Soru

Zorluk: Çok zorDeğişim (Mübadele) Yaklaşımı

Maliye teorisinde kamu ekonomisini bireylerin piyasadaki gönüllü mübadele ilişkisine benzeten Değişim (Mübadele) Yaklaşımı çerçevesinde; Knut Wicksell'in 'oybirliği' kuralını sadece bir etkinlik aracı değil, aynı zamanda bir 'mali adalet' aracı olarak görmesinin temelinde yatan ve modelin ahlaki ve hukuki geçerliliği için ön koşul olarak ileri sürdüğü husus aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Toplumdaki mevcut mülkiyet haklarının ve gelir dağılımının başlangıçta 'adil' olarak düzenlenmiş olması gerekliliğiCevap
  2. B
    Kamu hizmetlerinden sağlanan marjinal faydanın, bireylerin bu hizmetler için ödediği marjinal vergi fiyatına her durumda eşit olması
  3. C
    Siyasal karar alma sürecinde 'çoğunluk kuralı'nın yarattığı dışsal maliyetlerin, oybirliği kuralının karar alma maliyetlerinden her zaman düşük olması
  4. D
    Devletin, bireylerin iradesinden bağımsız ve toplumsal refahı maksimize eden bir 'egemenlik' gücünü kullanarak kararları zorla icra etmesi
  5. E
    Kamusal malların 'tam kamusal mal' niteliğinde olması ve piyasa mekanizmasındaki dışsallıkların Pigouvian vergilerle tamamen içselleştirilmesi

Cevap

Toplumdaki mevcut mülkiyet haklarının ve gelir dağılımının başlangıçta 'adil' olarak düzenlenmiş olması gerekliliği
Knut Wicksell, 1896 tarihli çalışmasında kamu ekonomisini bireyler arası bir mübadele olarak kurgularken, bu sürecin meşruiyeti için mülkiyet haklarının ve gelir dağılımının başlangıçta adil olması gerektiğini (Just Distribution) şart koşmuştur. Eğer gelir dağılımı adil değilse, bireylerin kendi faydaları doğrultusunda yaptıkları 'gönüllü' anlaşmalar bu adaletsizliği derinleştirebilir. Bu nedenle, 'faydalanma ilkesi' ve 'oybirliği' kuralları ancak bu 'adil başlangıç' sağlandıktan sonra gerçek bir mali adalet sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Değişim Yaklaşımı'nın temel felsefesini analiz etme
Devlet, bireylerin kamusal hizmetleri vergi karşılığında satın aldığı bir 'pazar' olarak görülür.
Yaklaşım, piyasa mekanizmasındaki gönüllü mübadeleyi kamu sektörüne uyarlamaya çalışır.
2
Oybirliği kuralının (unanimity rule) işlevini belirleme
Oybirliği, hiçbir bireyin rızası dışında bir mali yüke katlanmamasını (Pareto iyileşmesi) sağlar.
Zorlama içermeyen bir mübadele için herkesin kararı onaylaması gerekir.
3
Wicksell'in 'Adil Vergilendirme' teorisindeki kritik kısıtı saptama
Mevcut gelir dağılımı adaletsizse, bu dağılım üzerine inşa edilen 'gönüllü' kararlar da adaletsizliği meşrulaştıracaktır.
Wicksell, mali adaleti iki aşamalı düşünür: Önce adil bir gelir dağılımı, sonra faydalanma ilkesine göre vergilendirme.
4
Doğru ön koşulu seçme
Başlangıçtaki mülkiyet ve gelir yapısının adil olması koşulu.
Bu koşul sağlanmadan yapılan bir 'oybirliği' veya 'mübadele', zayıf olanın güçlü olanın tercihlerine boyun eğdiği bir süreç olabilir.

Anahtar Kavram

Wicksell'in Adalet Ön Koşulu ve Gönüllü Mübadele

Daha Fazla Pratik

Wicksell'in 'nispi oybirliği' (relative unanimity) önerisinin işlem maliyetleri ile ilişkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla