Büyüme odaklı maliye politikası izleyen bir hükümet, imalat sanayisindeki kapasite artışlarını desteklemek için kurumlar vergisi sisteminde bazı yapısal düzenlemelere gitmiştir. Bu düzenlemeler kapsamında, belirli şartları taşıyan teşebbüslere 'yatırım indirimi' hakkı tanınmış ve yeni alınan sabit kıymetler için 'hızlandırılmış amortisman' uygulamasından yararlanma imkânı getirilmiştir.
Vergi harcaması kavramı ve sermayenin marjinal maliyeti teorisi çerçevesinde, söz konusu mali araçların işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Yatırım indirimi uygulaması mükellefe kalıcı bir vergi tasarrufu sağlayıp projenin toplam maliyetini doğrudan aşağı çekerken, hızlandırılmış amortisman uygulaması toplam vergi yükünü değiştirmeksizin vergi ödemelerini erteleyerek firmaya zımni bir faizsiz kredi (zamanlama) avantajı sunar.Cevap
- BHızlandırılmış amortisman yöntemi, yatırımın ekonomik ömrü boyunca ödenecek toplam kurumlar vergisi tutarını kalıcı olarak silerken; vergi muafiyeti uygulaması sadece geçici bir zamanlama avantajı yaratır.
- CGelir dağılımında adaleti sağlamak amacıyla dar gelirli kesimlere yapılan nakdi transferler, yatırımların marjinal maliyetini doğrudan düşüren temel bir vergi harcaması aracı olarak sınıflandırılır.
- DVergi istisnası ve muafiyeti gibi araçlar, sermayenin marjinal maliyetini etkilemekten ziyade, yalnızca firmaların ürettiği mallara yönelik toplam talebi artırarak yatırımları teşvik eder.
- EYatırımları teşvik etmek için tasarlanan tüm vergi harcaması araçları, ekonomik daralma dönemlerinde herhangi bir yasal düzenlemeye gerek kalmadan kendiliğinden devreye giren otomatik istikrar sağlayıcılardır.
Cevap
Yatırım indirimi mükellefe kalıcı bir vergi tasarrufu sağlarken, hızlandırılmış amortisman vergi ödemelerini ileri tarihlere öteleyerek firmaya bir zamanlama avantajı (faizsiz finansman) sunar.
Vergi harcamaları literatüründe yatırım indirimi, istisna ve muafiyetler mükellefin vergi matrahını kalıcı olarak daraltır ve hiç ödenmeyecek bir vergi tasarrufu yaratarak sermayenin marjinal maliyetini doğrudan düşürür. Hızlandırılmış amortisman ise, giderlerin ilk yıllarda daha fazla yazılmasına imkân tanıyarak bugünkü vergi ödemelerini azaltır, ancak ileriki yıllarda vergi ödemeleri göreceli olarak artar. Bu durum, projenin toplam vergi yükünü kalıcı olarak silmez; firmaya vergi ertelemesi yoluyla bir zamanlama (faizsiz finansman) avantajı sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vergi Harcamalarının Yatırımlar Üzerindeki Etkisi (Kalıcı Tasarruf ve Vergi Ertelemesi)