İl Özel İdaresi

155 soru

Türkiye'deki yerel yönetim sistemi içerisinde yer alan il özel idaresinin yetki sınırları ve hukuki yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Görev alanı il sınırlarını kapsar ve idari-mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

Görev alanı sadece il merkezi ile sınırlıdır ve merkezi yönetimin hiyerarşisine tabidir.

Görev alanı büyükşehir belediye sınırlarını da kapsar ve yasama yetkisine sahip siyasi bir kuruluştur.

Valinin emir ve talimatlarıyla hareket eden, tüzel kişiliği bulunmayan bir taşra birimidir.

İl genel meclisinin kararıyla kurulan ve devletten tamamen bağımsız olan bir özel hukuk tüzel kişisidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görev alanı il sınırlarını kapsar ve idari-mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

Cevap

İl özel idaresinin görev alanı il sınırlarını kapsar ve bu idare idari-mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

İl özel idaresi, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 3. maddesinde belirtildiği üzere, karar organı seçmenler tarafından seçilen, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir. Aynı kanunun 5. maddesi ise bu idarenin görev alanının il sınırlarını kapsadığını açıkça hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağı belirleme

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu

İl özel idaresinin tanımı ve sınırları bu kanunla düzenlenmiştir.

Hukuki statüyü analiz etme

İdari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişisi

Kanunun 3. maddesi il özel idaresini özerk bir kamu tüzel kişisi olarak tanımlar.

Coğrafi yetki alanını saptama

İl mülki sınırları

Kanunun 5. maddesi uyarınca il özel idaresinin görev alanı tüm il sınırlarını kapsar.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Tanımı ve Sınırı

Soru 62Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde "Genel Sekreterlik ve Teşkilat Yapısı" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Genel sekreter, valinin yardımcısı ve il özel idaresi teşkilatının en üst amiri sıfatıyla hizmetleri valinin talimatları, meclis ve encümen kararları doğrultusunda yürütür.

Genel sekreter yardımcıları, genel sekreterin teklifi ve valinin onayı ile atanır; nüfusu

3.000.000

’u aşan illerde bu kadro sayısı en fazla

4

olabilir.

İl özel idaresi birimlerinin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi; il genel meclisinin salt çoğunluk kararı üzerine valinin onayı ile kesinleşir.

Genel sekreter ve yardımcılarının atanabilmesi için

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

68

inci maddesinin (B) bendinde öngörülen yükseköğrenim ve hizmet süresi şartlarını taşımaları zorunludur.

İl özel idaresindeki birim amirleri hiyerarşik olarak doğrudan genel sekretere bağlıdır ve genel sekreterin denetimi altında görev yaparlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi birimlerinin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi; il genel meclisinin salt çoğunluk kararı üzerine valinin onayı ile kesinleşir.

Cevap

İl özel idaresi birimlerinin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi süreçlerinde il genel meclisinin karar alma yetkisi bulunmamaktadır; bu işlemler valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile gerçekleştirilir.

Doğru yanıt olan seçenek hukuken yanlıştır; çünkü

5302

sayılı Kanun'un

35

. maddesinin son fıkrası açıkça birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesinin valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile olacağını hükme bağlamıştır. İl genel meclisinin bu konuda bir karar yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

5302

sayılı Kanun'un

35

. maddesinin incelenmesi.

Genel sekreter ve yardımcılarının atama usulleri ile teşkilat yapısına ilişkin temel kurallar tespit edildi.

Hukuki dayanağın doğru belirlenmesi için teşkilat yapısını düzenleyen maddeye bakılmalıdır.

Birimlerin kuruluş yetkisinin analizi.

Birimlerin kurulması yetkisinin valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayına bağlı olduğu görüldü.

Teşkilatlanma yetkisinin yerel karar organında mı yoksa merkezi idare vesayetinde mi olduğunun ayrımını yapmak için gereklidir.

Hatalı yetki paylaşımının tespiti.

İl genel meclisinin karar organı olmasına rağmen, teşkilat birimlerini kurma veya kaldırma yetkisinin bulunmadığı belirlendi.

KPSS düzeyindeki sorularda meclis yetkileri ile valilik/bakanlık yetkilerinin karıştırılması en yaygın çeldiricidir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Teşkilat Kurma Yetkisi ve Atama Hiyerarşisi

Soru 63Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idaresi, sadece belediye sınırları dışındaki alanlarda hizmet vermek üzere varlığını korur.

İl özel idaresi, merkezi yönetimin hiyerarşik denetimi altında bulunan ve ayrı bir tüzel kişiliği olmayan bir devlet birimidir.

İl özel idaresinin en üst karar organı olan İl Genel Meclisi, valinin başkanlığında toplanan ve üyeleri atama ile belirlenen bir kuruldur.

İl özel idaresi, yerel halkın ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla İçişleri Bakanlığı'nın idari kararı ile tüzel kişilik kazanan bir kuruluştur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.

Cevap

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.

İl özel idaresi, Anayasa'nın

127

. maddesinde tanımlanan bir mahalli idare birimidir.

5302

sayılı Kanun gereği, bir yerin 'il' olarak kurulması için çıkarılan kanun, aynı zamanda o ilin özel idaresinin de kurulmasını sağlar. Dolayısıyla ilin tüzel kişiliği ile il özel idaresinin tüzel kişiliği arasında doğrudan bir bağ vardır ve kuruluş süreci kanunla gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

İl özel idaresinin kuruluş dayanağını belirleme

5302 sayılı Kanun'un 4. maddesi

İl özel idaresinin tüzel kişilik kazanmasının yasal temelini tespit etmek gerekir.

Merkezi idare ile ilişkisini analiz etme

İdari Vesayet

Yerinden yönetim kuruluşlarının merkezi idare tarafından denetlenmesi Anayasal bir zorunluluktur.

Büyükşehir statüsündeki illerin durumunu kontrol etme

6360 sayılı Kanun kapsamında kaldırma

Güncel mevzuatta büyükşehirlerde il özel idarelerinin bulunmadığı gerçeğini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Kurulması ve Hukuki Kişiliği

İpuçları

İl özel idaresinin kuruluşu, ilin kuruluşu ile aynı yasal sürece tabidir.

Büyükşehir olan

30

ilde il özel idaresinin bulunup bulunmadığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisi'nin feshi sürecindeki yetkili makamları inceleyerek karar organlarının güvencesini pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 64Soru →

İl özel idaresinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların idaresi, $5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile belirli bir yetki paylaşımına tabi tutulmuştur. Bu çerçevede, il genel meclisi ve il encümeninin taşınmazlar üzerindeki tasarruf yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Taşınmaz mal satımına ve takasına karar verme yetkisi il genel meclisine, meclisin bu kararlarını uygulama yetkisi ise il encümenine aittir.

Süresi ne olursa olsun, il özel idaresine ait tüm taşınmaz kiralama işlemlerinde nihai karar mercii il genel meclisidir.

İdareye ait bir taşınmazın kamu hizmetinde kullanılmasına gerek kalmaması durumunda tahsisin kaldırılmasına vali doğrudan karar verir.

Taşınmazlar üzerinde

25

yılı geçmemek üzere sınırlı ayni hak tesis edilmesi kararı, stratejik önemine binaen il encümeni tarafından alınır.

İl özel idaresine yeni bir taşınmazın satın alınması işlemi, bütçe imkanları dahilinde encümen kararıyla gerçekleştirilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Taşınmaz mal satımına ve takasına karar verme yetkisi il genel meclisine, meclisin bu kararlarını uygulama yetkisi ise il encümenine aittir.

Cevap

Taşınmaz mal satımına ve takasına karar verme yetkisi il genel meclisine, meclisin bu kararlarını uygulama yetkisi ise il encümenine aittir.

Doğru olan ifadede belirtildiği üzere,

5302

sayılı Kanun'un

10

. maddesinin (f) fıkrasına göre taşınmaz alım, satım ve takasına karar vermek il genel meclisinin;

26

. maddesinin (e) fıkrasına göre ise bu kararları uygulamak il encümeninin görevidir.

Adım Adım Çözüm

Yetki kaynağını belirleyin.

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun

10

. ve

26

. maddeleri incelenir.

İl özel idaresi organlarının görev dağılımı bu kanunla düzenlenmiştir.

İl Genel Meclisi'nin taşınmaz yetkilerini analiz edin.

Meclis; alım, satım, takas ve tahsis gibi temel mülkiyet değişikliklerine "karar verme" makamıdır.

Karar organı stratejik ve mali sonuç doğuran işlemlerde irade beyanında bulunur.

İl Encümeni'nin uygulama ve kiralama yetkisini değerlendirin.

Encümen, meclis kararlarını uygular ve süresi

3

yılı geçmeyen kiralamaları yapar.

Encümen hem bir danışma hem de sınırlı yürütme yetkisine sahip bir icra organıdır.

Seçeneklerdeki süre ve makam uyumsuzluklarını eleyin.

Satım/takas kararının meclise, uygulamasının encümene ait olduğu seçenek doğrulanır.

Kanunun

10/f

26/e

maddeleri bu paylaşımı açıkça belirtmiştir.

Anahtar Kavram

İl özel idaresinde karar (Meclis) ve uygulama (Encümen) organları arasındaki yetki paylaşımı.

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisi'nin denetim yolları ve 'yetersizlik kararı' sürecini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 65Soru →

İl özel idaresinin kurumsal geleceğini şekillendiren, orta ve uzun vadeli amaç ve hedefleri içeren temel politika belgesi olan "stratejik planı" görüşüp karara bağlama yetkisi, $5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisine aittir?

İl Genel Meclisi

İl Encümeni

Vali

İl Koordinasyon Kurulu

İçişleri Bakanlığı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl Genel Meclisi

Cevap

İl özel idaresinin karar organı olan İl Genel Meclisi, stratejik planı görüşmek ve karara bağlamakla görevlidir.

İl genel meclisi,

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca il özel idaresinin en üst karar organıdır. Stratejik plan, bütçe ve yatırım programları gibi ilin geleceğini ve mali yapısını doğrudan etkileyen belgeleri görüşüp onaylamak bu meclisin temel görevleri arasında sayılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Organın niteliğini belirle

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin 'karar organı'dır.

Temel politika belgeleri ve bütçe gibi genel kararlar karar organı tarafından alınmalıdır.

Kanuni yetkiyi kontrol et

5302

sayılı Kanun'un

10

. maddesi stratejik planı onaylama görevini meclise vermiştir.

Yürütme (Vali) planı hazırlar, Karar Organı (Meclis) ise bunu hukuken geçerli kılar.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Karar Alma Yetkisi

Tahmini Süre:45s

Soru 66Soru →

İl özel idaresinde stratejik planın ve bütçenin hazırlanması, idare birimlerinin sevk ve idare edilmesi ile idarenin tüzel kişiliğinin temsil edilmesi görevleri aşağıdakilerden hangisine aittir?

Vali

İl genel meclisi başkanı

İl encümeni

İl genel meclisi

Genel sekreter

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali

Cevap

İl özel idaresinde stratejik planı ve bütçeyi hazırlayan, birimleri sevk eden ve tüzel kişiliği temsil eden makam Validir.

Doğru seçenek olan Vali,

5302

sayılı Kanun uyarınca il özel idaresinin hem başı hem de yürütme organıdır. Bu sıfatla bütçeyi ve stratejik planı hazırlar, personeli atar ve idarenin haklarını yargı mercileri önünde savunarak tüzel kişiliği temsil eder.

Adım Adım Çözüm

İl özel idaresinin organlarını belirleme

İl özel idaresi; il genel meclisi, il encümeni ve vali olmak üzere üç temel organdan oluşur.

Yürütme yetkisinin kime ait olduğunu anlamak için organların hukuki statüsünü bilmek gerekir.

Hukuki dayanağı (

5302

sayılı Kanun) analiz etme

Kanun'un

30

. maddesine göre vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organı olarak tanımlanmıştır.

Yürütme ve temsil yetkilerinin kaynağı doğrudan ilgili kanun maddesidir.

Anahtar Kavram

Valinin İl Özel İdaresindeki Yürütme ve Temsil Rolü

Soru 67Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il genel meclisinin toplantı dönemleri ve çalışma süresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İl genel meclisi her ayın ilk haftasında toplanır; bütçe görüşmelerinin yapıldığı Kasım ayı toplantısı en çok yirmi iş günü, diğer aylardaki toplantılar ise en çok beş iş günü sürer.

İl genel meclisine, il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan vali başkanlık eder; valinin katılamadığı toplantıları ise genel sekreter yönetir.

Meclis, üye tam sayısının en az üçte biri ile toplanır ve kararlarını her halükarda toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alır.

Bütçe görüşmelerine rastlayan toplantı dönemi hariç olmak üzere, meclis toplantıları her ayın son haftasında kendiliğinden toplanarak gerçekleştirilir.

Meclis başkanlık divanı, mahalli idareler genel seçimlerinden sonraki ilk toplantıda tüm belediye başkanlık süresi boyunca görev yapmak üzere seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl genel meclisi her ayın ilk haftasında toplanır; bütçe görüşmelerinin yapıldığı Kasım ayı toplantısı en çok yirmi iş günü, diğer aylardaki toplantılar ise en çok beş iş günü sürer.

Cevap

İl genel meclisinin her ayın ilk haftasında toplanması ve bütçe görüşmelerinin yapıldığı Kasım ayı toplantısının en çok yirmi iş günü, diğer ayların ise en çok beş iş günü sürmesi doğrudur.

Doğru olan seçenek, 5302 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki toplantı düzenini tam olarak yansıtmaktadır. Bu maddeye göre il genel meclisi her ayın ilk haftasında toplanır. Bütçe görüşmelerinin yapıldığı Kasım ayında süre en çok 20 iş gününe çıkarken, diğer aylarda bu süre 5 iş günü ile sınırlıdır.

Adım Adım Çözüm

Toplantı zamanını belirle

Meclis her ayın ilk haftasında toplanır.

5302 sayılı Kanun'un 12. maddesi toplantı zamanını bu şekilde sabitlemiştir.

Olağan toplantı sürelerini analiz et

Normal aylar 5 iş günü, bütçe ayı (Kasım) 20 iş günü.

Bütçe hazırlık süreci daha kapsamlı olduğu için Kasım ayına özel, daha uzun bir çalışma süresi tanınmıştır.

Başkanlık yapısını kontrol et

Vali başkan değildir, meclis kendi başkanını seçer.

2005 yılındaki reformla valinin meclis başkanlığı sona ermiş, meclisin özerkliği güçlendirilmiştir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin çalışma düzeni, toplantı süreleri ve bütçe görüşme periyodu.

Daha Fazla Pratik

İl genel meclisinin karar yeter sayısı ile toplantı yeter sayısı arasındaki farkları ve valinin meclis kararları üzerindeki idari vesayet denetimini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 68Soru →

$1982$ Anayasası'nın mahallî idarelere ilişkin hükümleri ve $5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu çerçevesinde, il özel idaresinin kuruluşu, hukuki statüsü ve mülki idare ile olan ilişkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalı bir tespittir?

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin bir mülki birim olarak kaldırılmasıyla birlikte tüzel kişiliği kendiliğinden sona erer.

İl özel idaresinin yetki ve görev alanı il mülki sınırları ile özdeşleşmiş olduğundan, bir ilçenin bağlı bulunduğu ilden ayrılarak başka bir ilin sınırlarına dâhil edilmesi neticesinde oluşan sınır değişikliği, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile gerçekleştirilebilir.

İl özel idaresi, merkezi idareden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine ve mali özerkliğe sahip olsa da, merkezi idarenin hizmetlerin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde kullandığı idari vesayet denetimine tabidir.

6360

sayılı Kanun ile büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idarelerinin tüzel kişiliğinin kaldırılması, mahalli idarelerin anayasal dayanağına ve idari yerinden yönetim ilkesine aykırılık teşkil etmez.

İl özel idaresi, idari yerinden yönetim kuruluşları arasında yer alması sebebiyle devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir mal varlığına ve bağımsız bir bütçeye sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin yetki ve görev alanı il mülki sınırları ile özdeşleşmiş olduğundan, bir ilçenin bağlı bulunduğu ilden ayrılarak başka bir ilin sınırlarına dâhil edilmesi neticesinde oluşan sınır değişikliği, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile gerçekleştirilebilir.

Cevap

İl özel idaresinin sınır değişikliğinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılabileceğini savunan ifade hatalıdır; çünkü bu işlem anayasal olarak sadece kanunla mümkündür.

İl özel idaresinin yetki ve görev alanı olan il mülki sınırları, Anayasa'nın

126

. maddesinin açık hükmü gereği sadece kanunla değiştirilebilir. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi veya diğer idari işlemler, Anayasa'nın kanunla düzenlenmesini emrettiği bu alanda hukuki sonuç doğuramaz. Dolayısıyla, bir ilçenin başka bir ile bağlanması gibi il sınırını değiştiren bir tasarrufun kararname ile yapılması mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

İl özel idaresinin kuruluş ve sınır esaslarını belirleyen mevzuatın tespiti.

İl özel idaresinin sınırları il mülki sınırlarıdır.

5302

sayılı Kanun gereği il özel idaresi ilin sınırları ile kaimdir.

Anayasa'nın il sınırlarına ilişkin emredici hükmünün analizi.

Anayasa madde

126

: 'İllerin kurulması, kaldırılması, adlarının, merkezlerinin ve sınırlarının değiştirilmesi kanunla olur.'

Sınır değişiklikleri 'kanunilik' ilkesine tabi tutulmuştur.

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK) yetki alanının kontrol edilmesi.

Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda CBK çıkarılamaz.

Anayasa madde

104

uyarınca CBK yetkisi kanun alanını ihlal edemez.

Seçeneklerdeki sınır değişikliği usulünün değerlendirilmesi.

İlçe bağlanması yoluyla il sınırının (ve dolayısıyla il özel idaresi sınırının) CBK ile değişmesi hukuken imkansızdır.

Anayasal 'kanunla düzenleme' zorunluluğu idari işlemleri ve kararnameleri devre dışı bırakır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Sınırlarının Kanuniliği İlkesi

Soru 69Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre, il özel idaresinin görev ve sorumlulukları kapsamında yer alan aşağıdaki hizmetlerden hangisi, belediye sınırlarına bakılmaksızın il mülki sınırlarının tamamında yerine getirilmesi gereken hizmetler arasında yer alır?

Kanalizasyon

Katı atık

Tarım

İmar

Yol

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarım

Cevap

Tarım hizmeti, il özel idaresinin belediye sınırlarına bakılmaksızın tüm il sınırları içerisinde yürütmekle görevli olduğu bir alandır.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6. maddesine göre; gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret gibi hizmetler il mülki sınırlarının tamamında (belediye içi dahil) yürütülürken; imar, yol, su, kanalizasyon ve katı atık gibi hizmetler sadece belediye sınırları dışındaki alanlarda il özel idaresinin görev alanına girmektedir. Bu nedenle tarım hizmeti tüm il sınırlarını kapsayan doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6. maddesindeki görev ayrımını inceleyin.

Kanun, hizmetleri 'il sınırları içi' ve 'belediye sınırları dışı' olarak ikiye ayırmıştır.

Hizmetlerin coğrafi yetki alanını belirlemek için bu ayrım temel dayanaktır.

Seçeneklerdeki hizmetlerin hangi kategoriye girdiğini tespit edin.

Sağlık, tarım, sanayi ve ticaret hizmetlerinin 'il sınırları içinde' (tüm ilde) olduğu görülür.

Bu hizmetler mahalli müşterek niteliği gereği ilin tamamını kapsayan stratejik alanlardır.

Diğer seçeneklerin sınırlarını kontrol edin.

İmar, yol, su ve kanalizasyon gibi teknik altyapı hizmetleri ise sadece belediye sınırları dışındaki alanlar için tanımlanmıştır.

Belediye sınırları içerisinde bu teknik hizmetler belediyelerin yetki ve sorumluluğundadır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Coğrafi Görev Alanı Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin yetki ve imtiyazlarını düzenleyen 7. maddeyi de inceleyerek hizmetlerin nasıl yürütüldüğünü pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 70Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümlerine göre, aşağıdakilerden hangisi il özel idaresinin öz gelirleri (kurumun kendi mal varlığı veya yürüttüğü hizmetler karşılığında doğrudan elde ettiği gelirler) kapsamında yer almaktadır?

Genel bütçe vergi gelirlerinden 5779 sayılı Kanun uyarınca ayrılan paylar

İl özel idaresine ait taşınmaz malların kira, satış ve işletme gelirleri

Merkezi idare bütçesinden belirli projeler için yapılan şartlı yardımlar

İller Bankası (İlbank) aracılığıyla gönderilen yatırım ödenekleri

Yatırım projelerinin finansmanı için yurt içi bankalardan alınan borçlar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresine ait taşınmaz malların kira, satış ve işletme gelirleri

Cevap

İl özel idaresine ait taşınmaz malların kira, satış ve işletme gelirleri

Doğru yanıt olan taşınmaz malların kira, satış ve işletme gelirleri seçeneği, il özel idaresinin kendi mülkiyetinde bulunan varlıkları yöneterek elde ettiği bir kazançtır. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 42. maddesinde bu gelirler doğrudan idarenin gelirleri arasında sayılmıştır ve 'öz gelir' niteliği taşır.

Adım Adım Çözüm

Gelir türlerini sınıflandırma

İl özel idaresi gelirleri; öz gelirler, genel bütçe payları, yardımlar ve diğer gelirler olarak ayrılır.

Soruda istenen 'öz gelir' kavramının sınırlarını belirlemek gerekir.

5302 sayılı Kanun Madde 42'yi inceleme

Taşınmaz malların kira, satış ve işletme gelirlerinin kurumun kendi varlıklarından doğan bir gelir olduğu görülür.

Yasal dayanağa göre doğru kategorizasyonu yapmak.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Öz Gelirleri

İpuçları

İl özel idaresinin kendi mülkü olan bir binayı kiraya verdiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresi bütçesinin hangi organlar tarafından incelenip onaylandığını tekrar edin.

Tahmini Süre:45s

Soru 71Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin görev ve yetkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İl özel idaresinin stratejik planını ve yatırım programlarını görüşerek kabul etmek

İl özel idaresine ait taşınmazların alımına, satımına ve takasına karar vermek

İl özel idaresinin bütçesini ve kesin hesabını karara bağlamak

İl özel idaresinin stratejik planını, performans programını ve bütçesini hazırlayıp meclise sunmak

İl özel idaresi tarafından yapılacak kamulaştırmalar için kamu yararı kararı almak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin stratejik planını, performans programını ve bütçesini hazırlayıp meclise sunmak

Cevap

İl özel idaresinin stratejik planını, performans programını ve bütçesini hazırlayıp meclise sunmak

İl özel idaresinin başı ve yürütme organı olan vali,

5302

sayılı Kanun'un

30

. maddesi uyarınca stratejik planı, performans programını ve bütçeyi hazırlayarak İl Genel Meclisine sunmakla görevlidir. Bu, idarenin gelecekteki faaliyetlerini planlama ve kaynak tahsisini önerme fonksiyonunun bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

5302

sayılı Kanun'un

30

. maddesinde düzenlenen valinin görev ve yetkileri incelenir.

Valinin il özel idaresinin başı ve yürütme organı olduğu, idareyi sevk ve idare etmekten sorumlu olduğu görülür.

Yürütme organının temel fonksiyonu, idari işleyişi planlamak ve kararları uygulamaktır.

Karar organı (İl Genel Meclisi) ile yürütme organı (Vali) arasındaki yetki ayrımı yapılır.

Hazırlama, sunma ve uygulama görevlerinin valiye; görüşme, kabul ve kesinleştirme yetkilerinin ise meclise ait olduğu belirlenir.

Demokratik yerel yönetim yapısında planlama ve bütçe süreçleri organlar arası denge-denetim esasına dayanır.

Seçeneklerdeki ifadeler yasal yetki dağılımına göre elenir.

Stratejik planın ve bütçenin hazırlanarak meclise sunulması işleminin valinin asli yürütme görevi olduğu teyit edilir.

Vali, idarenin kurumsal hedeflerini belirleyen belgelerin mutfağında yer alan ve süreci başlatan makamdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinde Organlar Arası Yetki Dağılımı ve Valinin Yürütme Rolü

İpuçları

Karar organı olan meclis ile yürütme organı olan vali arasındaki görev ayrımına dikkat edin.

Vali, bütçe ve stratejik plan süreçlerinde 'onaylayan' değil, 'hazırlayan' ve 'sunan' taraftadır.

Daha Fazla Pratik

İl genel meclisinin görevleri ile valinin görevlerini karşılaştıran bir tablo oluşturarak yetki çakışmalarını netleştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 72Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre, vali tarafından hazırlanan il özel idaresi bütçe tasarısını inceleyerek görüşüyle birlikte il genel meclisine sunmakla görevli organ aşağıdakilerden hangisidir?

İl encümeni

İl genel meclisi

İçişleri Bakanlığı

Hazine ve Maliye Bakanlığı

Sayıştay

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl encümeni

Cevap

Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısını inceleyerek görüşüyle birlikte il genel meclisine sunmakla görevli organ il encümenidir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 45. maddesine göre, vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı Ağustos ayı sonuna kadar encümene sunulur. Encümen, bu tasarıyı inceleyerek kendi görüşüyle birlikte Kasım ayı başında toplanan il genel meclisine sunmakla yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

Bütçe tasarısının hazırlık aşamasını belirlemek

Bütçe tasarısı vali tarafından hazırlanır ve Ağustos ayı sonuna kadar encümene sunulur.

5302 sayılı Kanun uyarınca yürütme organı olan vali hazırlıktan sorumludur.

İnceleme ve sunum sürecini tespit etmek

İl encümeni, bütçeyi inceleyerek görüşüyle birlikte Kasım ayının birinci gününden önce il genel meclisine sunar.

Encümen, bütçenin teknik ve mali uygunluğunu denetleyen ara inceleme organıdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Bütçe Hazırlık Süreci

Tahmini Süre:45s

Soru 73Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresi teşkilat yapısı içerisinde yer alan "Genel Sekreter Yardımcıları"nın sayısı ve atanma usulü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nüfusu

3.000.000

’u aşmayan illerde sayıları en fazla

2

olabilir ve doğrudan vali tarafından atanırlar.

Valinin teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanırlar.

Nüfusu ne olursa olsun tüm il özel idarelerinde sayıları en fazla

4

olabilir.

İl Genel Meclisi üyeleri arasından gizli oyla seçilerek göreve başlarlar.

İçişleri Bakanının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı kararıyla atanırlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nüfusu $3.000.000$ ’u aşmayan illerde sayıları en fazla $2$ olabilir ve doğrudan vali tarafından atanırlar.

Cevap

Nüfusu

3.000.000

’u aşmayan illerde genel sekreter yardımcısı sayısı en fazla

2

olabilir ve bu personel doğrudan vali tarafından atanır.

Doğru ifadeye göre, nüfusu

3.000.000

’u aşmayan illerde genel sekreter yardımcısı sayısı

2

’yi geçemez ve bu kadroya atama yapma yetkisi doğrudan valiye aittir. Bu düzenleme

5302

sayılı Kanun'un

36

. maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağı belirle.

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun

36

. maddesi.

Teşkilat yapısı ve üst düzey personel atamaları bu maddeyle düzenlenmiştir.

Nüfus kriterini kontrol et.

Nüfus

3.000.000

altı/üstü ayrımı.

Kanun, genel sekreter yardımcısı sayısını ilin nüfus büyüklüğüne göre kademelendirmiştir.

Atama yetkisini doğrula.

Genel sekreter için vali teklifi + bakan onayı; yardımcılar için ise doğrudan vali ataması.

Genel sekreter ile yardımcılarının atanma usulü arasındaki yetki farkını ayırt etmek gereklidir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Teşkilatında Atama Yetkileri ve Sayısal Sınırlar

Tahmini Süre:50s

Soru 74Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6. maddesinde düzenlenen "Görev ve Sorumluluklar" başlığı altında, hizmetlerin yürütüleceği coğrafi alanlara dair ikili bir ayrım öngörülmüştür. Buna göre bazı hizmetler ilin tamamında (merkez ve ilçe belediye sınırları ayrımı yapılmaksızın) yürütülürken, bazı hizmetler ise sadece belediye sınırları dışında kalan alanlarda il özel idaresinin yetkisindedir.

Buna göre, büyükşehir belediyesi statüsünde olmayan bir ilde, aşağıdakilerden hangisi belediye sınırları gözetilmeksizin ilin tamamında il özel idaresince yerine getirilmesi gereken görevler kapsamındadır?

İlk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini ile binalarının yapımı, bakımı ve onarımı

Katı atıkların toplanması, taşınması ve çevreye zarar vermeyecek şekilde bertaraf edilmesi

Yerleşim yerlerini birbirine bağlayan yolların asfaltlanması ve trafik işaretlerinin konulması

Belediye sınırları dışında kalan yerleşim birimlerine içme ve kullanma suyu sağlanması

Doğal afetler ve kaza gibi durumlarda acil yardım ve kurtarma hizmetlerinin koordine edilmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini ile binalarının yapımı, bakımı ve onarımı

Cevap

İlk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini ile binalarının yapımı, bakımı ve onarımı hizmeti, belediye sınırları ayrımı yapılmaksızın ilin tamamında il özel idaresinin görevidir.

5302 sayılı Kanun'un 6. maddesinin (a) bendi uyarınca; sağlık, tarım, sanayi ve ticaret, sosyal hizmetler ve eğitim kurumlarının binalarının yapım/bakım hizmetleri belediye sınırları gözetilmeksizin 'il sınırları içinde' (ilin tamamında) yürütülür. İlk ve orta öğretim kurumlarına yönelik faaliyetler bu gruptadır.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağın belirlenmesi

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, Madde 6

İl özel idaresinin görev alanlarının coğrafi sınırlarını belirleyen temel düzenleme bu maddedir.

Hizmetlerin coğrafi sınıflandırmasının yapılması

6/a (İlin tamamı) ve 6/b (Sadece belediye dışı)

Kanun, hizmetin niteliğine göre yetki alanını 'mülki sınır' veya 'belediye dışı' olarak ayırmıştır.

Eğitim hizmetinin konumlandırılması

Eğitim hizmetleri 6. maddenin (a) bendinde yer alır.

Sağlık, tarım, sanayi, ticaret ve eğitim gibi stratejik hizmetler belediye sınırı gözetilmeksizin tüm ilde yürütülür.

Diğer seçeneklerin elenmesi

Yol, su, kanalizasyon, katı atık ve acil yardım 6/b bendindedir.

Fiziksel altyapı hizmetleri, belediye teşkilatı olmayan yerlerde il özel idaresine bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Görev Alanının Coğrafi Ayrımı

Soru 75Soru →

İl özel idaresinin kurumsal işleyişinde, yürütme organının başı olan valinin stratejik belgelerin tanzimi, personel yönetimi ve tüzel kişiliğin temsili üzerindeki yetki sınırları dikkate alındığında, $5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

Vali, il özel idaresinin en üst amiri sıfatıyla genel sekreteri doğrudan atama ve gerektiğinde il genel meclisinin onayıyla görevden alma yetkisine sahiptir.

İl özel idaresine ait taşınmazların satılması, başka bir kamu kurumuna tahsisi veya takası hususunda nihai kararı verme yetkisi valinin yürütme görevleri kapsamındadır.

Vali; stratejik plan, bütçe ve faaliyet raporunu hazırlayıp meclise sunmakla yükümlü olup; idarenin tüzel kişiliğini temsil sıfatıyla hak ve menfaatlerini her türlü merci önünde savunmakla görevlidir.

İl genel meclisi tarafından kabul edilen bütçe üzerinde valinin herhangi bir iade yetkisi bulunmayıp; bütçenin yürürlüğe girmesi için doğrudan Cumhurbaşkanlığına gönderilmesi zorunludur.

İl özel idaresine yapılacak olan şartlı bağışları, idarenin menfaatine uygun bulması durumunda herhangi bir organın onayına tabi olmaksızın bizzat kabul etme yetkisi valiye aittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali; stratejik plan, bütçe ve faaliyet raporunu hazırlayıp meclise sunmakla yükümlü olup; idarenin tüzel kişiliğini temsil sıfatıyla hak ve menfaatlerini her türlü merci önünde savunmakla görevlidir.

Cevap

Valinin stratejik plan, bütçe ve faaliyet raporunu hazırlayıp meclise sunması ve idareyi tüzel kişilik adına temsil etmesi hukuken doğru bir ifadedir.

İl özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin temel görevleri; idari birimleri sevk ve idare etmek, stratejik plan, bütçe ve faaliyet raporu gibi kurumsal belgeleri hazırlayıp meclise sunmak ve idarenin tüzel kişiliğini her türlü yargı ve idari merci önünde temsil etmektir.

Adım Adım Çözüm

5302 sayılı Kanun Madde 30'u inceleyin.

Valinin görev ve yetkileri arasında; idare birimlerini sevk ve idare etmek, stratejik plan ve bütçeyi hazırlamak, faaliyet raporunu hazırlayıp meclise sunmak ve tüzel kişiliği temsil etmek yer alır.

Yürütme organının görev tanımını netleştirmek için.

Personel atama usullerini kontrol edin.

Genel sekreterin valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atandığı (Madde 35) görülür.

Atama yetkisinin sınırlarını belirlemek için.

Bağış kabul etme usulünü ayırt edin.

Valinin yalnızca şartsız bağışları kabul edebildiği, şartlı bağışların meclis yetkisinde olduğu anlaşılır.

Mali yetkilerdeki görev ayrımını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Yürütme Organı Olarak Valinin Yetki Sınırları

Daha Fazla Pratik

Valinin il encümeni üzerindeki başkanlık rolü ve encümen üyelerinin oluşumu konusundaki yetkilerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 76Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun $7$ . maddesi, bu idari birimin görevlerini yerine getirirken kullanabileceği kamu gücü ayrıcalıklarını ve yetki sınırlarını "Yetkileri ve imtiyazları" başlığı altında düzenlemektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi il özel idaresinin kanunla belirlenmiş yetki ve imtiyazları arasında yer almaz?

Kanunlarla verilen görevleri yerine getirebilmek amacıyla borçlanmak

Hizmetlerin yürütülmesi sırasında kanunların verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak

Taşınmaz mallarının, kamu hizmetinde kullanılması kaydıyla kamu malı statüsünde sayılması

İl sınırları içerisindeki diğer mahalli idarelerin ve merkezi yönetim birimlerinin bütçeleri üzerinde denetim ve onay yetkisi kullanmak

Belediye Kanunu ile belediyelere tanınan hak, yetki ve imtiyazlardan (belediyelere has olanlar hariç) yararlanmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl sınırları içerisindeki diğer mahalli idarelerin ve merkezi yönetim birimlerinin bütçeleri üzerinde denetim ve onay yetkisi kullanmak

Cevap

İl sınırları içerisindeki diğer mahalli idarelerin ve merkezi yönetim birimlerinin bütçeleri üzerinde denetim ve onay yetkisi kullanmak

İl özel idaresinin yetkileri

5302

sayılı Kanun'un

7

. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. Bu yetkiler arasında borçlanma, yönetmelik çıkarma ve belediye haklarından yararlanma gibi idari/mali haklar bulunsa da, başka kamu kurumlarının bütçesini denetleme veya onaylama gibi bir 'vesayet yetkisi' yer almaz. Bu tür yetkiler ancak merkezi yönetimin yerel yönetimler üzerindeki denetimi kapsamında valilik veya bakanlıklar tarafından kullanılabilir.

Adım Adım Çözüm

5302

sayılı Kanun'un

7

. maddesinde düzenlenen yetki ve imtiyaz listesi incelenir.

Maddede; borçlanma, yönetmelik çıkarma, belediye haklarından yararlanma ve taşınmazların kamu malı sayılması gibi yetkiler açıkça sayılmıştır.

Sorunun yasal dayanağını tespit etmek için gereklidir.

İl özel idaresinin diğer kamu kurumları (belediyeler, köyler veya valilik birimleri) üzerindeki hukuki statüsü değerlendirilir.

İl özel idaresi bir mahalli idare birimidir; diğer mahalli idareler üzerinde bir 'vesayet' makamı olmadığı gibi merkezi yönetim birimleri üzerinde de 'hiyerarşik' bir üstünlüğü yoktur.

İdari denetim yetkisinin kimde olduğunu belirlemek için gereklidir.

Bütçe denetim ve onay yetkisinin kime ait olduğu kontrol edilir.

Bütçe onayı ve denetimi genellikle idari vesayet makamları (İçişleri Bakanlığı, Valilik) veya yargısal denetim organları (Sayıştay) tarafından yapılır.

Yanlış olan yetki paylaşımını kanıtlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Yetki ve İmtiyazları (

5302

Sayılı Kanun Madde

7

)

Soru 77Soru →

$5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca il genel meclisinin yapısı, toplantı ve karar alma usulleri hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

İl genel meclisi, mahalli idareler seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün herhangi bir çağrıya gerek kalmaksızın kendiliğinden toplanır.

Bütçe görüşmelerinin yapıldığı Kasım ayı toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer aylardaki olağan toplantı süreleri ise en çok beş gündür.

Valinin il özel idaresinin başı ve yürütme organı olması sebebiyle, meclis toplantılarına katılması durumunda meclise başkanlık etme yetkisi bulunmaktadır.

Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kural olarak toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir.

Vali tarafından hukuka aykırı görülerek iade edilen bir kararın kesinleşebilmesi için meclisin üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar etmesi gerekir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Valinin il özel idaresinin başı ve yürütme organı olması sebebiyle, meclis toplantılarına katılması durumunda meclise başkanlık etme yetkisi bulunmaktadır.

Cevap

Valinin il özel idaresinin başı ve yürütme organı olması sebebiyle meclis toplantılarına başkanlık edebileceği yönündeki ifade yanlıştır.

Doğru cevap, valinin meclis toplantılarına başkanlık edebileceğini iddia eden seçenektir.

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca meclis, kendi üyeleri arasından bir başkan seçer ve vali hiçbir koşulda (bütçe görüşmeleri dahil) meclis toplantılarını yönetemez. Valinin meclis üzerindeki rolü, alınan kararları hukuka uygunluk açısından denetleyip gerekirse iade etmekle sınırlıdır.

Adım Adım Çözüm

Karar organı ve başkanlık yapısını incele.

İl genel meclisi, il özel idaresinin karar organıdır ve başkanını kendi üyeleri arasından gizli oyla seçer.

Vali, il özel idaresinin yürütme organıdır; ancak meclisin başkanı değildir ve toplantıları yönetemez.

Meclisin ilk toplanma usulünü kontrol et.

Seçim sonuçlarının ilanından sonraki 5. gün meclis kendiliğinden toplanır.

Bu usul, yerel yasama organı niteliğindeki meclisin bağımsızlığını korur; valinin çağrısına gerek duyulmaz.

Toplantı ve karar yeter sayılarını karşılaştır.

Israr kararı için 'üye tam sayısının salt çoğunluğu', olağan kararlar için ise 'katılanların salt çoğunluğu' gereklidir.

Valinin iade yetkisine karşı meclisin kararında direnebilmesi için daha yüksek bir mutabakat aranmaktadır.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Özerk Yapısı ve Başkanlık Divanı

Daha Fazla Pratik

Belediye Meclisi ile İl Genel Meclisi arasındaki karar kesinleşme usullerini ve valinin/kaymakamın bu kararlar üzerindeki vesayet yetkilerini karşılaştırarak çalışınız.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 78Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, bir il genel meclisinin kendisine kanunla verilen görevleri ihmal etmesi veya mahalli hizmetlerle ilgisi bulunmayan siyasi konularla ilgilenmesi durumunda işletilecek fesih süreci ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Meclisin feshine İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karar verilir ve bu süreçte meclis toplantılarının ertelenmesine de Danıştay hükmedebilir.

İl genel meclisinin feshine ilişkin Danıştay tarafından verilen karar bir görüş niteliğinde olup, kesin fesih işlemi Valinin onayı ve İçişleri Bakanlığının kararıyla kesinleşir.

Feshedilen bir meclisin yerine yapılan seçimler sonucunda göreve gelen yeni il genel meclisi, önceki meclisin görev süresine bakılmaksızın beş yıllık tam bir dönem için seçilmiş sayılır.

Fesih davası süresince veya meclis feshedildikten sonra yeni meclis seçilinceye kadar meclis görevleri, il encümeninin seçilmiş üyeleri ve vali tarafından birlikte yürütülür.

Meclisin feshini gerektiren hallerin tespiti durumunda Vali, 'olağanüstü hal' yetkilerini kullanarak meclisi doğrudan feshedebilir ve bu karara karşı sadece Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclisin feshine İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karar verilir ve bu süreçte meclis toplantılarının ertelenmesine de Danıştay hükmedebilir.

Cevap

Meclisin feshine İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından karar verilir ve bu süreçte meclis toplantılarının ertelenmesine de Danıştay hükmedebilir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 22. maddesine göre, il genel meclisi; kanunla kendisine verilen görevleri ihmal etmesi veya siyasi konularla ilgilenmesi durumunda, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay'ın kararıyla feshedilir. Ayrıca aynı madde uyarınca, Danıştay fesih davası süresince meclis toplantılarının ertelenmesine de karar verebilir. Bu durum yargısal bir denetim mekanizmasıdır.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağın belirlenmesi

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu Madde 22 ve Madde 45 incelenir.

Meclisin feshi ve sonrası süreç bu maddelerle düzenlenmiştir.

Yetkili makamın tespiti

Fesih bildirisini Vali veya İçişleri Bakanlığı yapar, kararı Danıştay verir.

Yerel yönetim organlarının organlık sıfatını kaybetmesi yargı kararına bağlanmıştır.

Geçici önlemlerin incelenmesi

Dava süresince meclis toplantılarının ertelenmesine Danıştay karar verebilir.

Hukuki sürecin selameti için yargı organına tanınmış bir yetkidir.

Fesih sonrası işleyişin kontrolü

Yeni meclis seçilene kadar yetkiler il encümeninin memur üyelerindedir.

Kamu hizmetinin sürekliliği ilkesi gereği meclis yetkileri memur üyelerce icra edilir.

Anahtar Kavram

İl Genel Meclisinin Yargısal Yolla Feshi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 79Soru →

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresi bütçesinin hazırlık, inceleme ve il genel meclisine sunulma süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bütçe tasarısı vali tarafından hazırlanarak eylül ayı başında encümene sunulur; encümen ise görüşüyle birlikte tasarımı kasım ayının birinci gününden önce il genel meclisine iletir.

İl özel idaresi bütçe tasarısı il genel meclisi başkanı tarafından hazırlanır ve doğrudan bütçe komisyonuna sevk edilir.

İl encümeni, valinin sunduğu bütçe tasarısını uygun bulmazsa reddetme ve yeniden hazırlanmak üzere valilik makamına iade etme yetkisine sahiptir.

Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı, herhangi bir ara incelemeye tabi tutulmadan doğrudan ekim ayı başında il genel meclisi gündemine alınır.

İl genel meclisi tarafından kabul edilen bütçe, yürürlüğe girmesi için İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanmak zorundadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe tasarısı vali tarafından hazırlanarak eylül ayı başında encümene sunulur; encümen ise görüşüyle birlikte tasarımı kasım ayının birinci gününden önce il genel meclisine iletir.

Cevap

Bütçe tasarısı vali tarafından hazırlanır, eylül başında encümene sunulur ve encümen görüşüyle birlikte 1 Kasım'dan önce meclise iletilir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 45. maddesine göre, bütçe hazırlama süreci validen başlar, encümen incelemesiyle devam eder ve kasım ayında meclis kararıyla sonuçlanır. Valinin eylül başında encümene, encümenin ise 1 Kasım'dan önce meclise sunma yükümlülüğü kanunda açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Hazırlık makamının belirlenmesi

Bütçe tasarısını hazırlama görevi yürütme organı olan valiye aittir.

5302 sayılı Kanun uyarınca stratejik plana uygun bütçe hazırlığı valinin sorumluluğundadır.

İnceleme sürecinin takvimlendirilmesi

Tasarı eylül ayı başında il encümenine sunulur.

Meclis görüşmelerinden önce teknik bir inceleme ve encümen görüşü alınması yasal zorunluluktur.

Meclise sevk tarihinin tespiti

Encümen incelemesini tamamlayıp görüşüyle birlikte tasarımı en geç 1 Kasım'dan önce meclise sunar.

İl Genel Meclisi bütçeyi kasım ayı toplantısında karara bağlayacağı için bu tarihe kadar sevk işlemi tamamlanmalıdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Bütçe Hazırlık Takvimi ve Makam Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Bütçenin il genel meclisinde kabulünden sonraki kesinleşme ve valinin itiraz (veto) yetkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 80Soru →

$1982$ Anayasası'nın $127$ . maddesi ve $5302$ sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İl özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

İl özel idaresinin kuruluşu, merkezi idarenin taşra teşkilatlanmasındaki il biriminin kuruluşu ile eş zamanlı olarak kanunla gerçekleşir ve tüzel kişiliği ilin kaldırılmasıyla sona erer.

6360

sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılarak bu idarelerin görev, yetki ve personeli ilgili diğer kurumlara devredilmiştir.

İl özel idaresinin başı ve yürütme organı olan vali, aynı zamanda karar organı olan İl Genel Meclisi'ne de başkanlık ederek yerel hizmetlerin yürütülmesinde merkezi idare ile koordinasyonu sağlar.

İl özel idaresi üzerinde merkezi idarenin sahip olduğu denetim yetkisi, hiyerarşik bir amirlik ilişkisi değil; Anayasa'da sınırları çizilmiş bir idari vesayet denetimidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin başı ve yürütme organı olan vali, aynı zamanda karar organı olan İl Genel Meclisi'ne de başkanlık ederek yerel hizmetlerin yürütülmesinde merkezi idare ile koordinasyonu sağlar.

Cevap

İl özel idaresinin başı ve yürütme organı validir; ancak valinin İl Genel Meclisi'ne başkanlık etme yetkisi

5302

sayılı Kanun ile kaldırılmıştır.

İl özel idaresinin hukuki statüsünü düzenleyen

5302

sayılı Kanun'un

11

. maddesi uyarınca İl Genel Meclisi, seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanır ve kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan seçer. Bu düzenleme ile yürütme organı olan vali, karar organı olan meclisin içinden çıkarılmış ve demokratik temsiliyet güçlendirilmiştir. Dolayısıyla valinin meclise başkanlık ettiği ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1982

Anayasası'nın

127

. maddesindeki mahalli idare tanımlarının incelenmesi.

İl özel idaresinin kamu tüzel kişiliğine sahip bir yerel yönetim birimi olduğu teyit edilir.

Anayasal zemini anlamak için temel maddedir.

5302

sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'ndaki teşkilat yapısının analiz edilmesi.

İl özel idaresinin organlarının Vali, İl Genel Meclisi ve İl Encümeni olduğu belirlenir.

Kurumun iç işleyişindeki görev dağılımını görmek gerekir.

Valinin İl Genel Meclisi üzerindeki yetkilerinin kontrol edilmesi.

Valinin sadece yürütme organı ve idarenin başı olduğu, meclis başkanlığının ise üyeler arasından seçilen bir kişiye ait olduğu saptanır.

2005

reformu ile gelen en kritik yapısal değişikliği doğrulamak içindir.

Büyükşehirlerdeki güncel durumun (

6360

sayılı Kanun) gözden geçirilmesi.

Büyükşehir olan illerde bu tüzel kişiliğin artık bulunmadığı bilgisi doğrulanır.

Statüye dair güncel istisnaları elemek gerekir.

Anahtar Kavram

İl özel idaresi organlarının ayrılığı ve meclis başkanlığı

ÖncekiSayfa 4 / 8Sonraki

İl Özel İdaresi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik