Examkin

Soru

Zorluk: ZorTransfer Harcamalarının Alt Türleri

Transfer harcamaları; devletin karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet satın almaksızın, belirli ekonomik, sosyal veya mali amaçlarla kişi ve kurumlara yaptığı tek taraflı ödemelerdir. Bu harcamalar, alıcının tüketim veya yatırım kapasitesini artırma amacına göre "cari transferler" ve "sermaye transferleri" olmak üzere alt türlere ayrılmaktadır. Sermaye transferleri, özel kesimin veya diğer kamu kurumlarının sabit sermaye oluşumuna karşılıksız olarak katkı sağlayan ödemeleri ifade eder.

Buna göre, aşağıdaki kamu harcama kalemlerinden hangisi niteliği itibarıyla bir "Sermaye Transferi" kapsamında değerlendirilemez?

  1. A
    KOBİ'lere teknolojik altyapılarını yenilemeleri amacıyla Kalkınma Ajansları üzerinden verilen geri ödemesiz destekler
  2. B
    Büyükşehir belediyelerine, yeni metro hatlarının inşasında kullanılmak şartıyla genel bütçeden aktarılan özel nitelikli hibeler
  3. C
    Tarımsal verimliliği artırmak için çiftçilere traktör ve modern sulama sistemleri alımlarında kullandırılan karşılıksız fonlar
  4. Karayolları Genel Müdürlüğünce ihale edilerek özel bir müteahhitlik firmasına yaptırılan bölünmüş yol inşaatına ilişkin hak ediş ödemeleriCevap
  5. E
    Organize sanayi bölgelerinde ortak arıtma tesisi kurulması amacıyla sanayi odalarına merkezi yönetim bütçesinden yapılan mali yardımlar

Cevap

Karayolları Genel Müdürlüğünce ihale edilerek özel bir müteahhitlik firmasına yaptırılan bölünmüş yol inşaatına ilişkin hak ediş ödemeleri
Bölünmüş yol inşaatına ilişkin hak ediş ödemelerini içeren seçenek bir 'Sermaye Transferi' değildir. Çünkü bu işlemde devlet, karşılıksız bir yardım yapmamakta; bilakis mülkiyeti kamuya ait olacak bir altyapı yatırımının bedelini yüklenici firmaya ödemektedir. Doğrudan bir hizmet/eser satın alındığı için bu harcama, niteliği itibarıyla gerçek (tükenen) harcama grubunda yer alan bir 'Yatırım Harcaması'dır. Sermaye transferlerinde ise devletin doğrudan sahiplendiği bir varlık oluşmaz, başka kişi veya kurumların (belediyeler, KOBİ'ler, çiftçiler vb.) varlık edinmesi karşılıksız finanse edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki 'Sermaye Transferi' kavramının iki temel şartını belirle.
Şartlar: 1) Harcamanın devlete doğrudan bir mal/hizmet karşılığı sağlamaması (Transfer/Karşılıksız olma şartı). 2) Alıcının sabit sermaye oluşumuna (bina, tesis, makine alımı) katkı sağlaması (Sermaye şartı).
Harcama türünün doğru sınıflandırılabilmesi için tanım unsurlarının ayrıştırılması gerekir.
2
Seçeneklerdeki harcamaların devlete doğrudan bir karşılık (mal veya hizmet) sağlayıp sağlamadığını analiz et.
KOBİ destekleri, belediye hibeleri, çiftçi fonları ve sanayi odası yardımları tek taraflıdır (karşılıksızdır). Ancak bölünmüş yol inşaatı için müteahhide yapılan ödeme karşılığında devlet bir yol (fiziki varlık) satın almaktadır.
Transfer harcaması (gerçek olmayan harcama) ile gerçek harcama arasındaki temel fark 'karşılık' ilkesidir.
3
Karşılıklı olan harcama kaleminin sınıflandırmasını tespit et.
Yol inşaatı için müteahhit firmaya yapılan ödeme, devletin kendi sabit sermaye stokunu artırdığı için 'Yatırım Harcaması'dır. Dolayısıyla sermaye transferi değildir.
Yatırım harcamaları gerçek harcama grubundadır ve transfer harcamalarının hiçbir alt türüne dahil edilemez.

Anahtar Kavram

Gerçek Harcama (Yatırım) ile Karşılıksız Harcama (Sermaye Transferi) Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Transfer Harcamalarının Alt Türleri

Bu konudan daha fazla soru