Soru

Zorluk: Çok zorVerimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz, Ölü Borçlar)

Kamu borçlarının verimlilik derecelerine göre yapılan tasnifinde; borçlanma yoluyla sağlanan kaynağın gelecekte herhangi bir reel üretim artışı veya toplumsal hizmet kapasitesi yaratmaksızın, doğrudan doğruya 'sermaye tüketimi' (consumption of capital) mahiyetindeki harcamalara tahsis edilmesi 'ölü borç' (deadweight debt) kavramını ortaya çıkarır.

Buna göre;
(I) Uluslararası tahkim kurulları tarafından hükmedilen 'tazminat' ödemelerinin finanse edilmesi,
(II) Vadesi gelen kamu borçlarına ait 'faiz' yükümlülüklerinin yeni bir borçlanma ile karşılanması,
(III) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) operasyonel verimsizliklerinden kaynaklanan 'görev zararlarının' hazinece üstlenilmesi,

yukarıdaki işlemlerden hangileri maliye teorisinde 'ölü borç' (deadweight debt) kapsamında yer alır?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve II
  3. C
    I ve III
  4. D
    II ve III
  5. I, II ve IIICevap

Cevap

Her üç öncül (tazminat ödemeleri, faiz yükümlülükleri ve görev zararları) de herhangi bir aktif varlık veya gelir yaratmadığı için ölü borç niteliğindedir.
Doğru yanıt olan tüm öncülleri içeren seçenek, ölü borç tanımına tam uygunluk gösterir. Uluslararası tazminatlar, geçmişten gelen faiz yükümlülükleri ve operasyonel verimsizlik sonucu doğan görev zararlarının finansmanı; ne nakdi bir gelir (verimli borç) ne de toplumsal bir hizmet sunan aktif varlık (gayrimenkul borç) üretir. Bu harcamalar, kamu sermayesinin tüketilmesi anlamına geldiği için maliye literatüründe 'saf ölü borç' örnekleri olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Ölü borç (deadweight debt) kavramının tanımını hatırla.
Borçlanılan paranın bir yatırım (verimli) veya sosyal hizmet (gayrimenkul) yerine, tüketim veya varlık yaratmayan giderlerde kullanılmasıdır.
Sınıflandırmanın temel ölçütü 'sermaye birikimi' mi yoksa 'sermaye tüketimi' mi yapıldığıdır.
2
Birinci öncüldeki tazminat ödemesini analiz et.
Tazminat, devletin net servetinde bir azalıştır ve karşılığında bir bina, fabrika veya hizmet kapasitesi oluşmaz.
Herhangi bir varlık (asset) karşılığı olmayan borçlar ölü borçtur.
3
İkinci öncüldeki faiz ödemesini analiz et.
Borcun anaparası bir stok değişimi olsa da, faiz ödemesi bir cari harcamadır. Faizlerin yeni borçla ödenmesi sermaye tüketimidir.
Borcun faiz yükünün yine borçla karşılanması, borç stokunu üretkenlik artışı olmadan büyütür.
4
Üçüncü öncüldeki görev zararlarını analiz et.
KİT'lerin operasyonel zararlarının kapatılması bir transfer harcamasıdır, yatırım harcaması değildir.
Verimsiz işletilen bir birimin zararını borçla kapatmak, gelecekteki vergi gelirlerini bugünkü tüketim için feda etmektir.

Anahtar Kavram

Ölü Borç ve Sermaye Tüketimi İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla