Sanayi Devrimi sonrasında belirginleşen ve 'Jandarma Devlet' anlayışını merkeze alan Klasik iktisadi düşünce, piyasa mekanizmasının dışsal müdahaleler olmadan ekonomiyi tam istihdam düzeyinde dengede tutma eğiliminde olduğunu savunur.
Bu teorik çerçeveyi benimseyen Klasik maliye yaklaşımına göre, kamu harcamaları ve vergi politikalarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- AMaliye politikasının temel hedeflerinden biri, serbest piyasa mekanizmasının kendiliğinden sağlayamadığı gelir dağılımı adaletini artan oranlı vergilerle tesis etmektir.
- BEkonomide talep yetersizliği ortaya çıktığında, devlet bütçe açığı verme pahasına kamu harcamalarını artırarak toplam talebi canlandırmalıdır.
- Vergilerin yegâne amacı kamu harcamalarını finanse etmek olmalı ve vergi sistemi piyasadaki nispi fiyatları değiştirmeyen tarafsızlık ilkesine dayanmalıdır.Cevap
- DEkonomik istikrarı sağlamak amacıyla, geleneksel bütçe denkliği kuralı terk edilerek telafi edici bütçe anlayışı temel politika aracı yapılmalıdır.
- EKarar alma gecikmelerini önlemek için, meclis kararına ihtiyaç duymaksızın kendiliğinden harekete geçen iradi maliye politikası araçlarına ağırlık verilmelidir.
Cevap
Vergilerin yegâne amacı kamu harcamalarını finanse etmek olmalı ve vergi sistemi piyasadaki nispi fiyatları değiştirmeyen tarafsızlık ilkesine dayanmalıdır.
Klasik maliye yaklaşımında devlet, ekonomiye asgari düzeyde müdahale etmelidir (Jandarma Devlet). Bu nedenle kamu harcamaları sadece savunma, adalet gibi temel hizmetlerle sınırlıdır. Bu dar kapsamlı harcamalar, piyasadaki fiyat mekanizmasını ve özel sektörün kararlarını bozmamak adına 'tarafsız' (ekonomik birimlerin davranışlarını etkilemeyen) vergilerle finanse edilmelidir. Verginin sosyal veya ekonomik bir aracı fonksiyonu yoktur; yegâne amacı kamusal harcamaların finansmanıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tarafsız Vergi ve Sınırlı Devlet Müdahalesi