Döngüsel Değişme Kuramları

Toplumsal değişmeyi açıklayan bazı düşünürler, değişimin temel nedenini savaşlar, doğal afetler veya teknolojik icatlar gibi dışsal faktörlerde aramak yerine sosyo-kültürel sistemin kendi doğasında bulurlar. Bu yaklaşıma göre, hiçbir sistem sonsuza dek aynı yönde gelişemez. Bir sistem, kendi temel değerlerini ve varsayımlarını nihai sınırına kadar zorladığında yaratıcılığını yitirir ve kaçınılmaz olarak kendisine zıt olan diğer kültürel sisteme doğru bir salınım başlatır. Toplumların tarihi, tek bir yöne doğru sürekli ilerleyen doğrusal bir süreç değil; inanç merkezli bir yapıdan madde ve duyu merkezli bir yapıya doğru gerçekleşen, sistemin kendi kendini tüketmesiyle tetiklenen bu ritmik gidiş gelişlerden ibarettir.

Bu parçada ifade edilen toplumsal değişme dinamiği, aşağıdaki düşünür ve kavram eşleştirmelerinden hangisiyle en doğru şekilde açıklanır?

Evrimci kuramların toplumsal değişmeyi doğrusal bir ilerleme olarak görmesine karşın döngüsel kuramcılar, medeniyetlerin belirli aşamalardan geçerek nihayetinde kendi iç dinamikleriyle çözüldüğünü savunur. Ancak çöküşün mahiyeti ve 'kaçınılmazlığı' konusunda kendi içlerinde ayrışırlar.

Bu bağlamda bir düşünür; her kültürün tıpkı bir canlı organizma gibi değişmez bir biyolojik yazgıya sahip olduğunu, doğup olgunlaştıktan sonra katılaşıp 'medeniyet' formuna dönüştüğünde ölümünün kesinleştiğini iddia eder. Diğer bir düşünür ise bu kaderci (fatalist) yaklaşımı açıkça reddeder; ona göre medeniyetlerin yıkılışı biyolojik bir zorunluluk değil, karşılaşılan yeni krizlere uygun çözüm üretebilecek nitelikli insan kaynağının (yaratıcılığın) tükenmesinin bir sonucudur.

Bu parçada toplumsal değişme yaklaşımları sırasıyla karşılaştırılan iki döngüsel kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?