Kamu yatırım harcamalarının fiyatlar genel düzeyi üzerindeki etkileri analiz edildiğinde, bu harcamaların fiyat istikrarını bozmadan (enflasyonist baskı yaratmadan) gerçekleştirilebilmesi için temel olarak aşağıdaki koşullardan hangisinin sağlanması gerekir?
- Harcamalar sonucunda ekonominin üretim kapasitesinde meydana gelen artışın, harcama sürecinde ortaya çıkan toplam talep artışından daha fazla veya ona eşit olmasıCevap
- BYatırım harcamalarının finansmanında sadece emisyon (para basımı) yönteminin tercih edilerek piyasadan likidite çekilmemesi
- CYapılan harcamaların sadece dar anlamda kamu gideri kapsamında yer alan merkezi yönetim bütçesi içinden gerçekleştirilmesi
- DYatırım projelerinin personel maaşları ve kırtasiye giderleri gibi tüketime yönelik cari nitelikli unsurlardan oluşması
- EEkonominin tam istihdam düzeyinde bulunması ve üretim faktörlerinin tamamının halihazırda kullanılıyor olması
Cevap
Yatırım harcamalarının yarattığı üretim kapasitesi artışının, harcamanın neden olduğu toplam talep artışını karşılayacak veya aşacak düzeyde olması fiyat istikrarının korunmasını sağlar.
Kamu yatırım harcamaları, doğası gereği hem talep hem de arz tarafını etkiler. Harcama yapıldığı dönemde çarpan mekanizmasıyla toplam talebi artırır (gelir etkisi). Ancak bu yatırımlar tamamlanıp üretime geçtiğinde ekonominin mal ve hizmet arzını genişletir (kapasite etkisi). Fiyat istikrarının bozulmaması için, arz tarafındaki genişlemenin, talep tarafındaki genişlemeye denk veya ondan daha büyük olması gerekir. Bu durumda piyasadaki mal bolluğu, artan satın alma gücünü dengeleyerek fiyat artışlarını önler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gelir Etkisi vs. Kapasite Etkisi Dengesi