Soru

Zorluk: ZorGelir Vergisinin Konusu, Özellikleri ve Mükellefiyeti

Gelir vergisinin temel özelliklerinden biri olan 'gelirin şahsi olması' ilkesi, mükellefin kişisel, ekonomik ve sosyal durumunun vergi borcuna yansıtılmasını ifade eder. Bu ilkenin uygulanması mükellefiyet türüne göre farklılıklar gösterebilmektedir.

Buna göre, 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre dar mükellefiyet esasında vergilendirilen gerçek kişilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Türkiye'de elde ettiği kazanç ve iratları üzerinden kural olarak engellilik indirimi gibi şahsi ve ailevi indirimlerden yararlanamaz.Cevap
  2. B
    Gelirin safi olması ilkesi gereğince, Türkiye'deki kazançlarının sadece gayrisafi tutarları üzerinden, gider indirimi yapılmaksızın vergilendirilir.
  3. C
    Bir takvim yılı içinde Türkiye'de altı aydan fazla kaldığı tespit edilirse, geliş amacına bakılmaksızın doğrudan tam mükellefiyet kapsamına alınır.
  4. D
    Türkiye'de elde ettiği tüm gelir unsurları için, tutarı ne olursa olsun mutlaka yıllık beyanname vermekle yükümlüdür.
  5. E
    Artan oranlı vergi tarifesinden muaf tutularak, Türkiye'deki tüm kazançları üzerinden sabit bir vergi oranı ile vergilendirilir.

Cevap

Dar mükellefiyet esasında vergilendirilen kişiler, kural olarak engellilik indirimi gibi şahsi ve ailevi mahiyetteki indirimlerden yararlanamazlar.
Gelir vergisinin şahsi olması ilkesi, mükellefin kişisel durumlarının matrahtan indirilmesine olanak tanır. Ancak dar mükellefler sadece Türkiye'de elde ettikleri gelir üzerinden vergilendirildikleri ve asıl yükümlülükleri kendi ülkelerinde olduğu için, GVK Madde 8989'da sayılan indirimlerden ve Madde 3131'deki engellilik indiriminden kural olarak yararlanamazlar. Bu durum, dar mükellefiyetin 'yerellik/mülkilik' odaklı olmasının bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Mükellefiyet türü ile vergi prensipleri arasındaki ilişkiyi analiz et.
Tam mükellefler 'şahsilik' ilkesinden tam yararlanırken, dar mükellefler 'yerellik' (mülkilik) ilkesine göre vergilendirilir.
Dar mükelleflerin kişisel durumlarının (medeni hal, engellilik vb.) kendi ikametgahlarının bulunduğu ülkede dikkate alınması asıldır.
2
GVK Madde 8989 ve 3131 kapsamındaki indirimlerin uygulama alanını kontrol et.
Bu maddelerdeki indirimlerin çoğu 'tam mükellefler' için öngörülmüştür.
Kanun koyucu, Türkiye ile ekonomik bağı sınırlı olan dar mükelleflerin sadece Türkiye kaynaklı gelirlerini vergilendirmeyi hedefler, onlara geniş kişisel muafiyetler tanımaz.

Anahtar Kavram

Gelir Vergisinin Şahsiliği ve Dar Mükellefiyet Kısıtları

Daha Fazla Pratik

Dar mükelleflerin hangi durumlarda münferit beyanname vermesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla