Bir maliye müfettişi, denetimini gerçekleştirdiği vergi dairesinin faaliyet raporuna şu notu düşmüştür: "Mevcut vergi mevzuatımız; yatırımları yönlendirmek, bölgesel kalkınmayı teşvik etmek ve ekonomik dalgalanmaları törpülemek amacıyla o kadar çok istisna ve muafiyetle doldurulmuştur ki, verginin asli ve tek işlevi olan kamu hizmetlerinin finansmanı amacı arka planda kalmıştır. Eğer Klasik maliye teorisinin kurallarına sadık kalınsaydı, bu tür müdahaleci araçlardan tamamen vazgeçilirdi."
Buna göre, müfettişin atıfta bulunduğu "Klasik maliye teorisi" ilkeleri doğrultusunda, ideal bir vergi sisteminin aşağıdaki özelliklerden hangisini taşıması gerekir?
- Verginin sadece devletin asgari harcamalarını karşılamak üzere toplanması ve piyasadaki nispi fiyat dengesini hiçbir şekilde değiştirmemesiCevap
- BVergi oranlarının ekonomik konjonktüre göre esnek tutularak, eksik istihdam durumunda toplam talebi artırıcı bir mali araç olarak kullanılması
- CVergi yükünün bireylerin ödeme gücüne göre dağıtılarak, piyasa mekanizmasının yarattığı gelir adaletsizliklerini telafi edecek artan oranlı bir yapıya kavuşturulması
- DVergi gelirlerinin yetersiz kaldığı durumlarda bütçe denkliğinden vazgeçilerek, altyapı yatırımlarının finansmanı için açık bütçe politikasına gidilmesi
- EVergi politikalarının, iktidardaki politikacıların oy maksimizasyonu güdüsüyle alacakları popülist kararları engelleyecek katı anayasal kurallara bağlanması
Cevap
İdeal bir vergi sisteminin yalnızca devletin zorunlu harcamalarını finanse etmeye odaklanıp piyasadaki kaynak tahsisini ve fiyatları etkilememesi (tarafsızlık ilkesi) gerektiği yönündeki ifade doğru cevaptır.
Klasik iktisadi düşünceye göre piyasa mekanizması kaynakları en etkin şekilde dağıtır. Bu nedenle devletin ekonomiye müdahalesi asgari düzeyde tutulmalı (Jandarma Devlet) ve toplanan vergiler yalnızca bu asgari kamu hizmetlerini finanse etmek amacıyla kullanılmalıdır (Mali Amaç). Vergilerin üretici ve tüketici kararlarını, yani nispi fiyatları değiştirmemesi 'Tarafsız Vergi' ilkesi olarak adlandırılır ve Klasik maliye teorisinin temel taşıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Klasik Yaklaşımda Maliye Politikası: Tarafsız Vergi ve Denk Bütçe
Tahmini Süre:1m 30s