Bir ülkenin makroekonomik verileri incelendiğinde, ekonominin tam istihdam seviyesine yakın olduğu ancak uzun dönemli potansiyel büyüme oranının durağanlaştığı gözlemlenmiştir. Politika yapıcılar, içsel büyüme dinamiklerini harekete geçirmek amacıyla teknolojik altyapı yatırımlarına ve beşeri sermayeyi geliştirecek eğitim harcamalarına ağırlık veren geniş kapsamlı bir mali paket açıklamışlardır. Artan bu üretken kamu harcamalarının, yurt içi piyasalardan yapılacak uzun vadeli borçlanma yoluyla finanse edileceği duyurulmuştur.
Bu politika setinin uygulanması durumunda, maliye politikası araçlarının büyüme üzerindeki etkileri (dışlama etkisi, teşvik edici etkiler ve yapısal etkiler) dikkate alındığında aşağıdaki sonuçlardan hangisinin ortaya çıkması beklenir?
- Beşeri sermaye ve altyapıya yönelik üretken kamu harcamaları uzun dönemde potansiyel hasılayı artırarak içsel büyümeyi desteklese de; iç borçlanmanın faiz oranları üzerindeki yukarı yönlü baskısı, özel sektörün fiziki yatırımlarını dışlayarak (crowding-out) politikanın net büyüme etkisini zayıflatabilir.Cevap
- BKamu harcamalarının eğitim ve altyapı gibi alanlara yönlendirilmesi, içsel büyüme teorisinden ziyade neoklasik (dışsal) büyüme modellerinin temel odak noktasıdır ve bu yatırımların teknolojik gelişme üzerindeki etkisi sadece kısa dönemli talep yönlü bir canlanmayla sınırlıdır.
- CUygulanan bu harcama paketi, öncelikli olarak fonksiyonel gelir dağılımında adaleti sağlamaya yönelik sosyal bir transfer niteliği taşıdığından, kaynak dağılımında etkinliği ve ekonominin uzun dönemli potansiyel üretim kapasitesini doğrudan etkilemesi beklenemez.
- DTam istihdama yakın bir ekonomide kamu harcamalarının artırılması, ekonomik büyümeden ziyade otomatik istikrar sağlayıcı mekanizmaları tetikleyerek mali sürüklenme (fiscal drag) yaratacak ve bu durum vergi yükünü reel olarak hafifleterek büyümeyi kendiliğinden hızlandıracaktır.
- EArz yönlü iktisat teorisi çerçevesinde, uzun dönemli büyümenin güvence altına alınması için bu tür üretken kamu harcamalarının mutlaka artan oranlı gelir ve kurumlar vergileriyle finanse edilmesi, özel kesimin üretim ve yatırım teşviklerini maksimize edecektir.