Kamu ekonomisinde devletin yürüttüğü 'mali tekel' (fiskal tekel) ile 'sosyal tekel' (iktisadi tekel) uygulamaları arasındaki farklar göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi mali tekel gelirlerinin belirleyici bir özelliğidir?
- AÖdemenin sunulan hizmetin maliyetine katılım payı olarak harç niteliğinde tahsil edilmesi
- Temel amacın kamu hizmeti sunmak veya sosyal fayda yaratmak değil, bütçeye gelir (fiskal amaç) temin etmek olmasıCevap
- CGelirlerin yalnızca sosyal güvenlik kurumları tarafından belirli bir kesimden toplanan parafiskal gelirlerden oluşması
- DGelirin elde edilmesinde devletin egemenlik gücünün değil, tamamen piyasa koşullarına dayalı gönüllülüğün esas olması
- EYalnızca bütçe açığı gibi kriz durumlarında başvurulan geçici ve olağanüstü bir gelir kaynağı olması
Cevap
Mali tekel gelirlerinin belirleyici özelliği, bu uygulamanın temel amacının kamu hizmeti sunmak değil, bütçeye gelir (fiskal amaç) sağlamak olmasıdır.
Mali tekel (fiskal tekel) gelirlerini sosyal veya iktisadi tekellerden ayıran en temel fark, devletin bu faaliyeti yürütmedeki motivasyonudur. Sosyal tekellerde (KİT'ler gibi) amaç topluma uygun fiyatlı hizmet sunmakken, mali tekellerde amaç hazineye gelir sağlamaktır. Bu nedenle fiyatlar maliyetin üzerinde belirlenir ve ortaya çıkan fark 'gizli vergi' olarak adlandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mali Tekel (Fiskal Tekel)
Tahmini Süre:1m 15s