Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKlasik Yaklaşımda Maliye Politikası

Bir ülkenin yeni seçilen ekonomi yönetimi, göreve geldikten sonra hazırladıkları 'Mali Anayasa' taslağında şu maddelere yer vermiştir:

I. Kamu bütçesi her mali yılın sonunda mutlaka denk olmalıdır.
II. Kamu borçlanmasına yalnızca olağanüstü doğa olayları, savaş halleri veya gelir getirici verimli büyük altyapı yatırımları için izin verilebilir.
III. Vergi oranları, ekonomik birimlerin tüketim ve üretim kararlarını değiştirmeyecek şekilde ve yapıda belirlenmelidir.

Bu Mali Anayasa taslağında yer alan kurallar, Klasik Maliye Yaklaşımı'nın temel prensipleriyle birebir örtüşmektedir.

Buna göre, klasik iktisadi düşüncenin maliye politikasını bu derece dar kalıplar ve kısıtlamalar içinde ele almasının ardında yatan temel teorik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ekonominin doğal piyasa mekanizmaları sayesinde her zaman tam istihdamda dengede olduğu ve devlet müdahalesinin özel sektörün etkin kaynak tahsisini bozacağıCevap
  2. B
    Devletin maliye politikası araçlarını kullanarak piyasada kendiliğinden oluşan adaletsiz gelir dağılımını daha eşitlikçi bir yapıya kavuşturması gerektiği
  3. C
    Maliye politikasının asli görevinin, ekonomideki konjonktürel dalgalanmalara karşı iradi müdahalelerle ekonomik istikrarı sağlamak olduğu
  4. D
    Bütçe açıklarının ve kamu borçlanmasının, piyasadaki toplam talep yetersizliğini gidererek eksik istihdam sorununu çözmede en temel araç olduğu
  5. E
    Siyasi karar alıcıların ve bürokratların, kamu kaynaklarını tahsis ederken toplum çıkarından ziyade kendi şahsi faydalarını maksimize etme eğiliminde olduğu

Cevap

Doğru yanıt, Klasik yaklaşımın temel gerekçesi olan; ekonominin doğal mekanizmaları sayesinde her zaman tam istihdamda dengede olacağına ve devlet müdahalesinin özel sektörün etkin kaynak tahsisini bozacağına olan inancı ifade eden seçenektir.
Klasik maliye yaklaşımı, J.B. Say'in 'Her arz kendi talebini yaratır' kanununa ve A. Smith'in 'Görünmez El' felsefesine dayanır. Bu teoriye göre piyasa mekanizması tam esnektir ve ekonomi daima kendiliğinden tam istihdam seviyesinde dengeye gelir. Ekonomik sistem kusursuz işlediği için, eksik istihdam geçici bir durumdur ve devletin bütçe açıkları vererek ekonomiye müdahale etmesine gerek yoktur. Devletin temel kamu hizmetlerini finanse etmek için alacağı vergiler ise piyasaya karşı mutlaka 'tarafsız' olmalı; bireylerin, tasarruf sahiplerinin ve firmaların piyasadaki rasyonel kararlarını, dolayısıyla piyasanın kendi içindeki etkin kaynak tahsisini kesinlikle saptırmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen 'Mali Anayasa' taslağındaki kuralları (mutlak denk bütçe, istisnai durumlar dışında borçlanmama ve tarafsız vergi) analiz etmek.
Bu kuralların temel amacının, devletin ekonomiye yapabileceği her türlü iradi müdahaleyi sıfıra indirmek ve devleti sadece jandarma rolüyle sınırlandırmak olduğu tespit edilir.
Maliye politikası araçlarına getirilen katı sınırlamaların arkasında yatan teorik yaklaşımı bulmak için bu araçların kısıtlanma nedenlerini kavramak gerekir.
2
Devletin ekonomiye neden müdahale etmemesi gerektiğine dair Klasik iktisadi varsayımları değerlendirmek.
Say Kanunu'na göre 'Her arz kendi talebini yaratır' kuralının geçerli olduğu ve görünmez el mekanizmasının piyasayı her halükarda tam istihdam dengesine getirdiği hatırlanır.
Klasik politikanın temel gerekçesi, dışarıdan bir müdahaleye ihtiyaç duymayan kusursuz işleyen bir piyasa (doğal düzen) inancıdır.
3
Seçenekler arasında, devlet müdahalesinin gereksizliğini ve zararlı etkisini (kaynak tahsisini bozmasını) açıklayan yargıyı tespit etmek.
Tam istihdam dengesi varsayımını ve piyasanın etkin kaynak tahsisinin devlet müdahalesiyle bozulacağını vurgulayan seçeneğin Klasik teoriyle uyuştuğu görülerek doğru cevap işaretlenir.
Çeldirici seçeneklerin tamamı farklı makroekonomik ekollere (Keynesyen, Kamu Tercihi, Modern Maliye Politikası) ait görüşleri yansıtmaktadır.

Anahtar Kavram

Klasik Yaklaşımda Say Kanunu, Tarafsız Vergi ve Sınırlı Devlet (Jandarma Devlet) İlişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Klasik Yaklaşımda Maliye Politikası

Bu konudan daha fazla soru