Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDiğer Kazanç ve İratlar

Bay (A)(A), kiracı olarak faaliyet gösterdiği bir mağazayı tahliye etmesi ve iş yerini devretmesi karşılığında mülk sahibinden 550.000550.000 TL 'peştemallık' (hava parası) bedeli tahsil etmiştir. Bay (A)(A), aynı takvim yılı içerisinde bir arkadaşına ait fabrikanın satışına, ticari bir organizasyon olmaksızın bir defaya mahsus aracılık ederek 90.00090.000 TL 'tavassut ücreti' elde etmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, elde edilen bu gelirlerin niteliği ve vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Peştemallık bedeli 'değer artışı kazancı', tavassut ücreti ise 'arızi kazanç' olarak vergilendirilir; her iki kazanç türü için kanunda öngörülen istisnalar ayrı ayrı uygulanır.Cevap
  2. B
    Her iki gelir unsuru da 'arızi kazanç' kapsamında değerlendirilir ve toplam tutar üzerinden tek bir yıllık arızi kazanç istisnası düşülür.
  3. C
    Peştemallık bedeli 'gayrimenkul sermaye iradı' (GMSİ), tavassut ücreti ise 'serbest meslek kazancı' olarak beyan edilmelidir.
  4. D
    Elde edilen tüm bu gelirler 'diğer kazanç ve iratlar' başlığı altında toplandığından, yıllık toplam tutar üzerinden sadece 'değer artışı kazancı' istisnası uygulanır.
  5. E
    Peştemallık bedeli 'ticari kazanç' olarak vergilendirilirken, tavassut ücreti verginin konusuna girmeyen bir rastlantısal gelir kabul edilir.

Cevap

Peştemallık bedelinin değer artışı kazancı, tavassut ücretinin ise arızi kazanç olarak kabul edildiği ve istisnaların ayrı ayrı uygulandığı seçenek doğrudur.
Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bir iş yerinin tahliye edilmesi veya devredilmesi karşılığında alınan 'peştemallık' bedelleri GVK Mükerrer Madde 80/6 uyarınca değer artışı kazancı sayılır. Buna karşılık, ticari bir organizasyon olmaksızın, bir işe aracılık edilmesi (tavassut) karşılığında elde edilen bedeller ise GVK Madde 82/4 uyarınca arızi kazançtır. Bu iki kazanç türü 'Diğer Kazanç ve İratlar'ın iki farklı alt başlığı olduğu için, her biri için tanımlanan istisna tutarları bağımsız olarak uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir unsurlarını sınıflandır
Peştemallık: GVK Mük. Md. 80/6 (Değer Artışı Kazancı); Tavassut: GVK Md. 82/4 (Arızi Kazanç).
GVK'da 'Diğer Kazanç ve İratlar' iki alt kategoriye ayrılmıştır ve her birinin tanımı farklı maddelerde yapılmıştır.
2
İstisna kurallarını analiz et
Değer artışı kazancı istisnası GVK Mük. 80'de, arızi kazanç istisnası GVK 82'de düzenlenmiştir.
Her iki kazanç türü farklı hukuki dayanaklara ve farklı istisna tutarlarına sahiptir; bu nedenle birleştirilemezler.
3
Sonuca ulaş
İki ayrı gelir türü için iki ayrı istisna uygulaması yapılır.
Mükellefin aynı yıl içinde birden fazla 'diğer kazanç' türü elde etmesi durumunda, her kategori kendi özel hükümlerine göre vergilendirilir.

Anahtar Kavram

Diğer Kazanç ve İratların Alt Kategorilere Göre Tasnifi ve İstisna Bağımsızlığı

Daha Fazla Pratik

İmtiyaz haklarının ve telif haklarının devrinden doğan kazançların hangi durumlarda değer artışı kazancı, hangi durumlarda serbest meslek kazancı sayıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Diğer Kazanç ve İratlar

Bu konudan daha fazla soru