Maliye teorisinde kamu ekonomisini piyasa işleyişine benzer bir "gönüllü mübadele" süreci olarak tanımlayan Değişim Yaklaşımı çerçevesinde; kamusal mal ve hizmet sunumu ile bu sunumun finansmanı (vergileme) arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kamu harcamaları ve vergiler, faydalanma ilkesi uyarınca eş anlı olarak kararlaştırılmalı ve ideal etkinlik için oy birliği kuralı uygulanmalıdır.Cevap
- BDevlet, bireylerin üzerinde ve onlardan bağımsız amaçları olan organik bir yapı olduğundan, harcama ve vergi kararlarını tek taraflı ve cebri olarak alır.
- CKamusal mal sunumunda etkinlik, bireysel tercihlerden ziyade toplumsal refahın maksimizasyonunu hedefleyen merkezi bir sosyal refah fonksiyonu ile sağlanır.
- DVergileme süreci, kamu hizmetlerinden yararlanma düzeyinden bağımsız olarak sadece bireylerin ödeme güçlerine (mali güç) göre tasarlanmalıdır.
- EKamu ekonomisi, piyasa başarısızlıklarını gidermekle yükümlü olduğu için kamusal mal fiyatlandırmasında piyasa mantığının tamamen dışına çıkmalıdır.
Cevap
Kamu harcamaları ve vergilerin faydalanma ilkesi gereği eş anlı (simültane) olarak kararlaştırılması ve siyasal süreçte oy birliği kuralının aranması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Değişim (Mübadele) Yaklaşımı, Wicksell ve Lindahl gibi düşünürlerin öncülüğünde, kamu ekonomisini bir piyasa süreci gibi görür. Bu görüşe göre vergiler, sunulan kamu hizmetinin bedelidir (faydalanma ilkesi). Etkin bir kaynak tahsisi için kamu harcaması ile buna karşılık gelen verginin ne olacağına siyasal süreçte eş anlı olarak karar verilmeli ve bireylerin gönüllü rızasını yansıtan oy birliği kuralı (ideal durumda) işletilmelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu ekonomisinin piyasa mekanizması gibi işlediğini savunan bu yaklaşımda vergiler kamu hizmetlerinin fiyatıdır ve kararlar eş anlı alınmalıdır.