetkilerini birbirinden ayır.
Vali bütçeyi, stratejik planı ve faaliyet raporunu hazırlar; ancak onay yetkisi Meclistedir.
Yürütme organının hazırlık çalışmaları karar organının onayıyla hukuki geçerlilik kazanır.
3
Denetim ve atama yetkilerini incele.
Birimleri denetlemek valinin doğrudan yetkisindeyken, Genel Sekreter ataması merkezi idarenin onayına tabidir.
Genel sekreterlik makamı yerel yönetim hiyerarşisinde istisnai bir atama usulüne sahiptir.

Anahtar Kavram

İl özel idaresi organları arasındaki görev ve yetki paylaşımı

Daha Fazla Pratik

Valinin hazırladığı faaliyet raporunun Meclis tarafından 3/43/4 çoğunlukla yetersiz bulunması durumunda işletilen 'yetersizlik' sürecini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 49Soru

Mahalli idare organlarının denetimi ve statülerinin kaybı kapsamında, bir il genel meclisinin kanunla kendisine verilen görevleri ihmal etmesi veya siyasi nitelikli kararlar alması durumunda feshine karar vermeye yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay

Cevap

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesine göre, il genel meclisinin feshine İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karar verilir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 'İl genel meclisinin feshi' başlıklı maddesine göre; meclisin, kendisine kanunla verilen görevleri süresi içinde yapmayı ihmal etmesi ve bu durumun idare işlerini aksatması veya siyasi konularla ilgili karar alması hallerinde, İçişleri Bakanlığı'nın bildirisi üzerine Danıştay'ın kararı ile feshedilmesi öngörülmüştür. Bu durum hukuk devletinin bir gereği olarak, seçilmiş organların görevine son verilmesinin yargı kararına bağlanması ilkesine dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclisin fesih şartlarını değerlendir.
Görevin ihmal edilmesi veya siyasi konularda karar alınması durumunda fesih sürecinin başlayabileceği tespit edilir.
Yasal dayanağın oluşup oluşmadığını anlamak için gereklidir.
2
Fesih sürecinde rol oynayan makamları ayırt et.
İçişleri Bakanlığı bildirimi yapar, Danıştay ise nihai yargısal kararı verir.
İdari vesayet makamı ile yargısal denetim makamı arasındaki ayrımı yapmak gerekir.
3
Nihai yetkili merciyi işaretle.
Meclisin tüzel kişiliğini etkileyen bu kritik kararın Danıştay tarafından verildiği sonucuna ulaşılır.
Sorunun doğrudan cevabını oluşturur.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Feshinde Yetki ve Usul
Tahmini Süre:50s
Soru 50Soru

İl genel meclisinin kendisine kanunla verilen görevleri ihmal etmesi sonucunda il sakinlerinin mahalli müşterek nitelikteki hizmetleri almasını engelleyen bir durumun ortaya çıkması halinde, bu meclisin fesih süreciyle ilgili aşağıdaki hukuki prosedürlerden hangisi işletilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karar verilir.

Cevap

İl genel meclisinin feshine İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karar verilir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesine göre, il genel meclisi; kanunla kendisine verilen görevleri ihmal etmesi ve bu durumun il özel idaresine ait işleri aksatması veya siyasi konularla ilgilenmesi durumunda, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay'ın kararı ile feshedilir. Bu düzenleme, yerel yönetimlerin özerkliğini korumak adına fesih işlemini bir idari işlemden ziyade bir yargı kararına bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Fesih gerekçesinin tespiti
Meclisin kanunla verilen görevleri ihmal etmesi veya siyasi konularla ilgilenmesi durumu belirlenir.
Hukuki sürecin başlayabilmesi için 5302 sayılı Kanun'un 22. maddesindeki şartların oluşması gerekir.
2
Sürecin başlatılması
İçişleri Bakanlığı, durumu tespit ederek ilgili bildiri dosyasını hazırlar.
Vesayet denetimi kapsamında süreci başlatma yetkisi merkezi idarededir.
3
Karar merciine başvuru
Dosya karar verilmek üzere Danıştay'a iletilir.
Seçilmiş bir organın feshinin demokratik hukuk devleti ilkesi gereği yargı kararıyla olması zorunludur.
4
Nihai karar
Danıştay en geç 30 gün içinde fesih konusundaki kararını verir.
Kanun, idari istikrarın bozulmaması için yargı mercine kısa bir süre tanımıştır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Fesih Usulü ve Yetkili Makamlar
Soru 51Soru

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin; idarenin tüzel kişiliğini temsil etme, bütçe yönetimi ve personel rejimi üzerindeki yetkileri kapsamında gerçekleştirdiği aşağıdaki işlemlerden hangisi hukuka *aykırıdır*?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe uygulama sürecinde, fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında ihtiyaç duyulan ödenek aktarmalarını meclis kararı olmaksızın re'sen gerçekleştirmek

Cevap

Bütçenin fonksiyonel sınıflandırmasının birinci düzeyleri arasındaki ödenek aktarmalarının meclis kararı olmaksızın vali tarafından re'sen yapılması hukuka aykırıdır.
Doğru cevap olan seçenek hukuka aykırıdır çünkü 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 1010. maddesinin (b) fıkrası uyarınca bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapma yetkisi münhasıran İl Genel Meclisine aittir. Valinin bu işlemi meclis kararı olmaksızın re'sen yapması yetki aşımı teşkil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Valinin 53025302 sayılı Kanun'un 3030. maddesindeki görevlerini analiz et.
Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır; bütçeyi hazırlar, idareyi temsil eder ve personeli atar.
Yürütme organının yetki sınırlarını belirlemek için temel maddeyi incelemek gerekir.
2
Bütçe aktarma yetkilerine ilişkin 1010. ve 2626. maddeleri kontrol et.
Fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yetkisi İl Genel Meclisine, ikinci düzeyleri arasında ise İl Encümenine verilmiştir.
Bütçe bütünlüğü ve denetimi açısından aktarma yetkileri yürütme organına değil, karar ve istişare organlarına bırakılmıştır.
3
Valinin re'sen (doğrudan) aktarma yapıp yapamayacağını değerlendir.
Vali, bütçeyi uygulayan organ olsa da, meclisin iradesi olan bütçe kalemleri arasındaki büyük çaplı (birinci düzey) değişiklikleri tek başına yapamaz.
Yetki aşımını tespit ederek hukuki aykırılığı belirlemek için organlar arası görev dağılımına bakılmalıdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinde Karar ve Yürütme Organları Arasındaki Yetki Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

İl Encümeninin bütçe üzerindeki aktarma yetkilerini (ikinci düzey) ve İl Genel Meclisinin kesin hesabı onaylama yetkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 52Soru

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin; idarenin tüzel kişiliğini temsil etmesi ve sevk ve idaresine ilişkin yetkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali, il özel idaresinin hak ve menfaatlerini korumak amacıyla her türlü davayı açmak ve idare adına şartsız bağışları kabul etmekle yetkilidir.

Cevap

Vali, il özel idaresinin hak ve menfaatlerini korumak amacıyla her türlü davayı açmak ve idare adına şartsız bağışları kabul etmekle yetkilidir.
Doğru cevap, valinin il özel idaresinin tüzel kişiliğini temsil etme ve şartsız bağışları kabul etme yetkisini tam olarak yansıtmaktadır. 53025302 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca vali; idarenin hak ve menfaatlerini korumak için gerekli davaları açma, idareyi temsil etme ve kanunda belirtilen diğer yürütme görevlerini (şartsız bağış kabulü gibi) yerine getirmekle yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Valinin hukuki statüsünü belirle.
Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır.
5302 sayılı Kanun'un 29. maddesi valiyi yürütme organı olarak tanımlar.
2
Tüzel kişiliği temsil yetkisini analiz et.
Tüzel kişiliği temsil, davaları takip ve şartsız bağış kabulü valinin yetkisindedir.
Yürütme organı, tüzel kişinin dış dünyadaki temsilcisi ve koruyucusudur.
3
Diğer organların yetkileriyle karşılaştır.
Stratejik plan kararı ve büyük bütçe aktarımları Meclisin; genel sekreter ataması ise Bakanlık onayına tabidir.
Yerinden yönetim kuruluşlarında karar ve yürütme organları arasında kesin bir görev dağılımı ve denge-denetleme mekanizması bulunur.

Anahtar Kavram

Valinin İl Özel İdaresindeki Yürütme ve Temsil Yetkisi

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisinin görevleri ile Valinin yürütme görevleri arasındaki 'karar-hazırlık' dengesini pekiştirmek için 5302 sayılı Kanun'un 10. ve 30. maddelerini karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 53Soru

İl özel idaresinin idari örgütlenmesi ve bu örgütlenme içerisindeki karar-yürütme-personel ilişkileri göz önüne alındığında, 53025302 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde teşkilatın tesis edilmesi ve yönetici kadroların atama esasları hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi isabetsizdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel sekreter yardımcısı kadrosuna yapılacak atamalar, Valinin teklifi üzerine İçişleri Bakanlığının onayı ile kesinleşir.

Cevap

Genel sekreter yardımcılarının atama yetkisi doğrudan valiye aittir ve bu işlem için merkezi idarenin (İçişleri Bakanlığı) onayı gerekmemektedir.
53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 36. maddesine göre; genel sekreter yardımcısı ve birim müdürleri vali tarafından doğrudan atanır. İçişleri Bakanlığı'nın onayı, sadece genel sekreterin atanması sürecinde aranan bir şarttır. Dolayısıyla, genel sekreter yardımcısı atamasında Bakanlık onayının gerektiğini belirten ifade hukuken isabetsizdir.

Adım Adım Çözüm

1
53025302 sayılı Kanun'un 36. maddesindeki atama usullerini inceleyin.
Genel sekreterin 'Vali teklifi + İçişleri Bakanı onayı' ile atandığı, ancak yardımcılarının ve birim müdürlerinin sadece 'Vali ataması' ile göreve geldiği görülür.
Hiyerarşik kademeler arasındaki atama yetkisi farkını tespit etmek.
2
Teşkilat (birim) kurma sürecini analiz edin.
Birimlerin kurulması için 'Vali teklifi' ve 'İl Genel Meclisi kararı' kümülatif olarak gereklidir.
Örgütlenme yapısındaki yetki dağılımını doğrulamak.
3
Kadroların yasal niteliklerini kontrol edin.
Genel sekreter ve yardımcılarının 657657 sayılı Kanun'un 68/B68/B maddesindeki şartları taşıması ve nüfus kotasına (3 milyon) uyulması yasaldır.
Seçeneklerdeki teknik ayrıntıların doğruluğunu onaylamak.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Teşkilat Yapılanması ve Üst Düzey Atama Rejimi

Daha Fazla Pratik

Genel sekreterlik makamının hiyerarşik konumu ile vali arasındaki ilişkiyi, büyükşehir belediye idaresindeki genel sekreterlik yapısıyla karşılaştırarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 54Soru

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin karar organı olan il genel meclisinin görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meydan, cadde, sokak, park, tesis ve benzerlerine herhangi bir makamın teklifine ihtiyaç duymaksızın doğrudan ad vermek

Cevap

İl genel meclisinin meydan, cadde, sokak ve park gibi yerlere ad verme yetkisi valinin teklifine bağlıdır; teklif olmaksızın doğrudan ad veremez.
5302 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (o) bendi uyarınca, meydan, cadde, sokak, park, tesis ve benzerlerine ad verme yetkisi il genel meclisine aittir; ancak bu yetkinin kullanılabilmesi için 'Valinin teklifi' şartı aranmaktadır. Seçenekte belirtilen 'herhangi bir makamın teklifine ihtiyaç duymaksızın doğrudan' ifadesi kanuna aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın belirlenmesi
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, Madde 10
İl genel meclisinin görev ve yetkileri bu maddede tahdidi olarak sayılmıştır.
2
Usul şartlarının incelenmesi
10. maddenin (o) bendinde 'Valinin teklifi üzerine' ibaresi tespit edilir.
Meclisin bazı yetkileri kullanabilmesi için yürütme organının (vali) önerisi şart koşulmuştur.
3
Diğer seçeneklerin geçerliliğinin kontrolü
İmar planı, imtiyaz, bütçe onayı ve borçlanma yetkilerinin meclise ait olduğu doğrulanır.
Bu yetkiler meclisin karar organı olma vasfının gereğidir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Yetki Sınırları ve Vali ile İlişkisi
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 55Soru

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, valinin il özel idaresinin başı ve yürütme organı sıfatıyla yerine getirdiği görevler, yetkiler ve personel üzerindeki idari tasarrufları düşünüldüğünde; aşağıdakilerden hangisi valinin görev ve yetki alanı bakımından yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi teşkilatının hiyerarşik amiri olarak, genel sekreter de dahil olmak üzere tüm idari birim müdürlerini doğrudan ve tek başına atamak.

Cevap

İl özel idaresi teşkilatının en üst düzey bürokratik makamı olan genel sekreterin atama usulü, diğer personelden farklı olarak valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı şartına bağlandığı için bu makama doğrudan ve tek başına atama yapılması mümkün değildir.
Doğru yanıt olan seçenek, valinin genel sekreter dahil tüm personeli doğrudan atadığını iddia etmektedir. Ancak 53025302 sayılı Kanun'un 3535. maddesine göre, genel sekreter valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır. Dolayısıyla vali bu makam üzerinde tek başına atama yetkisine sahip değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Valinin yürütme organı rolünü tanımla.
53025302 sayılı Kanun uyarınca vali, il özel idaresinin başı, yürütme organı ve tüzel kişiliğin temsilcisidir.
Yetki ve sorumluluk sınırlarını belirlemek için temel statü bilinmelidir.
2
Personel atama yetkilerini incele.
Genel sekreter dışındaki personelin atanması vali tarafından yapılırken, genel sekreter atamasında İçişleri Bakanlığı onayı gerekmektedir.
Atama yetkisindeki istisnayı saptamak hata yapılmasını önler.
3
Diğer hazırlık ve temsil görevlerini doğrula.
Bütçe hazırlama, şartsız bağış kabulü ve faaliyet raporu sunma valinin kanuni görevleridir.
Diğer seçeneklerin neden doğru olduğunu teyit eder.

Anahtar Kavram

Valinin yürütme yetkisi kapsamındaki genel sekreter atama usulü
Soru 56Soru

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, bir il özel idaresi tüzel kişiliğinin kurulması aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlin kurulmasına dair kanunla

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 4. maddesinde açıkça belirtildiği üzere; il özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer. Bu durum, il özel idaresinin merkezi idarenin mülki taksimatına paralel bir hukuki statüye sahip olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
İl özel idaresinin hukuki niteliğini tanımlayın.
İl özel idaresi, il halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan kamu tüzel kişisidir.
Anayasal ve yasal çerçevede yerel yerinden yönetim kuruluşudur.
2
5302 sayılı Kanun'un kuruluş maddesini inceleyin.
Kanun'un 4. maddesine göre il özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur.
Kanunla kurulan bir mülki idare bölümünün tüzel kişiliğinin de kanunla oluşması gerekmektedir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Kuruluş Usulü

İpuçları

1
İl özel idaresi, ilin mülki sınırları ile örtüşen bir yapıya sahiptir.
2
Türkiye'de il ve ilçe kurulması veya kaldırılması sadece kanunla mümkündür.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin büyükşehir belediyesi bulunan illerdeki hukuki durumunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 57Soru

İl özel idaresinin bütçe hazırlık ve kesinleşme süreciyle ilgili olarak, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri doğrultusunda yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi usul ve yetki bakımından hukuken doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl genel meclisi bütçe tasarısını kasım ayı toplantısında inceleyerek karara bağlar; kabul edilen bütçe kararı valiye gönderilir ve valinin yedi gün içinde meclise iade etmemesi durumunda kesinleşir.

Cevap

İl genel meclisi bütçe tasarısını kasım ayı toplantısında karara bağlar; kabul edilen bütçe kararı valiye gönderilir ve valinin yedi gün içinde meclise iade etmemesi durumunda kesinleşir.
İl Genel Meclisi, bütçe tasarısını kasım ayı toplantısında görüşerek karara bağlayan makamdır. 5302 sayılı Kanun'un 45. maddesine göre bütçe, diğer meclis kararları gibi kesinleşir. 15. maddeye göre ise meclis kararları valiye gönderilir ve vali 7 gün içinde iade etmezse karar kesinleşmiş sayılır. Bu süreç, mahalli idarelerin mali özerkliğinin bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe Taslağının Hazırlanması
Vali, bütçe tasarısını hazırlar ve eylül ayının birinci gününden önce encümene sunar.
Yürütme organı olan valinin bütçeyi hazırlama yükümlülüğü 5302 sayılı Kanun Madde 45'te düzenlenmiştir.
2
Encümen İncelemesi
Encümen tasarısı inceler ve görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce meclise sunar.
Encümen, bütçe üzerinde bir danışma ve inceleme organı olarak görüş bildirir.
3
Meclis Kararı ve Kesinleşme
Meclis kasım ayında bütçeyi karara bağlar; karar valiye gönderilir, 7 gün içinde iade edilmezse kesinleşir.
5302 sayılı Kanun Madde 15 uyarınca meclis kararları valinin incelemesine tabidir ve iade edilmeyen kararlar kesinleşir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Bütçe Hazırlık ve Kesinleşme Hiyerarşisi
Soru 58Soru

İl özel idaresinin kamu tüzel kişiliğine tanınan haklar ve kamu gücü kullanma yetkileri dikkate alındığında, kurumun sahip olduğu 'yetki ve imtiyazlar' arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye sınırları içerisinde kalan bölgelerde, toplu taşıma hizmetlerini yürütmek için imtiyaz devri yapmak

Cevap

Belediye sınırları içerisinde toplu taşıma hizmetlerine ilişkin imtiyaz devri yapma yetkisi, il özel idaresinin yetkileri arasında yer almaz.
Belediye sınırları içerisinde toplu taşıma hizmetlerinin yürütülmesi, bu hizmetlerin kurulması ve işletilmesi amacıyla imtiyaz devri yapılması yetkisi 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca belediyelere aittir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca il özel idaresine tanınan 'imtiyaz verme' yetkisi, kurumun kendi görev ve yetki alanındaki kamu hizmetleri ile sınırlıdır ve belediye hizmetlerini kapsamaz.

Adım Adım Çözüm

1
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 7. maddesindeki yetki ve imtiyazları listeleme
Yönetmelik çıkarma, borçlanma, taşınmaz tasarrufu, amblem kullanımı ve imtiyaz verme gibi yetkiler tespit edildi.
Kurumun yasal güç sınırlarını belirlemek için temel mevzuat hükmüne başvurulmalıdır.
2
Hizmetlerin coğrafi kapsamını ve idari sınır ayrımını kontrol etme
İl özel idaresinin yetkilerinin, belediye sınırları ile olan etkileşimi analiz edildi.
Mahalli idarelerin yetki çakışmalarını önlemek için coğrafi görev alanlarının bilinmesi gerekir.
3
Belediye Kanunu ile İl Özel İdaresi Kanunu arasındaki görev paylaşımını değerlendirme
Toplu taşıma hizmetlerinin belediye sınırları içinde belediyelerin münhasır yetkisinde olduğu doğrulandı.
Seçeneklerdeki ifadenin hangi kurumun görev alanına girdiğini belirlemek için karşılaştırma yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Coğrafi Yetki Sınırları ve İmtiyazları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 59Soru

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre; stratejik planı ve bütçeyi hazırlayarak meclise sunan, il özel idaresi birimlerini sevk ve idare eden ve aynı zamanda idarenin tüzel kişiliğini temsil eden yürütme organı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali

Cevap

İl özel idaresinin başı, yürütme organı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi olan makam Validir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 29. maddesi valiyi 'il özel idaresinin başı ve yürütme organı' olarak tanımlarken, 30. madde ise valinin görevlerini sıralar. Bu görevler arasında il özel idaresinin tüzel kişiliğini temsil etmek, stratejik planı ve bütçeyi hazırlamak ve idari birimleri sevk-idare etmek en temel sorumluluklarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İl özel idaresinin organlarını belirle.
İl Genel Meclisi (Karar), İl Encümeni (Yürütme/Danışma) ve Vali (Yürütme).
5302 sayılı Kanun'un organları tanımlayan maddelerini analiz etmek gerekir.
2
Yürütme ve temsil yetkisinin kime ait olduğunu tespit et.
Kanunun 29. ve 30. maddeleri uyarınca vali, idarenin başı ve yürütme organıdır.
Stratejik plan ve bütçe hazırlama gibi temel görevler yürütme organının sorumluluğundadır.

Anahtar Kavram

Valinin İl Özel İdaresindeki Yürütme ve Temsil Rolü

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'temsil yetkisi' ve 'bütçeyi hazırlama' anahtar kelimelerine odaklanmak, merkezi yönetimdeki Cumhurbaşkanı - Bakanlık hiyerarşisine benzer şekilde yerelde 'baş' olan Valinin bu yetkileri elinde tuttuğunu hatırlatır.
Tahmini Süre:45s
Soru 60Soru

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu çerçevesinde İl Genel Meclisi; stratejik planın kabulü, bütçenin onaylanması ve vergi/harç oranlarının belirlenmesi gibi temel politika kararlarını almakla yetkilendirilmiştir. Ancak idarenin diğer organları olan İl Encümeni ve Vali ile yetki paylaşımı konusunda teknik ayrımlar mevcuttur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan İl Genel Meclisinin görev ve yetkileri kapsamındadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi adına imtiyaz verilmesine ve yatırımların yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına karar vermek

Cevap

İl özel idaresi adına imtiyaz verilmesine ve yatırımların yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına karar vermek
İl Genel Meclisi, il özel idaresinin karar organı olarak stratejik nitelikteki kararları alır. İmtiyaz verme ve yap-işlet-devret gibi uzun vadeli mali taahhüt gerektiren yatırım modellerine karar verme yetkisi 5302 sayılı Kanun uyarınca meclisin görevleri arasında sayılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İl özel idaresi organlarının (Meclis, Encümen, Vali) temel niteliklerini belirleme
Meclis karar, Encümen icra/danışma, Vali ise yürütme organıdır.
Yetki paylaşımını doğru analiz edebilmek için organların hukuki statüsünü bilmek gerekir.
2
53025302 sayılı Kanun'un 10. maddesinde yer alan meclis görevlerini inceleme
Stratejik kararlar, bütçe onayı ve büyük ölçekli yatırım modellerine (BOT vb.) karar verme yetkisinin mecliste olduğu görülür.
Seçeneklerdeki 'karar verme' ifadesinin hangi organa ait olduğunu netleştirmek için.
3
Çeldiricileri (kamulaştırma, para cezası, temsil, bütçe hazırlama) ekarte etme
Kamulaştırma ve cezanın Encümen; temsil ve hazırlık süreçlerinin Vali görevinde olduğu saptanır.
Hatalı seçenekleri yasal dayanaklarıyla ayırmak için.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisi, il özel idaresinin en üst karar organı olup; bütçe, stratejik plan ve kamu hizmeti imtiyazları gibi temel konularda nihai karar vericidir.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 3 / 8Sonraki
İl Özel İdaresi Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 3 | Examkin