Soru

Zorluk: OrtaDiğer Kazanç ve İratlar

Bay (C), herhangi bir ticari organizasyon veya süreklilik arz eden bir faaliyet içerisinde bulunmaksızın, bir taşınmazın satışına bir defaya mahsus olmak üzere aracılık yapmış ve bu işlem karşılığında 20252025 takvim yılında bir komisyon geliri elde etmiştir.

Buna göre, Bay (C) tarafından elde edilen bu kazancın niteliği ve vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu kazanç 'Ticari Kazanç' olarak nitelendirilir ve elde edilen tutar ne olursa olsun yıllık beyanname ile beyan edilmelidir.
  2. B
    Elde edilen bu gelir 'Serbest Meslek Kazancı' olup, Bay (C)'nin vergi dairesine kayıt yaptırıp serbest meslek makbuzu düzenlemesi zorunludur.
  3. Bu kazanç 'Arızi Kazanç' niteliğinde olup, kazanç tutarının ilgili yıl için belirlenen istisna sınırını aşması durumunda yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekir.Cevap
  4. D
    Bir takvim yılında sadece bir defa yapılan aracılık faaliyetlerinden elde edilen gelirler 'Vergiyi Doğuran Olay' gerçekleşmediği varsayıldığı için verginin konusuna girmez.
  5. E
    Söz konusu gelir 'Menkul Sermaye İradı' kapsamında değerlendirilir ve bankalar aracılığıyla yapılacak tevkifat ile vergilendirme süreci tamamlanır.

Cevap

Elde edilen komisyon geliri 'Arızi Kazanç' niteliğindedir ve tutarın yıllık istisna sınırını aşması halinde beyan edilmesi gerekir.
Verilen senaryoda Bay (C) tarafından gerçekleştirilen aracılık faaliyeti, süreklilik arz etmeyen ve bir ticari organizasyona dayanmayan bir işlemdir. Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 8282. maddesine göre, bu tür arızi nitelikteki ticari işlemlerden elde edilen kazançlar 'Arızi Kazanç' olarak kabul edilir. Bu kazançlar için her yıl kanunla belirlenen bir istisna tutarı uygulanır ve bu tutarı aşan kazançların yıllık beyanname ile bildirilmesi yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Faaliyetin niteliğini analiz etme
İşlem tek seferliktir (11 defa), ticari bir organizasyon veya süreklilik bulunmamaktadır.
Gelir unsurlarını birbirinden ayıran en temel kriter faaliyetin devamlılığı ve organizasyon yapısıdır.
2
Gelir Vergisi Kanunu'ndaki karşılığını bulma
GVK Mükerrer Madde 82/182/1 uyarınca 'arızi olarak yapılan ticari muamelelerin icrasından sağlanan kazançlar' arızi kazanç olarak tanımlanmıştır.
Sürekli olmayan ticari veya serbest meslek benzeri faaliyetler 'Diğer Kazanç ve İratlar' başlığı altındaki 'Arızi Kazançlar' grubuna girer.
3
Vergilendirme şartını belirleme
Arızi kazançlarda her yıl yeniden değerleme oranına göre belirlenen bir istisna tutarı mevcuttur. Sadece bu tutarı aşan kazançlar beyan edilir.
Küçük ölçekli ve sürekliliği olmayan kazançların vergi dışı bırakılması veya beyan kolaylığı sağlanması hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Arızi Kazançlar (GVK Mükerrer Madde 82)
Bu soruyu puanla