Yönetim Fonksiyonları

116 soru

Soru 101Soru

Kamu yönetiminde bir kurumun hedeflerine ulaşması için gerekli olan birimlerin tasarlanması, hiyerarşik kademelerin belirlenmesi ve yetki devri mekanizmalarının kurulması süreci ile; bu birimlerde görev alacak nitelikli bireylerin bulunması, işe alınması ve eğitilmesi süreçleri arasındaki temel fark, POSDCORBPOSDCORB modelindeki fonksiyonel ayrım açısından aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örgütleme fonksiyonunun kurumsal iskeleti ve yetki yapısını oluşturması, istihdam fonksiyonunun ise bu yapıyı somut insan kaynağı ile işlevsel hale getirmesi

Cevap

Örgütleme fonksiyonunun kurumsal iskeleti ve yetki yapısını oluşturması, istihdam fonksiyonunun ise bu yapıyı somut insan kaynağı ile işlevsel hale getirmesi
Doğru cevap olan seçenek, yönetim biliminde Luther Gulick’in geliştirdiği POSDCORBPOSDCORB modelindeki temel ayrımı yansıtmaktadır. Örgütleme (Organizing), kurumun amaçlarına ulaşabilmesi için gerekli olan 'şemayı' (birimler, mevkiler, hiyerarşi) tasarlarken; İstihdam (Staffing), bu şemadaki pozisyonların nitelikli insanlar ile doldurulması ve bu insanların verimli çalışabilmesi için gerekli koşulların (eğitim, özlük hakları vb.) sağlanması ile ilgilidir. Kısacası örgütleme kurumsal tasarımı, istihdam ise beşerî unsuru yönetir.

Adım Adım Çözüm

1
Örgütleme (Organizing) kavramının kapsamını belirleme
Örgütleme, işlerin bölümlere ayrılması, yetki hiyerarşisinin kurulması ve görev tanımlarının yapılması gibi 'yapısal' süreçleri ifade eder.
Fonksiyonlar arasındaki temel ayrımı yapabilmek için her birinin odak noktasını anlamak gerekir.
2
İstihdam (Staffing) kavramının kapsamını belirleme
İstihdam, kurumun ihtiyaç duyduğu personelin seçilmesi, eğitimi, çalışma şartlarının düzenlenmesi ve profesyonel gelişimi gibi 'insan' odaklı süreçleri ifade eder.
Örgütleme tarafından kurulan boş kadroların nasıl doldurulacağını belirleyen fonksiyonun kapsamını netleştirmek gerekir.
3
Yapı ve insan unsuru arasındaki ilişkiyi analiz etme
Örgütleme bir kurumun 'iskeletini' veya 'şemasını' oluştururken; istihdam bu iskelete 'canlılık' veren beşerî sermayeyi sağlar.
İki fonksiyonun birbirini tamamlayıcı ancak niteliksel olarak farklı süreçler olduğunu doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Örgütleme (Yapı) ve İstihdam (İnsan) Ayrımı
Soru 102Soru

Yönetim biliminde Luther Gulick tarafından geliştirilen POSDCORBPOSDCORB formülasyonuna göre; yöneticinin, yürütülen faaliyetlerin durumu hakkında kendisini sorumlu kılan üst makamları bilgilendirmesi, ayrıca kayıtlar, araştırmalar ve incelemeler aracılığıyla hem kendisinin hem de astlarının süreçten haberdar olmasını sağlaması aşağıdaki fonksiyonlardan hangisiyle ifade edilmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Raporlama

Cevap

Raporlama fonksiyonu, yöneticinin faaliyetlerin durumu hakkında üst makamları bilgilendirmesi ve kayıtlar yoluyla denetimi sağlaması sürecidir.
Raporlama fonksiyonu, Gulick tarafından 'yöneticinin sorumluluğu altındaki işlerin gidişatı hakkında üst makamları haberdar etmesi ve kayıtlar yoluyla denetim yapması' şeklinde tanımlanmıştır. Bu süreç, kurum içi şeffaflığı ve hesap verebilirliği sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Luther Gulick'in POSDCORBPOSDCORB formülasyonundaki harflerin temsil ettiği fonksiyonları tanımlamak.
PP: Planlama, OO: Örgütleme, SS: İstihdam, DD: Yöneltme, COCO: Koordinasyon, RR: Raporlama, BB: Bütçeleme.
Soruda istenen tanımın hangi fonksiyonel kategoriye girdiğini belirlemek için temel sınıflandırmayı bilmek gerekir.
2
Soruda verilen 'bilgilendirme', 'kayıt' ve 'araştırma yoluyla süreçten haberdar olma' anahtar kelimelerini analiz etmek.
Bu kavramlar, yönetimin kontrol mekanizmasını besleyen bilgi akışına işaret etmektedir.
Her fonksiyonun kendine has bir odak noktası vardır; raporlamanın odak noktası 'bilgi akışı ve denetim verisi'dir.
3
RR (ReportingReporting) fonksiyonunun teknik tanımı ile karşılaştırmak.
Tanım, Gulick'in raporlama için yaptığı 'üst makamları bilgilendirme ve kayıtlar yoluyla süreci izleme' tanımıyla tam olarak örtüşmektedir.
Raporlama, hem dikey bilgi akışını (yukarıya) hem de yatay/içsel denetimi (kayıtlar) birleştirir.

