Bir ülkenin ekonomi yönetimi, yaşanan kısa süreli ekonomik durgunluğu (resesyon) aşmak amacıyla vergi oranlarını değiştirmeden kapsamlı bir kamu altyapı yatırım programı başlatmayı ve bu harcamaları tamamen iç piyasaya tahvil satarak finanse etmeyi planlamaktadır.
Monetarist (Parasalcı) yaklaşıma sahip bir iktisatçının, bu politikanın etkinliğine yönelik yapacağı en temel eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
- Tahvil ihracıyla finanse edilen kamu harcamalarının faiz oranlarını yükselterek özel kesim tüketim ve yatırım harcamalarını dışlayacağı (crowding-out) ve milli gelirde net bir artış sağlamayacağıCevap
- BEkonomik birimlerin rasyonel beklentilerle hareket ederek artan kamu borçlanmasını gelecekteki vergi artışları olarak algılayacağı ve politikanın baştan etkisiz olacağı
- CKamu harcamalarındaki otonom artışın güçlü bir çarpan etkisi yaratarak durgunluğu hızlıca çözeceği ve dışlama etkisinin ihmal edilebilir düzeyde kalacağı
- DDurgunlukla mücadelede devletin ekonomiye müdahalesinin ancak tarafsız vergi politikaları ve her yıl denk bağlanan geleneksel bütçe anlayışı ile mümkün olabileceği
- Eİradi maliye politikalarının başarılı olabilmesi için, vergi sistemindeki otomatik istikrar sağlayıcıların sistemden tamamen çıkarılması gerektiği
Cevap
Monetarist yaklaşıma göre kamu harcamalarının tahvil ihracıyla finansmanı, faiz oranlarını artırarak özel sektörün tüketim ve yatırımlarını dışlar (crowding-out etkisi). Bu nedenle maliye politikası milli geliri artırmada etkisiz kalır.
Monetarist iktisadi düşünceye göre, para arzı kontrol altındayken yürütülen genişlemeci maliye politikası (özellikle borçlanma yoluyla kamu harcamalarının artırılması), piyasadaki ödünç verilebilir fonlara olan talebi artırır. Bu durum faiz oranlarını hızla yukarı çeker ve sonucunda özel sektörün yatırım ile tüketim harcamaları daralır. Tam dışlama (crowding-out) etkisi olarak bilinen bu mekanizma nedeniyle, devletin ekonomiye enjekte ettiği talep, özel sektörden çekilen taleple yer değiştirir ve toplam talebi ya da milli geliri net olarak artıramaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Dışlama Etkisi (Crowding-Out)
Tahmini Süre:1m 30s