Examkin

Soru

Zorluk: ZorDöngüsel Değişme Kuramları

Evrimci kuramların toplumsal değişmeyi doğrusal bir ilerleme olarak görmesine karşın döngüsel kuramcılar, medeniyetlerin belirli aşamalardan geçerek nihayetinde kendi iç dinamikleriyle çözüldüğünü savunur. Ancak çöküşün mahiyeti ve 'kaçınılmazlığı' konusunda kendi içlerinde ayrışırlar.

Bu bağlamda bir düşünür; her kültürün tıpkı bir canlı organizma gibi değişmez bir biyolojik yazgıya sahip olduğunu, doğup olgunlaştıktan sonra katılaşıp 'medeniyet' formuna dönüştüğünde ölümünün kesinleştiğini iddia eder. Diğer bir düşünür ise bu kaderci (fatalist) yaklaşımı açıkça reddeder; ona göre medeniyetlerin yıkılışı biyolojik bir zorunluluk değil, karşılaşılan yeni krizlere uygun çözüm üretebilecek nitelikli insan kaynağının (yaratıcılığın) tükenmesinin bir sonucudur.

Bu parçada toplumsal değişme yaklaşımları sırasıyla karşılaştırılan iki döngüsel kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Herbert Spencer – Vilfredo Pareto
  2. B
    Auguste Comte – Karl Marx
  3. C
    Arnold Toynbee – Oswald Spengler
  4. Oswald Spengler – Arnold ToynbeeCevap
  5. E
    İbn Haldun – Pitirim Sorokin

Cevap

Parçada ilk olarak organizmacı ve kaderci görüşüyle Oswald Spengler, ardından bu görüşe karşı çıkarak yaratıcılığın tükenişini vurgulayan Arnold Toynbee anlatılmaktadır.
Verilen parçada birinci düşünür, toplumu canlı bir organizmaya benzeterek kültürün katılaşıp medeniyete dönüşmesini ve ölmesini biyolojik bir kader olarak gören Oswald Spengler'dir. İkinci düşünür ise medeniyetlerin çöküşünü biyolojik bir kader olarak değil, 'yaratıcı azınlığın' karşılaşılan yeni krizlere (meydan okumalara) uygun yanıtlar (tepkiler) üretememesi ve egemen bir azınlığa dönüşmesi olarak açıklayan Arnold Toynbee'dir. Bu sebeple sırasıyla Spengler ve Toynbee doğru eşleşmedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki birinci görüşün temel kavramlarını analiz etme.
Kültürün canlı bir organizma gibi biyolojik bir yazgıya sahip olduğu ve medeniyete dönüşerek kesin bir ölüme yaklaştığı fikri tespit edilir.
Bu fatalist (kaderci) ve organizmacı yaklaşım, 'Batı'nın Çöküşü' eserinde kültür-medeniyet ayrımını yapan Oswald Spengler'in temel tezidir.
2
Parçadaki ikinci görüşün temel kavramlarını analiz etme.
Biyolojik kaderciliğin reddedildiği ve medeniyetlerin çöküşünün, krizlere yanıt verecek yaratıcı insan kaynağının tükenmesine bağlandığı tespit edilir.
Bu yaklaşım, 'meydan okuma ve tepki' kavramlarıyla medeniyetleri inceleyen ve 'yaratıcı azınlığın' önemini vurgulayan Arnold Toynbee'ye aittir.
3
Elde edilen düşünürleri istenen sıraya göre eşleştirme.
Doğru sıralamanın Oswald Spengler ve Arnold Toynbee olduğuna ulaşılır.
Soru kökü yaklaşımların sırasıyla eşleştirilmesini istemektedir.

Anahtar Kavram

Spengler ve Toynbee'nin Döngüsel Değişme Modelleri Karşılaştırması
Bu soruyu puanla

Konular

Döngüsel Değişme Kuramları

Bu konudan daha fazla soru