Anahtar Kavram

Raporlama (ReportingReporting), yönetim sürecinde hem bir iletişim kanalı hem de bir denetim aracı olarak görev yapar.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 103Soru

Bir kamu kurumunda, sunulan hizmetlerin hızını ölçmek amacıyla evrak sonuçlandırma süresi için 55 iş günü standardı belirlenmiştir. Yapılan performans denetiminde, personelin tüm çalışma kapasitesini kullanmasına rağmen ortalama işlem süresinin 88 iş günü olduğu saptanmıştır. Yapılan kök neden analizinde, bu gecikmenin personelin verimsizliğinden değil, mevzuatta yapılan son güncellemelerle işlem basamaklarının artmasından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Denetim sürecinin 'düzeltici faaliyet' aşaması dikkate alındığında, bu durumda yönetimin atması gereken en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevcut performans standartlarını değişen mevzuat koşullarına ve yeni iş akışına göre revize etmek

Cevap

Mevcut performans standartlarının değişen dışsal koşullara (mevzuat) göre revize edilmesi en uygun adımdır.
Denetim sürecinin son aşaması olan düzeltici faaliyette iki temel yol izlenir: Ya performans standartlara çekilir ya da standartlar performansın gerçekleştiği yeni koşullara göre revize edilir. Senaryoda personelin verimli çalıştığı ancak yasal düzenlemeler nedeniyle eski standardın fiziksel olarak imkansız hale geldiği belirtildiğinden, yönetimin yapması gereken 'standartların revizyonu'dur.

Adım Adım Çözüm

1
Performans ile standart arasındaki sapmayı analiz et
33 günlük bir negatif sapma saptandı.
Denetim sürecinin karşılaştırma aşamasını tamamlamak için.
2
Sapmanın kaynağını (kök nedenini) belirle
Sapmanın personelden değil, yasal düzenlemeden kaynaklandığı görüldü.
Düzeltici faaliyetin türüne karar verebilmek için.
3
Düzeltici faaliyeti uygula
Eski standart (5 gün) iptal edilerek yeni gerçekliğe uygun standart belirlendi.
Gerçekleşmesi imkansız olan standartlar denetim fonksiyonunun etkinliğini yitirmesine neden olur.

Anahtar Kavram

Denetim Sürecinde Standartların Revizyonu
Soru 104Soru

Kamu yönetiminde koordinasyon (eşgüdüm) sağlanırken örgüt yapısının dikey kanalları kullanılabileceği gibi, birimler arası yatay iletişim kanalları ve ortak karar alma mekanizmaları da devreye sokulabilir.

Buna göre, bir kamu kurumunda iki farklı şube müdürlüğü arasında yaşanan görev alanı uyuşmazlığının ortak üst yönetici olan daire başkanı tarafından yayımlanan bir tamimle çözülmesi ile; kurum bünyesindeki farklı uzmanlık birimlerinin ortak bir proje için oluşturulan geçici bir komisyon çatısı altında bir araya gelmesi, sırasıyla aşağıdaki koordinasyon yöntemlerinden hangisine örnektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hiyerarşi yoluyla koordinasyon - Kurullar ve komiteler yoluyla koordinasyon

Cevap

Hiyerarşi yoluyla koordinasyon - Kurullar ve komiteler yoluyla koordinasyon
Doğru yanıt olan seçenek, kamu yönetiminde kullanılan iki temel koordinasyon mekanizmasını tam olarak karşılamaktadır. Üst yöneticinin (daire başkanı) otoritesine dayanarak çatışmayı çözmesi 'Hiyerarşi yoluyla koordinasyon', farklı birimlerin bir araya gelerek ortak karar alması ise 'Kurullar ve komiteler yoluyla koordinasyon' yöntemidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk senaryodaki otorite kaynağını analiz edin.
Daire başkanının (üst yönetici) tamim (genelge) yayımlayarak uyuşmazlığı çözmesi, hiyerarşik gücün koordinasyon amacıyla kullanılmasıdır.
Hiyerarşi, üst kademenin alt birimler arasındaki uyumu yetkisini kullanarak sağlaması yöntemidir.
2
İkinci senaryodaki mekanizmayı analiz edin.
Farklı birimlerin bir 'komisyon' çatısı altında toplanması, yatay düzeyde ortak bir yapı kurulmasıdır.
Kurul ve komiteler, farklı birimlerin temsilcilerini bir araya getirerek iş birliğini ve eşgüdümü sağlayan mekanizmalardır.
3
Analiz sonuçlarını koordinasyon yöntemleri sınıflandırmasıyla eşleştirin.
Hiyerarşi ve kurullar yöntemleri doğru sırayla belirlenmiştir.
Soruda istenen 'yöntem' odaklı sınıflandırma bu iki kavramla karşılanmaktadır.

Anahtar Kavram

Koordinasyon Yöntemleri (Hiyerarşi ve Kurullar)
Soru 105Soru

Ulusal düzeyde sağlık hizmetlerini koordine eden bir kamu kurumu, taşra teşkilatlarına gönderilen tıbbi sarf malzemelerinin stok takibini yapmak üzere algoritmik bir denetim ağı kurmuştur. Sistem, bir ildeki malzeme kullanım oranı matematiksel olarak belirlenmiş asgari eşiğin altına düştüğünde, o ilin gereğinden fazla stoğa sahip olduğunu varsayarak yeni sevkiyatları otomatik olarak durduracak şekilde programlanmıştır. Ancak, bölgesel bir salgın beklentisiyle bilinçli olarak stok biriktiren ve bu nedenle günlük kullanım oranını geçici olarak düşük gösteren bir il müdürlüğü, salgının zirve yaptığı dönemde sistemin sevkiyatı kesmesi nedeniyle ciddi bir lojistik kriz yaşamıştır. Merkezdeki yöneticiler, önceden kodlanmış katı parametreler nedeniyle otonom işleyen bu kesintiye zamanında müdahale edememiştir.

Yönetim bilimi literatürüne göre, kurulan bu dijital denetim sisteminin kriz anında işlevsiz kalması ve amaca hizmet etmemesi, etkili bir kontrol mekanizmasının taşıması gereken aşağıdaki özelliklerden öncelikle hangisinin eksikliği ile açıklanabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Esneklik

Cevap

Esneklik
Yönetim biliminde etkili bir denetim (kontrol) sisteminin taşıması gereken en önemli özelliklerden biri 'Esneklik'tir. Esneklik, kontrol sisteminin değişen koşullara, öngörülemeyen durumlara veya olağanüstü krizlere rağmen çalışmaya ve doğru geri bildirim üretmeye devam edebilme kapasitesidir. Verilen senaryoda algoritma, nesnel standartlara harfiyen uymuş ve düzeltici eylemi (sevkiyatı durdurmayı) yerine getirmiştir. Ancak salgın ihtimali gibi olağanüstü bir duruma (çevresel değişime) adapte olabilecek bir opsiyon veya tolerans payı barındırmadığı için, katı yapısı nedeniyle sistemi krize sokmuştur. Bu durum doğrudan esneklik eksikliğini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki denetim sisteminin işleyiş tarzını analiz etme
Sistemin matematiksel eşiklere tam uyumlu (nesnel) ve otomatik müdahaleli (düzeltici eylemli) olduğu tespit edilmiştir.
Sorunun kaynağının, sistemin sahip olduğu özellikler değil, sahip olmadığı özellikler olduğunu anlamak için.
2
Krizin asıl nedenini belirleme
İl müdürlüğünün haklı bir gerekçeyle (salgın beklentisi) plan dışına çıkması, ancak sistemin bu yeni çevresel koşulu algılayamayarak eski katı kuralları uygulaması kriz yaratmıştır.
Yönetim bilimi kavramlarıyla olguyu eşleştirmek için.
3
Etkili denetim ilkeleri ile kriz nedenini sentezleme
Değişen çevresel koşullara, öngörülemeyen durumlara ve planlardaki zorunlu sapmalara adapte olamayan denetim sistemlerinin 'Esneklik' ilkesinden yoksun olduğu sonucuna varılır.
Doğru akademik terimi (Esneklik) seçmek için.

Anahtar Kavram

Etkili Denetim Sistemlerinin Özellikleri - Esneklik İlkesi
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 106Soru

Kamu yönetimi teşkilatlanmasında, hiyerarşik kademelerin artmasıyla birlikte emir-komuta zinciri üzerinden gerçekleşen dikey iletişimin hantallaşması ve karar alma süreçlerinin yavaşlaması söz konusu olabilmektedir. Klasik yönetim kuramcılarından Henri Fayol tarafından bu sorunu aşmak amacıyla önerilen; aynı yönetim düzeyindeki birimlerin, üst makamlara gidip tekrar aşağı inmek yerine kendi aralarında doğrudan bilgi alışverişinde bulunmalarına imkan tanıyan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fayol Köprüsü (Geçit)

Cevap

Fayol Köprüsü (Geçit)
Doğru yanıt olan Fayol Köprüsü (Geçit), klasik yönetim kuramının hiyerarşi (skaler ilke) anlayışındaki katılığın yarattığı haberleşme darboğazlarını gidermek için önerilmiştir. Bu mekanizma sayesinde, aynı düzeydeki birim amirleri (örneğin iki farklı şube müdürü), en üst makama (örneğin genel müdür) rapor sunup cevabın tekrar aşağı inmesini beklemek yerine, kendi üstlerini bilgilendirmek kaydıyla doğrudan birbirleriyle iletişime geçebilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Hiyerarşik yapıdaki dikey iletişim kanallarının uzunluğundan kaynaklanan hantallık sorununu analiz edin.
Sorun, bilginin en üst kademeye çıkıp tekrar aşağı inmesinin yarattığı zaman kaybıdır.
Klasik örgüt kuramlarında dikey iletişim esastır ancak pratik ihtiyaçlar esneklik gerektirir.
2
Henri Fayol'un yönetim ilkeleri arasında bu hantallığı gidermek için önerdiği istisnai mekanizmayı hatırlayın.
İlgili kavram 'Geçit' (Gangplank) veya yaygın adıyla 'Fayol Köprüsü'dür.
Bu mekanizma, hiyerarşik otoriteyi sarsmadan operasyonel hızı artırmak için tasarlanmıştır.
3
Diğer örgütleme ilkeleri ile karşılaştırma yaparak kavramın doğruluğunu teyit edin.
Fayol Köprüsü doğrudan yatay iletişimi sağlarken; istisna ilkesi rutin dışı işlerle, komuta birliği ise tek amirle ilgilidir.
Tanım, sadece Fayol Köprüsü ile birebir örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Hiyerarşik yapıda esneklik sağlayan yatay iletişim mekanizması
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 107Soru

Bir kamu kurumu yöneticisi, denetim süreci kapsamında şu adımları izlemiştir:

I. Birimlerin üç aylık faaliyet raporlarını analiz ederek somut iş çıktılarını saptamıştır.
II. Elde edilen verileri, stratejik planda yer alan %85 \%85 vatandaş memnuniyeti hedefiyle kıyaslamıştır.
III. Hedefin gerisinde kalınmasının temel nedenini, yeni personelin teknik altyapı eğitimindeki eksiklikler olarak teşhis etmiştir.

Buna göre, yöneticinin gerçekleştirdiği III numaralı adım, denetim sürecinin hangi aşamasını ifade etmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sapmaların analiz edilmesi ve nedenlerinin belirlenmesi

Cevap

Sapmaların analiz edilmesi ve nedenlerinin belirlenmesi aşamasıdır.
Denetim süreci standartların belirlenmesiyle başlar, performansın ölçülmesi ve karşılaştırılmasıyla devam eder. Karşılaştırma sonucunda hedeften sapma olduğu görülürse, bu sapmanın personelden mi, süreçten mi yoksa dışsal faktörlerden mi kaynaklandığının araştırılması 'sapma analizi' aşamasıdır. Senaryodaki yönetici, eğitim eksikliğini teşhis ederek bu analiz ve değerlendirme işlemini gerçekleştirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki adımları denetim süreciyle eşleştirin.
I. adımda 'çıktıların saptanması' fiili performansın ölçülmesidir. II. adımda 'hedefle kıyaslama' karşılaştırma aşamasıdır.
Denetim sürecinin kronolojik sırasını takip etmek doğru aşamayı belirlemeyi sağlar.
2
III. numaralı adımdaki 'teşhis' ifadesine odaklanın.
Sapmanın (hedefin gerisinde kalınması) nedeni (eğitim eksikliği) saptanmıştır.
Bir durumun nedenini bulmak, verileri analiz etmek ve değerlendirmek anlamına gelir.
3
Analiz aşamasının amacını teyit edin.
Analiz aşaması, düzeltici önlem almadan hemen önce sapmanın kaynağını bulmayı hedefler.
Doğru teşhis konulmadan doğru düzeltici önlem alınamaz.

Anahtar Kavram

Denetim Sürecinin Aşamaları ve Sapma Analizi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 108Soru

Bir kamu kurumunda, farklı birimlerin yürüttüğü faaliyetlerin birbirini tamamlamasını sağlamak amacıyla, hiyerarşik bir üstün müdahalesine gerek duyulmaksızın; birim yöneticilerinin düzenli toplantılar, kurulan geçici komisyonlar veya irtibat görevlileri aracılığıyla sağladığı eşgüdüm türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatay koordinasyon

Cevap

Yatay koordinasyon (aynı düzeydeki birimlerin hiyerarşi dışı yöntemlerle uyumlaştırılması)
Doğru cevap yatay koordinasyondur çünkü soruda belirtilen toplantılar, komisyonlar ve irtibat görevlileri, aynı hiyerarşik seviyedeki birimlerin bir üst amirin doğrudan emri olmadan kendi aralarında sağladıkları eşgüdümü ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Eşgüdüm yöntemini analiz etme
Soruda 'toplantılar', 'komisyonlar' ve 'irtibat görevlileri' gibi yöntemler belirtilmiştir.
Bu yöntemler hiyerarşik dikey hatlar yerine birimler arası doğrudan etkileşimi temsil eder.
2
Hiyerarşik yapıyı kontrol etme
Soruda 'hiyerarşik bir üstün müdahalesine gerek duyulmaksızın' ifadesi yer almaktadır.
Bu durum, dikey koordinasyon seçeneğini doğrudan elemektedir.
3
Kavramsal sınıflandırma yapma
Aynı seviyedeki birimlerin iş birliğine dayalı süreci 'Yatay Koordinasyon' olarak tanımlanır.
Literatürde komiteler ve kurullar yatay koordinasyonun temel araçlarıdır.

Anahtar Kavram

Koordinasyon (Eşgüdüm) Yöntemleri ve Yatay-Dikey Ayrımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 109Soru

Yönetim fonksiyonlarından biri olan karar verme sürecinde Herbert Simon, rasyonel kararların sınırlarını analiz ederken 'arama' (search) ve 'seçim' (choice) mekanizmalarını açıklar. Simon’a göre, bir yöneticinin yeni çözüm yolları aramaya başlamasını tetikleyen veya bulduğu bir alternatifi kabul ederek arama sürecini sonlandırmasını sağlayan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Beklenti düzeyi (Aspiration level)

Cevap

Karar vericinin yeni alternatifler aramasına veya mevcut arama sürecini sonlandırmasına neden olan ölçüt 'Beklenti düzeyi' (Aspiration level) kavramıdır.
Herbert Simon'ın Sınırlı Rasyonalite kuramına göre, karar verme süreci 'Beklenti Düzeyi' (Aspiration level) tarafından yönlendirilir. Eğer mevcut durum yöneticinin beklentilerinin altındaysa, yönetici yeni seçenekler aramaya başlar. Arama süreci sırasında beklentilerini karşılayan (satisfactory) bir seçenek bulduğunda ise aramayı sonlandırır ve o seçeneği kabul eder. Bu durum 'en iyileme' (optimizing) yerine 'yeterliyle yetinme' (satisficing) olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Simon'ın 'Sınırlı Rasyonalite' varsayımını hatırla.
Karar vericiler tam bilgiye sahip değildir ve 'en iyi' yerine 'yeterli' olanı seçerler.
Zaman, bilgi ve zihinsel kapasite kısıtları tam rasyonaliteyi engeller.
2
Arama (Search) sürecinin nasıl tetiklendiğini analiz et.
Mevcut performans 'Beklenti Düzeyi'nin altına düştüğünde arama süreci başlar.
Yönetici tatmin olmadığı durumlarda yeni çözüm yolları arama ihtiyacı hisseder.
3
Arama sürecinin nerede durduğunu saptanması.
Karşılaşılan bir alternatif Beklenti Düzeyi'ne eşit veya ondan yüksekse arama durur ve 'Seçim' yapılır.
Bu durum Simon'ın 'Tatmin Edicilik' (Satisficing) ilkesinin temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Beklenti Düzeyi ve Tatmin Edicilik (Satisficing)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 110Soru

Bir kamu kurumunda belirlenen stratejik hedeflere ulaşmak amacıyla, personelin davranışlarını etkileme ve onları kurumsal vizyon doğrultusunda çaba göstermeye ikna etme sürecini kapsayan; bünyesinde haberleşme, liderlik ve motivasyon gibi dinamik süreçleri barındıran yönetim işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yöneltme

Cevap

Yöneltme işlevi, kamu yönetiminde kurumsal amaçların gerçekleştirilmesi için personelin liderlik, iletişim ve motivasyon yoluyla sevk ve idare edilmesini kapsar.
Doğru seçenek olan yöneltme fonksiyonu; liderlik, motivasyon ve iletişim araçlarını kullanarak personelin kurumsal hedeflere kanalize edilmesini ve pasif haldeki örgüt yapısının etkin hale getirilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki anahtar kavramların belirlenmesi
Personelin davranışlarını etkileme, ikna etme, liderlik, haberleşme ve motivasyon kavramları ön plana çıkarılmıştır.
Yönetim fonksiyonlarını birbirinden ayıran temel özellik, odaklandıkları aşama ve kullandıkları araçlardır.
2
Kavramların yönetim fonksiyonları ile eşleştirilmesi
Liderlik, motivasyon ve emir-komuta süreçleri doğrudan 'yöneltme' (yürütme) fonksiyonuna aittir.
Gulick'in POSDCORB modelinde 'D' (Directing) harfi ile temsil edilen bu işlev, planlanan yapının hayata geçirilmesini sağlayan motor güçtür.

Anahtar Kavram

Yöneltme (Yürütme) Fonksiyonu ve Bileşenleri
Soru 111Soru

Bir kamu kurumu, sunduğu hizmetlerin etkinliğini artırmak amacıyla orta vadeli bir plan hazırlama sürecine girmiştir. Kurum yetkilileri, öncelikle temel amaçlarını ve hedeflerini netleştirmiş; ardından planın uygulanacağı zaman diliminde gerçekleşmesi beklenen ekonomik büyüme oranları, nüfus hareketliliği ve teknolojik eğilimler gibi dış çevre faktörlerine dair kapsamlı öngörülerde bulunmuştur.

Yönetim bilimindeki planlama süreci aşamaları dikkate alındığında, kurumun dış çevre faktörlerine dair bu öngörüleri oluşturduğu aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Planlama dayanaklarının (varsayımlarının) belirlenmesi

Cevap

Kurumun dış çevre faktörlerine dair öngörüler oluşturduğu bu aşama 'Planlama dayanaklarının (varsayımlarının) belirlenmesi' olarak adlandırılır.
Yönetim biliminde planlama süreci; amaçların belirlenmesi, planlama dayanaklarının (varsayımların) saptanması, alternatiflerin belirlenmesi, alternatiflerin değerlendirilmesi ve seçimi, türev planların yapılması ve bütçeleme sıralamasını izler. Senaryoda ifade edilen ekonomik büyüme, nüfus hareketliliği ve teknolojik eğilimler gibi dış çevreye dair öngörüler, planın üzerine inşa edileceği temel 'varsayımları' yani planlama dayanaklarını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama sürecinin başlangıç noktasını tanımla.
Sürecin amaç ve hedeflerin belirlenmesiyle başladığı teyit edildi.
Senaryoda amaçların netleştirildiği belirtilerek ilk adım geçilmiştir.
2
Gelecekteki çevresel koşullara yönelik yapılan tahminlerin hangi aşamaya ait olduğunu saptan.
Ekonomik, demografik ve teknolojik öngörülerin 'dayanaklar' (premises) aşamasına ait olduğu belirlendi.
Planlama dayanakları, planın uygulanacağı gelecekteki ortamın sınırlarını ve şartlarını çizen varsayımlardır.
3
Diğer aşamalarla karşılaştırarak doğrula.
Alternatiflerin belirlenmesi ve bütçeleme gibi adımların bu öngörülerden sonra geldiği sonucuna varıldı.
Dayanaklar netleşmeden sağlıklı alternatifler üretilemez veya bütçe yapılamaz.

Anahtar Kavram

Planlama Dayanakları (Planning Premises)

Daha Fazla Pratik

Planlama dayanaklarının 'içsel' ve 'dışsal' olarak ikiye ayrıldığını hatırlayarak, kurum bütçesinin hangi tür dayanak olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 112Soru

Kamu yönetiminde eşgüdüm faaliyetlerinin zamanlaması ve yöntemi ile ilgili olarak; bir kamu kurumunda hizmetlerin sunumu esnasında (uygulama aşamasında) karşılaşılan aksaklıkların, yetki hiyerarşisi içerisinde yer alan bir üst yönetici tarafından giderilmesi ve birimler arası uyumun yeniden kurulması süreci aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzeltici (A posteriori) koordinasyon - Hiyerarşi yoluyla eşgüdüm

Cevap

Düzeltici (A posteriori) koordinasyon - Hiyerarşi yoluyla eşgüdüm
Hizmetlerin sunumu sırasında, yani icra aşamasında ortaya çıkan sorunları gidermek amacıyla yapılan eşgüdüm faaliyetleri 'düzeltici' veya 'a posteriori' koordinasyon olarak adlandırılır. Bu uyumun kurum içindeki yetki hiyerarşisi kullanılarak bir üst makam aracılığıyla sağlanması ise 'hiyerarşi yoluyla koordinasyon' yöntemidir.

Adım Adım Çözüm

1
Zamanlamanın tespiti
Düzeltici (A posteriori)
Soruda faaliyetlerin 'hizmetlerin sunumu esnasında' yani uygulama aşamasında gerçekleştiği belirtilmiştir.
2
Yöntemin tespiti
Hiyerarşi yoluyla eşgüdüm
Uyumun 'bir üst yönetici tarafından' sağlandığı vurgulanmıştır, bu da dikey (hiyerarşik) kanalların kullanıldığını gösterir.
3
Kavramsal ayrımın yapılması
Koordinasyon Fonksiyonu
Birimler arası çatışmaların giderilmesi ve uyumun tesisi, yöneltme (emir verme) değil, koordinasyon (eşgüdüm) işlevidir.

Anahtar Kavram

Koordinasyonun Zamanlaması (A priori vs A posteriori) ve Yöntemleri (Dikey vs Yatay)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 113Soru

Yönetim süreçlerini sistematize eden Henri Fayol, yönetimi planlama, örgütleme, emir-komuta, koordinasyon ve denetim olmak üzere beş temel işlevde toplamıştır. Luther Gulick ise bu fonksiyonları kamu yönetimi özelinde genişleterek ünlü "POSDCORB" formülünü geliştirmiştir. Gulick'in bu formülünde yer alan; mali planlama, muhasebe ve kontrol süreçlerini kapsayan ve Fayol'un beşli sınıflandırmasında bağımsız bir başlık olarak yer almayan fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçeleme

Cevap

Gulick'in POSDCORB formülünde yer alan ve mali planlama ile muhasebe süreçlerini temsil eden fonksiyon Bütçeleme (Budgeting) seçeneğidir.
Bütçeleme fonksiyonu, Luther Gulick tarafından POSDCORB kısaltmasındaki 'B' harfi ile temsil edilir. Bu fonksiyon; örgütün mali planlamasını, muhasebe işlemlerini, vergi ve bütçe kontrolünü kapsar. Henri Fayol'un klasik sınıflandırmasında mali süreçler 'Denetim' veya 'Örgütleme' (ekonomik yapı) içinde zımnen yer alsa da, Gulick kamu yönetiminin karmaşık yapısında bütçe süreçlerinin ayrı bir fonksiyon olarak ele alınması gerektiğini savunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Fayol'un yönetim fonksiyonlarını (POCCC) analiz etme
Planlama, Örgütleme, Emir-Komuta, Koordinasyon ve Denetim işlevleri belirlendi.
Gulick'in eklemelerini bulmak için temel referans noktasını saptamak gerekir.
2
Gulick'in POSDCORB modelindeki özgün eklemeleri tespit etme
İstihdam (S), Raporlama (R) ve Bütçeleme (B) fonksiyonlarının Fayol'da ayrı birer başlık olarak yer almadığı görüldü.
Soruda sorulan 'mali planlama ve muhasebe' vurgusuna uygun olan fonksiyonu seçmek gerekir.
3
Bütçeleme (Budgeting) fonksiyonunun kapsamını doğrulama
Bütçelemenin mali işler, bütçe yapımı, muhasebe ve denetimi kapsadığı teyit edildi.
Doğru cevabın sorudaki tanıma tam uyum sağladığından emin olundu.

Anahtar Kavram

Gulick'in POSDCORB modelinde Bütçeleme (Budgeting), Fayol'un genel 'Denetim' fonksiyonu içindeki mali süreçlerin bağımsız bir uzmanlık alanı olarak ayrıştırılmasını ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Gulick'in POSDCORB modelinde Fayol'un 'Denetim' fonksiyonunun neden iki ayrı fonksiyona (Raporlama ve Bütçeleme) dönüştüğünü analiz etmek için kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik kavramlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 114Soru

Bir kamu kurumu, sunduğu dijital hizmetlerin erişilebilirliğini korumak amacıyla sistem yanıt süresi standardını en fazla 22 saniye olarak belirlemiştir. Yapılan teknik incelemeler ve ölçümler sonucunda, yoğun talep dönemlerinde bu sürenin ortalama 33 saniyeye çıktığı tespit edilmiştir. Kurum yönetimi, mevcut teknolojik altyapı ve bütçe kısıtları dahilinde 22 saniye hedefinin gerçekçi olmadığını saptayarak, hizmet kalitesini aksatmayacak şekilde hedefi 3,53,5 saniye olarak yeniden düzenlemiştir.

Buna göre kurum yönetimi, denetim sürecinin "düzeltici faaliyet" aşamasında aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Standartların revize edilmesi

Cevap

Kurum yönetimi, mevcut imkanlarla ulaşılamayan hedefi daha gerçekçi bir seviyeye çekerek standartların revize edilmesi yoluna gitmiştir.
Denetim sürecinde yapılan karşılaştırma sonucunda ortaya çıkan sapmanın nedeni, standardın en baştan çok yüksek veya gerçek dışı belirlenmesi ise, yapılacak doğru düzeltici işlem standardın revize edilmesidir. Senaryoda kurumun bütçe ve altyapı yetersizliği nedeniyle hedefi ulaşılamaz bulup değiştirmesi bu durumu tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Durumun tespiti ve kıyaslama
Belirlenen standart 22 saniye, gerçekleşen performans 33 saniyedir.
Denetim sürecinin karşılaştırma aşamasında bir sapma olduğu görülmüştür.
2
Sapmanın nedeninin analizi
Sapmanın teknolojik altyapı ve bütçe yetersizliğinden kaynaklandığı ve hedefin ulaşılamaz olduğu anlaşılmıştır.
Düzeltici eylemden önce sapmanın kontrol edilebilir mi yoksa yapısal mı olduğu belirlenmelidir.
3
Düzeltici faaliyet türünün seçilmesi
Performansı artırmak yerine standardın kendisi ulaşılabilecek bir düzeye (3,53,5 saniye) çekilmiştir.
Gerçekçi olmayan standartlar denetim sisteminin etkinliğini bozacağı için revize edilmelidir.

Anahtar Kavram

Denetim Sürecinde Düzeltici Faaliyet Türleri
Soru 115Soru

Aşağıdaki tabloda bir kamu kurumuna ait iç yönergede yer alan iki farklı düzenleme metni verilmiştir:

NoDüzenleme Metni
IKurum personeli, yürüttüğü kamu hizmeti karşılığında her ne ad altında olursa olsun hediye kabul edemez.
IIHizmet içi eğitim programlarına katılacak personelin belirlenmesinde, teknik uzmanlığı yüksek olan adayların öncelenmesi esastır.

Yönetim bilimindeki plan türleri dikkate alındığında; yöneticilere hareket serbestisi bırakmayan kesin bir direktif niteliğindeki birinci ifade ile karar verme sürecinde bir rehber görevi gören genel içerikli ikinci ifade, sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kural - Politika

Cevap

İfadeler sırasıyla kural ve politika olarak adlandırılmalıdır.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, birinci ifade yöneticilere herhangi bir takdir yetkisi tanımayan ve kesin bir yasaklama getiren bir 'kural'dır. İkinci ifade ise personelin seçilmesinde hangi kriterin öncelikli olacağını belirleyen ancak bu seçimin detaylarını yöneticinin değerlendirmesine bırakan genel bir rehber yani 'politika'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadenin niteliğini analiz etme
İfade kesin bir emir içeriyor ve yöneticilere hiçbir takdir yetkisi bırakmıyor.
Yönetim biliminde hareket serbestisi tanımayan kesin talimatlar 'kural' olarak tanımlanır.
2
İkinci ifadenin niteliğini analiz etme
İfade karar vericilere bir yön gösteriyor ancak uzmanlığın nasıl ölçüleceği gibi konularda esneklik payı bırakıyor.
Karar vermede rehberlik eden genel ifadeler 'politika' kategorisine girer.

Anahtar Kavram

Sürekli Plan Türleri: Kural ve Politika Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 116Soru

Yönetim süreçlerini 'Planlama, Örgütleme, Emir-Komuta, Koordinasyon ve Denetim' şeklinde beşli bir ayrımda toplayan Henri Fayol, personelin temin edilmesi ve organizasyon içindeki konumlandırılması süreçlerini 'Örgütleme' fonksiyonunun bir parçası olarak değerlendirmiştir.

Buna karşın; Luther Gulick tarafından geliştirilen ve 'POSDCORB' akronimi ile ifade edilen yönetim fonksiyonları sınıflamasında, personelin işe alınması, eğitilmesi ve uygun çalışma koşullarının sağlanması faaliyetlerini kapsayan müstakil fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstihdam (Staffing)

Cevap

Luther Gulick'in POSDCORB modelinde personelin işe alınması ve eğitimi 'İstihdam' (Staffing) fonksiyonu altında müstakil olarak ele alınmıştır.
Luther Gulick'in geliştirdiği POSDCORB sınıflamasında 'S' harfi 'Staffing' (İstihdam) anlamına gelmektedir. Henri Fayol personelin teminini 'Örgütleme' (Organizing) fonksiyonunun içinde bir alt madde gibi görürken, Gulick kamu yönetiminin karmaşıklığını dikkate alarak personelin işe alınması, eğitilmesi ve uygun şartlarda çalıştırılmasını başlı başına bir ana yönetim fonksiyonu olarak tanımlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Klasik kuramcıların fonksiyon sınıflamalarını karşılaştırın.
Henri Fayol 'Örgütleme' fonksiyonunu hem yapısal hem de insani kaynakların düzenlenmesi olarak görürken, Luther Gulick bu süreci daha ayrıntılı analiz etmiştir.
Yazarlar arasındaki kavramsal farkları belirlemek sorunun temelini oluşturur.
2
POSDCORB akronimindeki harflerin karşılığını analiz edin.
P: Planning, O: Organizing, S: Staffing, D: Directing, CO: Coordinating, R: Reporting, B: Budgeting.
Akronimin açılımı, her bir fonksiyonun hangi yönetimsel faaliyete odaklandığını gösterir.
3
Personel yönetimi ile ilgili olan fonksiyonu saptayın.
'S' harfi ile temsil edilen 'Staffing' (İstihdam) fonksiyonu, personelin işe alımı, eğitimi ve çalışma koşullarını doğrudan kapsayan bölümdür.
Soruda istenen 'personelin eğitimi ve işe alınması' faaliyetleri bu başlık altında toplanmıştır.

Anahtar Kavram

POSDCORB ve İstihdam Fonksiyonu
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 6 / 6
Yönetim Fonksiyonları Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 6 | Examkin