Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'de Bütçe Sisteminin Yasal Çerçevesinin Gelişimi

Türkiye'de bütçe sisteminin yasal çerçevesinin tarihsel gelişimi ve 19821982 Anayasası'nın bütçeye ilişkin hükümleri dikkate alındığında; 10501050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu döneminden 50185018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na geçiş sürecinde yaşanan yapısal dönüşümle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. 10501050 sayılı Kanun döneminde 'nakit esaslı' muhasebe ve harcama öncesi 'vize/tescil' mekanizmalarına dayalı dar kapsamlı bir bütçe yapısı uygulanırken; 50185018 sayılı Kanun ile 'tahakkuk esaslı' muhasebe, 'stratejik planlama' ve mali şeffaflık gereği tüm kamu kaynaklarını izleyen 'merkezi yönetim' bütçesi odağında geniş bir çerçeve oluşturulmuştur.Cevap
  2. B
    19821982 Anayasası'nın bütçenin hazırlanmasına dair 161161. maddesinde yapılan değişikliklerle, 10501050 sayılı Kanun'daki 'katma bütçe' uygulaması anayasal bir zorunluluk haline getirilmiş ve 50185018 sayılı Kanun bu anayasal hükmü uygulamak amacıyla çıkarılmıştır.
  3. C
    Osmanlı dönemindeki 'Kanun-i Esasi' (18761876) ile tanınan bütçe hakkı, 19241924 Anayasası ve 10501050 sayılı Kanun ile yürütmenin mutlak yetkisine bırakılmış, ancak 20172017 Anayasa değişiklikleri ile bu yetki tekrar tamamen TBMM'ye iade edilmiştir.
  4. D
    50185018 sayılı Kanun ile birlikte, 10501050 sayılı Kanun döneminde Sayıştay tarafından yürütülen 'iç denetim' ve 'ön mali kontrol' görevleri, mali özerklik prensibi uyarınca tamamen kaldırılmış ve idarelerin kendi inisiyatifine bırakılmıştır.
  5. E
    19821982 Anayasası'nın bütçe yasaklarını düzenleyen hükümleri gereğince, 50185018 sayılı Kanun kapsamında hazırlanan merkezi yönetim bütçe kanununa, bütçe ile ilgili olmayan hükümlerin (bütçe eklemleri) konulması süreci tamamen serbest bırakılmıştır.

Cevap

Türk bütçe sistemindeki temel değişim, 1050 sayılı Kanun'un geleneksel 'nakit esaslı' ve 'girdi odaklı' yapısından, 5018 sayılı Kanun'un modern 'tahakkuk esaslı', 'performans odaklı' ve 'stratejik yönetim' anlayışına geçişidir.
Doğru ifade, 10501050 sayılı Kanun'un dar kapsamlı, girdi odaklı ve nakit esaslı yapısından; 50185018 sayılı Kanun'un stratejik planlama, performans yönetimi, tahakkuk esaslı muhasebe ve 'Merkezi Yönetim' kavramı ile genişleyen kapsamını doğru bir şekilde özetlemektedir. Bu dönüşüm, Türk kamu mali yönetiminde 'usulün yerine performansın' geçmesini hedeflemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe kanunlarının tarihsel gelişimini analiz et.
1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu (1927-2003) klasik bütçeleme; 5018 sayılı KMYKK (2003-Günümüz) modern mali yönetimi temsil eder.
İki dönem arasındaki temel farkları anlamak için yasal zemin karşılaştırılmalıdır.
2
Muhasebe ve denetim standartlarındaki değişimi belirle.
1050'de nakit esası ve şekli (önleyici) denetim varken, 5018'de tahakkuk esası ve sonuç (performans) odaklı denetim getirilmiştir.
Mali disiplin ve şeffaflık araçlarındaki dönüşümü saptamak gerekir.
3
Anayasal çerçeveyi kontrol et.
1982 Anayasası m. 161 bütçe ilkelerini ve yasaklarını (bütçe dışı hüküm yasağı gibi) belirler.
Yasal değişikliklerin anayasal sınırlarla uyumunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bütçe Paradigma Değişimi (Gelenekselden Moderne Geçiş)

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun kapsamındaki I, II, III ve IV sayılı cetvellerin ayrımını ve Sayıştay denetiminin bu cetveller üzerindeki kapsamını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Bütçe Sisteminin Yasal Çerçevesinin Gelişimi