Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Kamu gelirlerinin tasnifinde, devletin bu geliri elde ederken egemenlik gücüne (jus imperii) dayanıp dayanmadığı temel bir ayrım noktasıdır. Devletin kamu gücünü kullanmadan, bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek (jus gestionis) ve tarafların karşılıklı rızasıyla kurulan hukuki ilişkilere dayanarak elde ettiği gelirler özel hukuk gelirleri (mülk ve teşebbüs gelirleri) olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin özel hukuk kuralları çerçevesinde elde ettiği gelirlerden biridir?

  1. A
    Belediye sınırları içinde yapılan inşaat faaliyetleri için alınan resimler
  2. B
    Sosyal güvenlik kurumlarının üyelerinden topladığı parafiskal gelirler
  3. Devletin mülkiyetindeki orman arazilerinin işletilmesinden elde edilen gelirlerCevap
  4. D
    Kamu hizmetlerinden yararlananların ödediği yargı ve noter harçları
  5. E
    Anayasal vergileme ilkeleri doğrultusunda tahsil edilen gelir vergisi

Cevap

Devletin mülkiyetindeki orman arazilerinin işletilmesinden elde edilen gelirler
Devletin mülkiyetindeki orman arazilerinin işletilmesinden elde edilen gelirler, devletin kamu gücünü kullanmadan, bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek (jus gestionis) ve tarafların karşılıklı rızasıyla kurulan sözleşmelere dayanarak elde ettiği 'mülk ve teşebbüs' geliridir. Bu tür gelirler, uyuşmazlık durumunda kural olarak adli yargı yoluna tabi olan özel hukuk gelirleri kategorisinde yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin kaynağını ve devletin hukuki sıfatını analiz edin.
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin egemenlik gücünü kullanmadan, bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek elde ettiği gelirlerdir.
Özel hukuk gelirlerini kamu hukuku gelirlerinden ayıran temel ölçüt 'jus imperii' (egemenlik gücü) yerine 'jus gestionis' (işletmecilik) sıfatının kullanılmasıdır.
2
İlişkinin niteliğini (tek taraflı/iki taraflı) değerlendirin.
Mülk satışları veya işletme gelirleri, tarafların karşılıklı rızasına ve sözleşme serbestisine (bilateral) dayanır.
Kamu hukuku gelirleri genellikle tek taraflı (unilateral) ve cebri iken, özel hukuk gelirleri iradi ve iki taraflıdır.
3
Verilen örnekler arasından özel hukuk niteliği taşıyanı belirleyin.
Orman arazilerinin işletilmesi devletin mülkiyet hakkını kullanmasıdır ve özel hukuk kurallarına tabidir.
Seçeneklerdeki diğer gelirler (vergi, harç, resim, parafiskal gelir) devletin kamu gücüne dayalı olarak elde ettiği gelirlerdir.

Anahtar Kavram

Özel hukuk gelirleri, devletin 'jus gestionis' sıfatıyla, özel hukuk kurallarına ve sözleşme serbestisine dayalı olarak elde ettiği mülk ve teşebbüs gelirleridir.

Daha Fazla Pratik

Devletin bu gelirleri elde ederken doğan uyuşmazlıklarda hangi yargı yolunun (adli vs idari) yetkili olduğunu gözden geçirmek kavramın pekişmesini sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Bu konudan daha fazla soru