Değişim (Mübadele) Yaklaşımı'na göre kamu ekonomisi, bireylerin kamusal hizmetlerden elde ettikleri fayda ile bu hizmetlerin maliyetine katlanmaları arasındaki gönüllü bir takas süreci olarak tanımlanmaktadır. Bu yaklaşımın öncülerinden olan Knut Wicksell, 'adil vergileme' idealine ulaşabilmek için siyasal karar alma sürecinde piyasa mekanizmasına benzer bir yapının kurulması gerektiğini savunmuştur.
Buna göre, Wicksell'in bu değişim sürecinin adil ve etkin işlemesini sağlamak amacıyla önerdiği temel siyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Kamu harcaması tekliflerinin, bu harcamayı finanse edecek vergi teklifiyle eş anlı olarak sunulması ve (nispî) oy birliği kuralı ile onaylanmasıCevap
- BDevletin sosyal refah fonksiyonunu maksimize etmek amacıyla, gelir dağılımını düzeltici artan oranlı vergileri tek taraflı olarak uygulaması
- CKamu hizmeti miktarının, toplumsal fayda ve maliyetleri ölçen merkezi bir planlama otoritesi tarafından oy çokluğu esasına göre belirlenmesi
- DMali olayların toplumsal sınıf çatışmaları çerçevesinde ele alınarak, vergi yükünün siyasi güce sahip gruplar tarafından belirlenmesi
- EDışsallık üreten kamusal faaliyetlerin vergilendirilerek, piyasa fiyatlarının Pareto optimal seviyeye getirilmesi süreci
Cevap
Kamu harcaması tekliflerinin finansman kaynağıyla birlikte sunulması ve kararların oy birliği (veya nispî oy birliği) ile alınması önerisidir.
Değişim (Mübadele) Yaklaşımı'na göre, kamu ekonomisi bireylerin fayda karşılığında maliyet yüklendiği gönüllü bir süreçtir. Knut Wicksell, bu sürecin piyasadaki gibi 'adil' işlemesi için iki temel kural önermiştir: Birincisi, harcama teklifi ile onu finanse edecek vergi teklifinin aynı anda (eş anlı) oylanmasıdır. İkincisi ise, azınlıkların çoğunluk tarafından sömürülmesini engellemek ve gönüllülüğü sağlamak adına kararların 'oy birliği' veya 'nispî oy birliği' (%90 gibi yüksek bir oran) ile alınmasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Wicksell'in Adil Vergileme Şartları: Eş Anlılık ve Oy Birliği
İpuçları
1
Bu yaklaşım, kamu ekonomisini bir 'siyasi pazar' olarak ele alır.
2
Knut Wicksell'in 'Adil Vergileme' (1896) eserinde önerdiği oylama kuralını hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Erik Lindahl'ın bu yaklaşımı matematiksel bir denge modeline nasıl dönüştürdüğünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s