Soru

Zorluk: OrtaMali Tekel Gelirleri

Kamu maliyesi literatüründe 'fiskal tekel' olarak da adlandırılan mali tekel gelirlerini, diğer vergi dışı kamu gelirlerinden biri olan 'harçlardan' ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ödemenin karşılığında yararlanılan somut ve özel bir kamu hizmetinin bulunmamasıCevap
  2. B
    Sadece devletin sunduğu idari bir izin veya yetkilendirme belgesi karşılığında tahsil edilmesi
  3. C
    Elde edilen gelirin genel bütçeye girmeyip sosyal güvenlik kurumları gibi özerk kuruluşlara aktarılması
  4. D
    Kamu yatırımları sonucunda özel mülkiyetin değerinde meydana gelen artıştan pay alınması
  5. E
    Gelirin tamamen gönüllülük esasına dayanması ve herhangi bir cebri nitelik taşımaması

Cevap

Mali tekel gelirlerini harçlardan ayıran temel fark, ödemenin karşılığında somut ve özel bir kamu hizmetinin sunulmuyor olmasıdır.
Mali tekel gelirleri, devletin mali amaçlarla bazı malların (tütün, alkol vb.) üretim veya satışını tekeline almasıyla oluşur. Bu ödemenin karşılığında harçlarda olduğu gibi kişiye özel bir kamu hizmeti sunulmaz; devlet sadece tekel kârı elde eder. Bu nedenle, harçlardan ayrılan en temel fark somut bir hizmet karşılığının bulunmamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Mali tekel ve harç kavramlarını karşılaştırın.
Analiz
Harçlar, bir kamu hizmetinden yararlananların bu hizmetin maliyetine katılmaları için ödedikleri tutardır; yani bir 'hizmet-karşılık' ilişkisi vardır.
2
Mali tekelin amacını belirleyin.
Analiz
Mali tekelde devletin amacı bir hizmet sunmak değil, tekel olduğu malın fiyatını maliyetin üzerinde belirleyerek hazineye gelir (fiskal amaç) sağlamaktır.
3
Farkı netleştirin.
Sonuç
Harçta hizmet karşılığı varken, mali tekelde devlet mal satışı üzerinden 'gizli vergi' toplar ve somut bir hizmet sunma şartı aramaz.

Anahtar Kavram

Mali Tekel ve Harç Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Mali tekel gelirlerinin 'gizli vergi' olarak nitelendirilmesinin iktisadi nedenlerini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla