Ekolojik Yaklaşım

16 soru

Soru 1Soru

Fred W. Riggs'in Prizmatik Toplum modelinde idari yapıyı temsil eden 'Sala'; rasyonel-hukuksal normlar ile geleneksel davranış kalıplarının iç içe geçtiği bir ortamı ifade eder. Bu modelde, kamu görevlilerinin resmi kurallara bağlı görünürken aslında ailevi, dinsel veya etnik sadakatler çerçevesinde hareket etmesi ve bu durumun idari kararlarda tarafsızlığı imkansız kılması, ekolojik yaklaşımın hangi temel özelliği ile en doğrudan ilişkilidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst üste binme (overlappingoverlapping)

Cevap

Prizmatik toplumlarda idari sistemin idari olmayan faktörlerin etkisi altında kalması durumunu ifade eden 'Üst üste binme' (overlappingoverlapping)
Üst üste binme (overlappingoverlapping), prizmatik toplumlardaki idari alt sistem olan 'Sala' modelinin temel bir özelliğidir. Bu özellik, modern idari yapıların kurulmuş olmasına rağmen, bu yapıların işleyişinin aslında idari olmayan alt sistemler (akrabalık, din, siyaset) tarafından yönlendirilmesini ifade eder. Soruda belirtilen kamu görevlilerinin rasyonel kurallar yerine kişisel/grupsal sadakatlerle karar alması, idari ve toplumsal yapıların birbirinden ayrışamadığını gösteren en net üst üste binme örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Fred W. Riggs'in Prizmatik Toplum (Sala) modelinin üç temel özelliğini hatırla.
Heterojenlik, Biçimsellik ve Üst üste binme özellikleri belirlendi.
Soruda verilen durumun bu üç özellikten hangisine girdiğini tespit etmek gerekir.
2
Sorudaki 'kamu görevlilerinin ailevi veya dinsel sadakatlerle hareket etmesi' ifadesini analiz et.
Bu durum, idari sistemin (bürokrasi), idari olmayan sistemlerin (aile, din) etkisi altında olduğunu göstermektedir.
Ekolojik yaklaşımda sistemlerin birbirini etkileme biçimi bu kavramlarla açıklanır.
3
Üst üste binme (overlappingoverlapping) kavramının tanımını kontrol et.
Üst üste binme; farklılaşmış modern yapıların, farklılaşmamış geleneksel yapılarla iç içe geçmesi ve idari davranışın idari olmayan kriterlerle belirlenmesidir.
Tanım, soruda verilen senaryo ile tam olarak örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Fred Riggs'in Prizmatik Toplum modelindeki 'Üst Üste Binme' (OverlappingOverlapping) kavramı
Soru 2Soru

Fred W. Riggs’in Prizmatik Toplum çözümlemesinde, ekonomik alt sistemi açıklamak üzere geliştirdiği BazaarCanteenBazaar-Canteen (Pazar-Kantin) modeline göre; kamu mallarının ve hizmetlerinin fiyatlarının piyasa rasyonelliğinden ziyade siyasi nüfuz, akrabalık bağları veya sosyal statü gibi kriterlerle belirlendiği, belirli gruplara ayrıcalıklı imkanların sunulduğu alanı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kantin

Cevap

Prizmatik toplumlarda ekonomik ayrıcalıkların ve piyasa dışı fiyatlandırmanın yapıldığı alanı ifade eden kavram Kantin'dir.
Fred Riggs'in prizmatik toplum modelinde ekonomik ilişkiler 'Pazar-Kantin' yapısı ile açıklanır. Bu yapıda rasyonel bir piyasa ekonomisi yerine, malların fiyatlarının alıcının siyasi gücüne veya sosyal grubuna göre değiştiği (fiyat belirsizliği) görülür. Kantin kavramı, bu modelde kamu kaynaklarının rasyonel olmayan yöntemlerle, genellikle iktidara yakın gruplara düşük fiyatlarla veya ayrıcalıklı olarak sunulduğu alanı tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Ekolojik yaklaşım kapsamındaki modelleri belirle
Fred Riggs, geçiş aşamasındaki toplumları 'Prizmatik Toplum' olarak niteler.
Soruda istenen kavramın hangi teorik çerçeveye ait olduğunu saptamak için bu adım gereklidir.
2
Ekonomik alt sistemin özelliklerini analiz et
Prizmatik toplumun ekonomik yapısı BazaarCanteenBazaar-Canteen olarak adlandırılır.
Ekonomik kararların nasıl alındığını açıklayan spesifik alt modeli belirlemek için gereklidir.
3
Kantin kavramının tanımını uygula
Kantin, rasyonel fiyatlandırmanın olmadığı, siyasi ve sosyal aidiyetlerin fiyatı belirlediği ayrıcalıklı alandır.
Soru kökündeki 'ayrıcalıklı imkanlar' ve 'sosyal statü' vurgusu bizi doğrudan Kantin kavramına götürür.

Anahtar Kavram

Pazar-Kantin Modeli
Soru 3Soru

Fred W. Riggs'in Prizmatik Toplum modelinde; idari alt sistem olan 'Sala' içerisinde rasyonel-hukuksal normların kağıt üzerinde var olmasına rağmen, geleneksel değerlerin ve cemaatçi sadakat bağlarının idari kararlar üzerinde belirleyici olmaya devam etmesi 'üst üste binme' (overlapping) ve 'biçimsellik' (formalizm) kavramlarıyla açıklanmaktadır. Bu kuramsal çerçevede, prizmatik yapılarda görülen 'polinormativizm' (çok-normluluk) olgusunun kamu yönetimindeki temel yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu görevlilerinin, batı tipi modern yasalar ile geleneksel-yerel değerler arasında kalarak; resmi kuralları birer 'vitrin' olarak kullanıp gerçekte kayırmacı ve öznel kriterlere göre işlem tesis etmeleri

Cevap

Kamu görevlilerinin modern yasalar ile geleneksel değerler arasında kalarak resmi kuralları vitrin yapıp gerçekte kayırmacı kriterlerle hareket etmesi
Doğru yanıt olan seçenek, polinormativizmin ve biçimselliğin özünü yansıtmaktadır. Prizmatik toplumlarda modern bürokratik yapılar kurulmuştur; ancak bu yapıların içinde işleyen mantık hala gelenekseldir. Kamu görevlileri, resmiyette batı tipi yasalara bağlı görünseler de, fiiliyatta akrabalık, hemşerilik veya cemaat bağlarını (nepotizm) yasaların önüne koyarlar. Bu durum rasyonel-hukuksal normlar ile geleneksel normların çatışmasına ve uygulamada ikili bir standart oluşmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Prizmatik toplumun temel özelliklerini analiz et.
Prizmatik toplumlar; heterojenlik, biçimsellik ve üst üste binme (overlapping) özelliklerine sahiptir.
Riggs'in modelinde bu kavramlar geçiş toplumlarının idari davranışını anlamak için temeldir.
2
'Polinormativizm' kavramını tanımla.
Birden fazla ve birbiriyle çelişen normların (modern hukuk vs. geleneksel sadakat) aynı anda toplumda geçerli olmasıdır.
Bu durum idari sistemde (Sala) kural karmaşasına yol açar.
3
Polinormativizmin idari davranışa etkisini belirle.
Kamu görevlisi modern yasayı biliyor olsa da, toplumsal baskı veya geleneksel bağlar nedeniyle (nepotizm vb.) kayırmacı davranır.
Bu durum 'biçimsellik' (formalizm) yani yasa ile uygulama arasındaki boşluğu yaratır.

Anahtar Kavram

Polinormativizm (Çok-normluluk) ve Biçimsellik

Daha Fazla Pratik

Riggs'in 'Pazar-Kantin' (Bazaar-Canteen) modelindeki 'fiyat belirsizliği' (price indeterminacy) kavramını inceleyerek ekolojik yaklaşımın ekonomik boyutunu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru

Fred W. Riggs'in ekolojik yaklaşımına göre, prizmatik toplumlarda idari sistem (Sala), içinde bulunduğu toplumsal çevrenin etkisiyle "üst üste binme" (overlappingoverlapping) özelliğine sahiptir. Bu durumun bir sonucu olarak, Sala modelinde kamu görevlilerinin davranışlarında aşağıdakilerden hangisinin gözlemlenmesi beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu görevlilerinin rasyonel-yasal kurallar ile geleneksel sadakatler (aile, din, etnisite) arasında kalarak ikili bir standart sergilemesi

Cevap

Kamu görevlilerinin rasyonel-yasal kurallar ile geleneksel sadakatler arasında kalarak ikili bir standart sergilemesi
Fred W. Riggs'in modelinde prizmatik toplumlar, modernleşme yolunda ancak henüz geleneksel yapılarından kopamamış toplumlardır. Bu toplumlarda "üst üste binme" (overlappingoverlapping) nedeniyle modern bürokratik yapılar kurulmuş olsa da idari kararların alınmasında ailevi, dini veya etnik sadakatler belirleyici olmaya devam eder. Bu durum, kamu görevlilerinin rasyonel kurallar ile geleneksel baskılar arasında kalarak tutarsız ve ikili bir standart sergilemelerine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Prizmatik toplum yapısını analiz etme
Bu toplumlar geleneksel (fused) ve modern (diffracted) toplumlar arasında bir geçiş aşamasıdır.
Riggs'in ekolojik yaklaşımı, idarenin çevresiyle etkileşimini bu geçiş süreci üzerinden açıklar.
2
"Üst üste binme" (overlappingoverlapping) kavramını değerlendirme
Modern idari kurumların yanında geleneksel toplumsal değerlerin (akrabalık, cemaat bağlılığı vb.) hala etkin olduğu görülür.
Bu durum idari birimlerin (büro) geleneksel birimlerle (oda) birleşerek "Sala" modelini oluşturmasına yol açar.
3
Kamu görevlisinin davranışsal durumunu belirleme
Görevliler kağıt üzerindeki rasyonel kuralları uygulamakla toplumsal çevreden gelen geleneksel baskılara boyun eğmek arasında kalırlar.
Ekolojik çevre (sosyal yapı), idari aktörün tarafsızlığını ve rasyonelliğini doğrudan etkiler.

Anahtar Kavram

Ekolojik Yaklaşım ve Sala Modeli

Daha Fazla Pratik

Riggs'in 'Bazaar-Canteen' (Pazar-Kantin) ekonomik modelinin Sala tipi idari yapıdaki yolsuzluk ve kayırmacılık üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 5Soru

Fred W. Riggs’in Prizmatik Toplum modelinde idari yapıyı temsil eden 'Sala'; hem modern 'büro' (officeoffice) hem de geleneksel 'aile/oda' (chamberchamber) özelliklerini eş zamanlı olarak bünyesinde barındırır. Bu bağlamda, Sala modelinde görülen 'çok-normluluk' (polynormativismpoly-normativism) durumunun idari işleyiş üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu görevlilerinin rasyonel hukuk kuralları ile geleneksel sadakat bağları arasında kalması sonucu ortaya çıkan 'çatal dilli' davranış kalıplarının yaygınlaşması

Cevap

Sala modelinde çok-normluluk, kamu görevlilerinin modern yasalar ile geleneksel değerler arasında kalarak çelişkili davranmasına (çatal dilli davranış) neden olur.
Doğru seçenek, rasyonel kurallar ile geleneksel değerler arasındaki çatışmanın yarattığı 'çatal dilli' davranış kalıbını tanımlamaktadır. Riggs'e göre Sala modelinde (idari alt sistem), memurlar modern mevzuata uyuyormuş gibi konuşurken fiilen geleneksel baskılara boyun eğerler.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Analizi
Çok-normluluk (polynormativismpoly-normativism), prizmatik toplumlarda rasyonel hukuk kuralları ile geleneksel normların (din, aşiret, aile vb.) aynı anda yürürlükte olmasıdır.
Sorunun temelini oluşturan idari sapmanın kaynağını anlamak için kavramın tanımı gereklidir.
2
Uygulama Alanı Belirleme
Bu durum idari alt sistem olan 'Sala' modelinde memurların davranışlarını etkiler.
Kuramsal özelliğin idari mekanizma üzerindeki yansımasını tespit etmek gerekir.
3
Sonuç Çıkarma
Memur, kağıt üzerinde liyakata uygun davranıyor görünse de gerçekte akraba kayırmacılığı yapar; bu çelişki 'çatal dilli' (clefttonguecleft-tongue) davranış olarak tanımlanır.
Çok-normluluğun doğrudan davranışsal sonucunu belirleyerek doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sala Modelinde Çok-Normluluk ve Çatal Dilli Davranış

Daha Fazla Pratik

Riggs'in 'biçimsellik' (formalismformalism) ve 'üst üste binme' (overlappingoverlapping) kavramlarının arasındaki neden-sonuç ilişkisini inceleyen diğer sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru

Fred W. Riggs'in Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi kapsamında geliştirdiği ekolojik yaklaşımda, prizmatik toplumlarda yasal düzenlemeler ile gerçek hayattaki uygulamalar arasındaki derin kopukluğu ve kuralların sadece kağıt üzerinde kalması durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Formalizm

Cevap

Formalizm kavramı, yasal kurallar ile fiili uygulamalar arasındaki uyumsuzluğu ifade etmektedir.
Fred W. Riggs'in prizmatik toplum kuramında formalizm, resmi makamlarca ilan edilen kurallar ile toplumun gerçek işleyişi arasındaki tutarsızlığı ifade eder. Bu durum, kuralların etkinliğinin düşük olduğu ve kayırmacılık gibi gayri resmi pratiklerin baskın olduğu geçiş toplumlarının tipik bir özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Fred W. Riggs'in ekolojik yaklaşımındaki 'Prizmatik Toplum' özelliklerini analiz etmek.
Prizmatik toplumun üç temel özelliği olduğu saptanır: Heterojenlik, Formalizm ve Üst Üste Binme.
Soruda istenen kavramın bu üç özellikten biri olması gerekir.
2
Soru kökündeki 'yasal düzenleme ile uygulama arasındaki kopukluk' tanımına odaklanmak.
Bu tanımın tam olarak 'Formalizm' (biçimsellik) kavramına karşılık geldiği görülür.
Riggs'e göre prizmatik toplumlarda Batı'dan alınan yasalar vardır ancak toplumsal yapı gereği bu yasalar değil, geleneksel kurallar uygulanır.

Anahtar Kavram

Riggs'in Prizmatik Toplum Modelinde Formalizm

İpuçları

1
Bu kavram, kuralın 'biçimsel' olarak var olup özde uygulanmamasını anlatır.
2
Riggs'e göre prizmatik toplumlarda Batı'dan ithal edilen yasalar ile yerel gelenekler çatıştığında bu durum ortaya çıkar.

Daha Fazla Pratik

Riggs'in 'Heterojenlik' ve 'Üst üste binme' kavramlarını örnek olaylar üzerinden inceleyerek prizmatik toplum modelini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru

Fred W. Riggs tarafından Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi disiplini çerçevesinde geliştirilen Ekolojik Yaklaşım'da, geleneksel (erimiş) toplumlar ile modern (kırılmış) toplumlar arasında bir geçiş aşamasını temsil eden "Prizmatik Toplum" yapısında, idari alt sistemi (bürokrasiyi) tanımlamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sala

Cevap

Fred W. Riggs'in Prizmatik Toplum modelinde idari yapıyı tanımlamak için kullandığı kavram 'Sala' modelidir.
Fred W. Riggs, prizmatik toplumlardaki idari yapıyı 'Sala' olarak adlandırmıştır. Bu kavram, gelişmekte olan ülkelerdeki idarenin ne tamamen geleneksel bir aile/saray odası (oda) ne de tamamen rasyonel bir modern ofis (büro) olduğunu, her ikisinin özelliklerini de barındıran melez bir yapıda olduğunu ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Riggs'in ekolojik yaklaşımındaki toplum sınıflandırmasını hatırla.
Riggs toplumları; Geleneksel (Erimiş), Prizmatik (Geçiş) ve Modern (Kırılmış) olarak üç gruba ayırır.
Soruda istenen kavramın hangi toplum tipine ve kategoriye ait olduğunu belirlemek için temel sınıflandırma gereklidir.
2
Her bir toplum tipine karşılık gelen idari yapı isimlerini eşleştir.
Geleneksel toplumda 'Oda' (Chamber), Modern toplumda 'Büro' (Bureau) yapıları mevcuttur.
Yanlış seçenekleri elemek ve doğru terminolojiyi bulmak için karşılaştırma yapılır.
3
Prizmatik topluma özgü idari yapıyı tespit et.
Prizmatik toplumda idari yapı 'Sala' olarak adlandırılır.
Sala, hem geleneksel hem de modern özelliklerin iç içe geçtiği prizmatik toplumun kendine has bürokrasi modelidir.

Anahtar Kavram

Riggs'in Sala Modeli

İpuçları

1
Riggs, idari yapıları toplum tiplerine göre 'Oda', 'Sala' ve 'Büro' şeklinde üçlü bir ayrıma tabi tutmuştur.
2
Sorulan kavram, geleneksel ile modern arasında yer alan 'geçiş' toplumuna özgüdür.

Daha Fazla Pratik

Prizmatik toplumun temel özelliklerinden biri olan 'Cincture' (Girişiklik/Üst üste binme) kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru

Fred W. Riggs'in "Prizmatik Toplum" modeline göre; gelişmekte olan ülkelerde batılı anlamda modern idari yapılar (bürolar) kurulmuş olsa dahi, bu yapıların işleyişinde geleneksel dayanışma gruplarının (cemaat, aşiret vb.) aktif rol oynaması ve modern kurumun geleneksel işlevlerle birlikte yürümesi durumu aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst üste binme

Cevap

Üst üste binme kavramı, modern idari yapıların (büro) kurulmuş olmasına rağmen geleneksel yapıların (aile, klan, cemaat) işlevlerinin bu yapılar içinde devam etmesini açıklar.
Üst üste binme (overlapping), prizmatik toplumlarda rasyonel-yasal yapıların (bürokrasi) şeklen var olmasına rağmen, kararların alınmasında ve sistemin işleyişinde geleneksel yapıların (akrabalık, cemaat sadakati vb.) hâlâ belirleyici olması durumunu tanımlayan teknik terimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplum yapısının analiz edilmesi
Soruda modern ve geleneksel unsurların iç içe geçtiği bir 'Prizmatik Toplum' yapısı tanımlanmaktadır.
Riggs'in modeli geçiş toplumlarını bu kavramla analiz eder.
2
Kurumsal işleyişin incelenmesi
Modern bir kurumun (büro) içerisinde geleneksel sadakatlerin (oda/klan işlevleri) baskın olduğu görülmektedir.
Bu durum, yapısal farklılaşmanın işlevsel ayrışma ile tam olarak örtüşmediğini gösterir.
3
Kavramsal eşleştirme yapılması
Modern yapılar ile geleneksel işlevlerin bu şekilde iç içe geçmesi 'Üst üste binme' (overlapping) kavramına karşılık gelir.
Riggs, prizmatik toplumlarda büroların aslında birer 'Sala' (idari alt model) olarak çalıştığını ve bu yapının üst üste binme özelliği taşıdığını belirtir.

Anahtar Kavram

Üst Üste Binme (Overlapping)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru

Bir gelişmekte olan ülkede, kamu yönetimi reformları kapsamında 'Performans Esaslı Bütçeleme' sistemi yasal olarak yürürlüğe konulmuş; ancak bütçe ödeneklerinin dağıtımında hala geleneksel akrabalık ve hemşerilik ağlarının (asabiyye) belirleyici olduğu, resmi performans raporlarının ise kağıt üzerinde kusursuz görünmesine rağmen gerçek durumu yansıtmadığı gözlemlenmiştir.

Fred W. Riggs'in 'Ekolojik Yaklaşımı' ve 'Prizmatik Toplum' modeli çerçevesinde, bu idari manzara ile ilgili yapılabilecek en kapsamlı değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu durum, 'biçimsellik' (formalizm) ve 'üst üste binme' (overlapping) özelliklerinin bir sonucu olup, modern kurumların geleneksel davranış kalıplarıyla bir arada var olduğu 'Sala' modelinin tipik bir tezahürüdür.

Cevap

Doğru yanıt, modern yapıların geleneksel yapılarla iç içe geçtiği ve yasal kuralların pratikle örtüşmediği 'Sala' modelini tanımlayan değerlendirmedir.
Senaryoda tasvir edilen durum, Fred Riggs'in prizmatik toplum modelinin iki temel sütununa tam olarak uymaktadır: Birincisi, yasal olarak modern sistemlerin var olması ancak pratikte akrabalık ağlarının işlemesi 'biçimsellik' (formalizm) kavramını karşılar. İkincisi, idari kararların (bütçe dağıtımı) dini, ailevi veya siyasi yapılar tarafından manipüle edilmesi 'üst üste binme' (overlapping) özelliğidir. Bu hibrit yapıların hüküm sürdüğü idari model 'Sala' modelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki ipuçlarını analiz et.
Yasal düzeyde modern bir sistem (Performans Bütçeleme) varken pratik uygulamada akrabalık ağlarının baskın olması saptandı.
Riggs'in kuramındaki kavramlarla eşleştirme yapmak için veri toplamak gerekir.
2
Kavramları tanımla.
Yasalar ile uygulama arasındaki uçurum 'biçimsellik' (formalizm); modern idari işlevlerin geleneksel sosyal yapılar tarafından yürütülmesi ise 'üst üste binme' (overlapping) olarak adlandırılır.
Prizmatik toplumun temel özelliklerini belirlemek için teorik altyapıyı uygula.
3
İdari alt sistemi belirle.
Prizmatik toplumun idari sub-sistemi 'Sala' (büro ile geleneksel oda arası bir yapı) modelidir.
Toplum tipi ile idari yapı arasındaki bağı kur.

Anahtar Kavram

Fred Riggs'in Prizmatik Toplum (Prismatic Society) ve Sala Modeli

Daha Fazla Pratik

Riggs'in 'Büro' (Modern) ve 'Chamber' (Geleneksel) modelleri arasındaki yapısal farkları inceleyerek Sala modelinin neden bir geçiş formu olduğunu derinlemesine analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

Fred W. Riggs'in kamu yönetimini çevresel faktörlerle açıklayan kuramında; modernleşme sürecindeki toplumlarda kurulan uzmanlaşmış idari birimlerin, sadece teknik ve rasyonel idari kurallara göre değil, aynı zamanda kabile bağları, dini cemaatler veya siyasi klikler gibi geleneksel yapılarla iç içe geçerek ve bu yapıların etkisinde kalarak işlev görmesi durumu aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst üste binme

Cevap

Uzmanlaşmış yapıların geleneksel işlevler ve yapılarla iç içe geçmesi durumunu ifade eden 'Üst üste binme' kavramıdır.
Doğru yanıt olan 'Üst üste binme', Riggs'in prizmatik toplum modelinde idari yapının (Sala) çevresiyle olan etkileşimini açıklar. Bu kavram, kağıt üzerinde uzmanlaşmış bir bürokrasi bulunmasına rağmen, kararların alınmasında ve uygulanmasında rasyonel kurallardan ziyade ailevi bağlar, dini aidiyetler veya siyasi nüfuz gibi geleneksel yapıların fiilen devrede olmasını ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Toplum tipini belirle
Prizmatik Toplum (Geçiş Toplumu)
Fred W. Riggs'in modernleşme sürecindeki toplumlar için kullandığı model prizmatik toplumdur.
2
Tanımlanan olguyu analiz et
Fonksiyonel etkileşim ve iç içe geçme
İdari birimlerin (Sala) kendi rasyonel alanları dışında kalan geleneksel yapılarla (aile, din, siyaset) simbiyotik bir bağ kurması anlatılmaktadır.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yap
Üst üste binme (Overlapping)
Bu durum, modern yapıların fonksiyonel olarak özerkleşemediğini ve geleneksel yapılarla 'üst üste bindiğini' gösterir.

Anahtar Kavram

Prizmatik Toplumda Üst Üste Binme (Overlapping)
Soru 11Soru

Fred W. Riggs tarafından geliştirilen "Prizmatik Toplum" modelinde idari alt sistem "Sala" olarak adlandırılır. Bu modelde, gelişmiş ülkelerdeki rasyonel bürokratik yapıların aksine, idari birimlerin hem modern hukuki kurallara göre kurulduğu hem de klan, cemaat veya siyasi çevreler gibi geleneksel yapıların etkisinde kalarak işlediği görülür. Buna göre, modern görünümlü idari yapıların geleneksel toplumsal yapılarla iç içe geçerek her iki sistemin özelliklerini aynı anda taşıması durumu Riggs'in modelinde hangi kavramla açıklanmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst üste binme

Cevap

Üst üste binme kavramı, modern idari yapıların geleneksel toplumsal yapılarla iç içe geçmesini ifade eder.
Riggs'in ekolojik yaklaşımına göre, prizmatik toplumlarda idari yapı olan 'Sala', modern rasyonel bürokrasi görünümü altında geleneksel klan veya cemaat ilişkileriyle işler. Bu durum, modern ve geleneksel yapıların idari alanda birbiriyle örtüşmesi anlamına gelen 'üst üste binme' (overlapping) kavramıyla açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplum Tipini Belirleme
Prizmatik Toplum (Geçiş Toplumu)
Soruda Riggs'in prizmatik toplum modeline ve Sala idari yapısına atıf yapılmaktadır.
2
İdari Yapının Özelliğini Analiz Etme
Geleneksel ve modern yapıların birlikteliği
İdari birimlerin rasyonel kurallarla kurulmasına rağmen geleneksel bağlarla (klan, aile vb.) işlediği belirtilmiştir.
3
Kavramsal Eşleştirme Yapma
Üst üste binme (Overlapping)
Riggs'in modelinde modern yapıların geleneksel işlevlerle örtüşmesi durumu 'üst üste binme' olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Prizmatik toplumda modern ve geleneksel yapıların iç içe geçmesi (Üst üste binme)
Soru 12Soru

Bir toplumun sosyo-kültürel yapısında, Batı tipi rasyonel kurumlar ile geleneksel kabile veya cemaat yapılarının aynı zaman diliminde yan yana varlıklarını sürdürmesi; Fred W. Riggs’in "Ekolojik Yaklaşım" kuramında aşağıdaki kavramlardan hangisiyle tanımlanmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Heterojenlik

Cevap

Heterojenlik kavramı, prizmatik toplumlarda çok modern yapılar ile çok geleneksel yapıların eş zamanlı olarak bir arada bulunmasını tanımlar.
Heterojenlik kavramı, Riggs'in prizmatik toplum modelinde, toplumun bir kesiminde ileri düzeyde uzmanlaşmış kurumlar (şehirler, rasyonel bürokrasi) bulunurken, diğer kesiminde geleneksel yapıların (köyler, aşiretler) varlığını sürdürmesi durumunu tanımlamak için kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplumsal yapıdaki eş zamanlı zıtlıkların tespit edilmesi
Modern ve geleneksel yapıların yan yana olması durumu belirlendi.
Riggs'in modelinde bu durum prizmatik toplumun temel karakteristiğidir.
2
Kavramsal eşleştirmenin yapılması
Toplumun genelindeki bu çeşitlilik heterojenlik olarak adlandırılır.
Üst üste binme idari yapıyı, biçimsellik ise kural-uygulama farkını vurgular.

Anahtar Kavram

Prizmatik Toplumun Temel Özellikleri
Soru 13Soru

Gelişmekte olan bir ülkede, kamu hizmetine girişlerde liyakat esasını ve rasyonel-hukuksal kriterleri öngören kapsamlı bir personel kanunu yürürlüğe konulmuştur. Ancak uygulamada, boş kadrolara yapılan atamalarda kabile bağlarının, aile ilişkilerinin ve siyasi sadakatin liyakatten daha belirleyici olduğu görülmektedir. Fred W. Riggs'in Prizmatik Toplum (Sala) modeline göre, yasal düzenlemeler ile fiili uygulama arasındaki bu derin farklılığı ifade eden temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Biçimsellik

Cevap

Biçimsellik kavramı, prizmatik toplumlarda yasal normların kağıt üzerinde kalması ve gerçek hayattaki davranışların bu normlarla örtüşmemesi durumunu ifade eder.
Biçimsellik kavramı, Fred Riggs'in prizmatik toplum modelinde, rasyonel ve modern görünen yasal düzenlemelerin gerçek hayatta işlevsiz kalmasını ve geleneksel değerlerin baskın gelmesini ifade eden temel terimdir. Senaryoda belirtilen liyakat kanunu ile kayırmacı uygulama arasındaki çelişki tam olarak bu kavrama karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel sorunu analiz edin.
Yasal bir kuralın (personel kanunu) varlığına rağmen, uygulamanın (kabile bağları) bu kuralla çeliştiği tespit edilmiştir.
Fred Riggs'in modelinde bu durum yapısal bir karakteristik olarak tanımlanmıştır.
2
Kavramsal eşleştirme yapın.
Norm ve gerçeklik arasındaki bu boşluk 'Biçimsellik' (FormalismFormalism) olarak adlandırılır.
Prizmatik toplumlarda modern görünümlü kurumların altında geleneksel davranış kalıplarının devam etmesi biçimselliği doğurur.

Anahtar Kavram

Biçimsellik (Formalizm)
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 14Soru

Fred W. Riggs tarafından geliştirilen "Ekolojik Yaklaşım" kapsamında, geçiş aşamasındaki toplumları ifade eden "Sala" idari modelinde; toplumun bir kesiminin rasyonel-hukuksal normları benimsemesine karşın, diğer kesimlerinin geleneksel inanç ve değerlere göre hareket etmesi sonucunda ortaya çıkan, idari işleyişte tek bir kural birliğinin bulunmaması ve çatışan standartların varlığı durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çok-normluluk (PolynormativismPoly-normativism)

Cevap

Prizmatik toplumlarda ortak bir kural birliğinin bulunmamasını ve farklı grupların çatışan standartlara sahip olmasını ifade eden "Çok-normluluk" kavramıdır.
Çok-normluluk kavramı, prizmatik toplumlarda rasyonel-hukuksal kuralların toplumun tamamı tarafından içselleştirilmediğini, bunun yerine farklı grupların kendi geleneksel veya dini kurallarına göre hareket etmeye devam ettiğini, bu durumun da idari kararlarda bir standart birliğinin oluşmasını engellediğini açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Prizmatik toplumun idari alt sistemi olan Sala modelinin özelliklerini hatırla.
Sala modelinde heterojenlik, biçimsellik ve üst üste binme temel özelliklerdir.
Soruda istenen kavramın bu modele ait olup olmadığını teyit etmek için gereklidir.
2
Toplumdaki kural çeşitliliği ve standart çatışması vurgusunu analiz et.
Modern yasalar ile geleneksel kuralların bir arada olması ve ortak değer yargısı eksikliği "çok-normluluk" olarak tanımlanır.
Bireylerin hangi kurala uyacaklarını bilememesi durumu bu kavramın özüdür.

Anahtar Kavram

Çok-normluluk (PolynormativismPoly-normativism)

İpuçları

1
Bu kavram, prizmatik toplumlarda ortak bir değerler üzerinde uzlaşılamaması ile ilgilidir.
2
Modern yasaların yanında kabile veya din kurallarının da bireyin davranışlarını aynı anda yönlendirmeye çalışmasını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Fred Riggs'in Prizmatik Toplum modelindeki 'Bazaar-Canteen' ekonomik yapısını inceleyerek çevresel faktörlerin ekonomiye etkisini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 15Soru

Fred W. Riggs’in "Ekolojik Yaklaşım" çerçevesinde geliştirdiği Prizmatik Toplum modelinde; geleneksel toplumun idari yapısını temsil eden "Oda" (Chamber) ile modern toplumun idari yapısını temsil eden "Büro" (Office) modelleri arasında bir geçiş aşaması olan "Sala" modeli yer almaktadır. Sala modelinde, modern bürokratik yapılar kurulmuş olmasına rağmen, bu yapılar işlevsel olarak hala geleneksel unsurların etkisi altındadır.

Buna göre; modern bir kamu kurumu (Büro) içerisinde geleneksel zihniyetin (Oda) varlığını sürdürmesi ve memurların rasyonel kurallar yerine ailevi, dini veya siyasi bağlara göre karar vermesi, Sala modelinin aşağıdaki hangi temel özelliğinin bir sonucudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst üste binme (overlappingoverlapping)

Cevap

Üst üste binme (overlappingoverlapping)
Üst üste binme (overlappingoverlapping), Fred Riggs'in Prizmatik Toplum (Sala) modeli için tanımladığı temel özelliklerden biridir. Bu özellik; modern, rasyonel ve uzmanlaşmış kurumlar (Büro) kurulmuş olsa dahi, bu kurumların işleyişine geleneksel yapıların (Oda), cemaat ilişkilerinin ve eski alışkanlıkların müdahale etmesini ifade eder. Sorudaki memurun modern bir kurumda çalışmasına rağmen geleneksel bağlarla karar vermesi, bu işlevsel iç içe geçmenin yani üst üste binmenin doğrudan bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sala modelindeki idari yapı ile zihniyet arasındaki ilişkiyi analiz etme
Sala modelinde modern bir yapı (Büro) kurulmuştur ancak bu yapı içindeki işleyiş gelenekseldir (Oda).
Riggs'in kuramında geçiş toplumlarında yapısal değişim olsa bile işlevsel değişim henüz tamamlanmamıştır.
2
Kavramsal eşleştirme yapma
Modern yapı ile geleneksel işlevin iç içe geçmesi "Üst üste binme" kavramı ile tanımlanır.
Üst üste binme, yeni kurulan kurumların eski alışkanlıklar ve yapılar tarafından kuşatılmasını ifade eden temel Prizmatik Toplum özelliğidir.

Anahtar Kavram

Üst üste binme (overlappingoverlapping)

Daha Fazla Pratik

Riggs'in 'Bazaar-Canteen' modelindeki 'Fiyat Belirsizliği' konusuna çalışarak ekonomik ve idari üst üste binme örneklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru

Fred W. Riggs’in Prizmatik Toplum modelinde, modern kamu yönetimi kurumlarının hukuken var olmasına rağmen, bu kurumların işleyişinde geleneksel değerlerin ve toplumsal yapıların (aile, dini gruplar, yerel sadakatler) fiilen belirleyici olması durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst üste binme (overlappingoverlapping)

Cevap

Üst üste binme (overlappingoverlapping)
Üst üste binme (overlappingoverlapping), prizmatik toplumlarda idari yapıların (Sala) işleyişinde rasyonel-bürokratik kurallardan ziyade, geleneksel ailevi, dini veya siyasi sadakatlerin baskın gelmesini tanımlayan teknik terimdir. Bu durumda modern bir kurumun 'kabuğu' vardır ancak içindeki 'davranış' gelenekseldir.

Adım Adım Çözüm

1
Ekolojik yaklaşım çerçevesinde prizmatik toplumun yapısal özelliklerini analiz et.
Prizmatik toplumda modern ve geleneksel yapılar bir aradadır.
Geçiş toplumu niteliği taşıyan bu yapıda 'heterojenlik' temel karakterdir.
2
İdari yapıların (Sala) toplumsal çevreyle olan etkileşimini değerlendir.
Resmi kurumların (bürokrasi) kararları, aslında resmi olmayan grupların baskısıyla şekillenir.
Riggs'e göre, modern bir ofisin içinde geleneksel bir yapının (aile/klan) faaliyet göstermesi 'üst üste binme' (overlappingoverlapping) olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Üst üste binme (Overlapping), modern ve geleneksel idari davranışların aynı yapıda iç içe geçmesini ifade eder.
Ekolojik Yaklaşım Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi | Examkin