Soru

Zorluk: OrtaKlasik Yaklaşımda Maliye Politikası

Bir ülkede hükümet, serbest piyasa koşullarında kârlı görülmediği için özel sektör tarafından üstlenilmeyen büyük ölçekli bir tarımsal altyapı ve sulama projesini doğrudan genel bütçeden finanse etme kararı almıştır. Hükümet, bu yatırımla hem tarımsal verimliliği artırmayı hem de ilgili bölgenin kalkınmasını desteklemeyi amaçlamaktadır.

Klasik maliye yaklaşımını katı bir şekilde savunan bir iktisatçının, hükümetin bu yatırım kararına getireceği en temel eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kamu harcamalarındaki bu iradi artışın güçlü bir çarpan etkisi yaratarak ekonomiyi tam istihdam dengesinden uzaklaştırıp enflasyonist açığa sürüklemesi
  2. B
    İradi olarak uygulanan bu tür yatırım projelerinin, sistemde var olan otomatik istikrar sağlayıcıların doğal ve gecikmesiz çalışma mekanizmasını zayıflatması
  3. C
    Bütçeden finanse edilen bölgesel yatırımların, ekonomide genel kaynak tahsisi etkinliğini sağlamaktan ziyade yalnızca gelir dağılımı eşitsizliklerini perdelemesi
  4. D
    Büyük ölçekli altyapı yatırımlarının bütçe dengesini dönemsel olarak bozarak, telafi edici bütçe kuramı ve modern maliye ilkeleriyle yapısal olarak çelişmesi
  5. Devletin asli görevleri dışına çıkarak kaynak kullanmasının, fonları üretken özel sektörden verimsiz kamu kesimine kaydırıp piyasanın optimal kaynak tahsisini bozmasıCevap

Cevap

Devletin asli görevleri dışına çıkarak kaynak kullanmasının, fonları üretken özel sektörden verimsiz kamu kesimine kaydırıp piyasanın optimal kaynak tahsisini bozması
Klasik iktisadi düşünceye göre devletin ekonomiye müdahalesi asgari düzeyde olmalı ve sadece savunma, iç güvenlik, adalet gibi tam kamusal malları (Jandarma Devlet yaklaşımı) sunmalıdır. Adam Smith ve David Ricardo gibi Klasikler, özel sektörün yatırımlarını daima üretken, kamu sektörünün harcamalarını ise doğası gereği 'verimsiz tüketim' olarak değerlendirir. Dolayısıyla, devletin piyasada kârlı görülmeyen altyapı veya tarım gibi alanlara kaynak ayırması, sınırlı sermaye fonlarının üretken özel sektörden çekilerek verimsiz kamuya aktarılması anlamına gelir. Bu müdahale, serbest piyasa mekanizmasının (Görünmez El) kendiliğinden sağladığı optimal kaynak tahsisi sürecini bozar.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen hükümet politikasının niteliğini belirlemek
Hükümet, piyasada kârlı görülmeyen bir alana (tarımsal altyapı) bütçeden doğrudan yatırım yapmaktadır.
Devletin ekonomiye hangi araçla ve ne amaçla müdahale ettiğini tespit etmek, teorik eleştiriyi doğru yönlendirmek için gereklidir.
2
Klasik maliye yaklaşımının devletin rolü ve kaynak tahsisi konusundaki temel varsayımlarını hatırlamak
Klasiklere göre devlet 'Jandarma Devlet' olmalı, sadece tam kamusal malları (adalet, savunma, diplomasi) sunmalıdır. Kamu harcamaları verimsiz tüketim niteliğindedir.
Soruda bizden istenen, olayı Klasik iktisatçıların temel felsefesi üzerinden değerlendirmektir.
3
Klasik varsayımlar ile hükümet politikasını karşılaştırarak temel eleştiri noktasını türetmek
Devletin altyapı yatırımı yapması, kaynakların (fonların) üretken olan özel sektörden alınıp verimsiz kabul edilen kamu sektörüne aktarılmasına yol açar. Bu durum piyasa mekanizmasının (Görünmez El) sağladığı optimal kaynak tahsisini bozar.
Doğru seçenek, diğer teorik okulların (Keynesyen, Monetarist) argümanlarına kaymadan, doğrudan Klasiklerin kaynak tahsisi ve jandarma devlet itirazını yansıtmalıdır.

Anahtar Kavram

Klasik Yaklaşımda Tarafsızlık İlkesi ve Optimal Kaynak Tahsisi
Bu soruyu puanla