Soru

Zorluk: OrtaKamu Giderlerinin Sosyal Etkileri

Bir ülkede merkezi yönetim, bütçesinden eğitime ve koruyucu sağlık hizmetlerine ayırdığı payı belirgin şekilde artırırken, aynı dönemde genel idare ve iç güvenlik hizmetlerine ayrılan payı nispi olarak azaltmıştır.

Kamu maliyesi teorisi çerçevesinde, bu harcama kompozisyonu değişikliğinin sosyal etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Eğitim ve sağlık harcamalarındaki artış, bireylerin beşeri sermayesini güçlendirerek uzun dönemde fırsat eşitliğini ve nesiller arası sosyal hareketliliği artırır.Cevap
  2. B
    Eğitim ve sağlık gibi alanlara yapılan harcamalar toplumun tüm gelir gruplarına eşit oranda fayda sağladığından, gelir dağılımı üzerinde herhangi bir düzeltici etki yaratmaz.
  3. C
    Bu harcamalar, devletin herhangi bir mal ve hizmet üretimi yapmaksızın gerçekleştirdiği karşılıksız ödemeler olduğundan yalnızca anlık yoksulluğu hafifletici etki gösterir.
  4. D
    Eğitim ve sağlık sektöründe çalışan personelin maaşları bütçede yatırım harcaması olarak sınıflandırıldığı için, bu harcama kayması doğrudan ülkenin fiziki sermaye stokunu büyütür.
  5. E
    Kamu harcamalarının temel amacı piyasa aktörleri gibi kâr elde etmek olduğundan, güvenlik harcamalarından sosyal alanlara kaydırılan kaynaklar sosyal refahı olumsuz etkiler.

Cevap

Doğru yanıt, eğitim ve sağlık harcamalarındaki artışın bireylerin beşeri sermayesini güçlendirerek uzun dönemde fırsat eşitliğini ve nesiller arası sosyal hareketliliği artıracağını ifade eden seçenektir.
Eğitim ve koruyucu sağlık harcamaları, doğrudan insan kaynağına yapılan yatırımlardır. Bu harcamalar, gelir düzeyi düşük ailelerin çocuklarının da nitelikli eğitim ve sağlık hizmetlerine ulaşmasını sağlayarak fırsat eşitliği yaratır. Bireylerin yetenek ve sağlık düzeylerindeki (beşeri sermaye) bu artış, onların gelecekte daha yüksek gelirli işlerde çalışabilmesine, dolayısıyla ebeveynlerinin bulunduğu sosyoekonomik statüden daha üst bir statüye geçmelerine (nesiller arası dikey sosyal hareketlilik) olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Eğitim ve sağlık harcamalarının niteliğini analiz et.
Bu harcamalar topluma doğrudan mal ve hizmet sunumu şeklinde yapılan gerçek harcamalardır ve bireylerin kapasitesini geliştirir.
Harcanan kaynağın niteliği (gerçek harcama vs. transfer harcaması) etkilerinin süresini belirler.
2
Söz konusu harcamaların toplum üzerindeki fayda dağılımını değerlendir.
Alt gelir gruplarının eğitim ve sağlığa piyasa koşullarında erişimi zor olduğundan, kamu sunumu en çok bu kesime fayda sağlar.
Harcamaların gelir dağılımı üzerindeki etkisini tespit etmek için faydanın kime gittiğine bakılmalıdır.
3
Uzun vadeli sosyal etkileri belirle.
Artan kapasite (beşeri sermaye), alt gelir grubundaki bireylerin daha iyi işler bulmasına ve gelirlerinin artmasına (dikey sosyal hareketlilik) yol açar.
Eğitim ve sağlığın temel amacı fırsat eşitliğini tesis etmektir.

Anahtar Kavram

Kamu harcamalarının gelir dağılımı ve sosyal hareketlilik üzerindeki etkisi
Bu soruyu puanla