Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBorçlanmanın Gelir Dağılımına Etkisi

Bir kamu maliyesi uzmanı, hazırladığı politika değerlendirme raporunda şu ifadelere yer vermiştir: 'Hükümetin cari harcamalarını finanse etmek amacıyla başvurduğu uzun vadeli devlet iç borçlanma senetlerinin (DİBS) geri ödeme zamanı geldiğinde, bu finansal yükün dolaylı vergilere ağırlık veren mevcut vergi sistemiyle karşılanması mali disiplin açısından kaçınılmaz görünmektedir.'

Buna göre, raporda bahsedilen borçlanma ve geri ödeme sürecinin ekonomide yaratması beklenen temel etki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dolaylı vergilerin regresif yapısı nedeniyle, düşük gelirli kesimlerden tahvil sahibi rantiye sınıfına doğru servet aktarımı yaşanması ve maliyetin gelecek nesillere yansıtılmasıCevap
  2. B
    Sağlanan fonların kamusal ihtiyaçlara yönlendirilmesiyle piyasa başarısızlıklarının telafi edilmesi ve kaynak tahsisinde optimal etkinliğin sağlanması
  3. C
    Artan harcamaların çarpan mekanizmasını harekete geçirerek efektif talebi canlandırması ve ekonominin kendiliğinden tam istihdam dengesine ulaşması
  4. D
    Dolaylı vergilerin toplumun geneline yayılmış olması sayesinde, faiz yükünün adil bir şekilde dağıtılarak kişisel gelir dağılımında eşitliğin pekiştirilmesi
  5. E
    Uzun vadeli borçlanmanın piyasadaki likiditeyi emerek enflasyonist baskıları azaltması sonucunda, fonksiyonel gelir dağılımının iyileşmesi

Cevap

Dolaylı vergilerin regresif yapısı nedeniyle, düşük gelirli kesimlerden tahvil sahibi rantiye sınıfına doğru servet aktarımı yaşanması ve maliyetin gelecek nesillere yansıtılması
İç borçlanmanın gelir dağılımı üzerindeki etkisi, büyük ölçüde vergi sisteminin yapısına bağlıdır. Devlet, tahvilleri genellikle tasarruf fazlası olan yüksek gelirli kesimlere (rantiye sınıfına) satar. Borcun vadesi geldiğinde anapara ve faiz ödemeleri için toplanan vergiler dolaylı vergilere (KDV, ÖTV) dayanıyorsa, bu vergilerin yükü oransal olarak düşük gelirli kesimlerin üzerinde kalır. Sonuç olarak, düşük gelirlilerden toplanan vergiler yüksek gelirli rantiye kesimine faiz geliri olarak aktarılır. Ayrıca uzun vadeli borçlanma, bugünkü harcamaların maliyetini gelecekteki vergi mükelleflerinin sırtına yükleyerek nesiller arası bir servet transferine de yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Uzun vadeli iç borçlanmanın kimden yapıldığını belirlemek
Devlet iç borçlanma senetleri genellikle yüksek tasarruf yeteneğine sahip olan yüksek gelirli kesimler (rantiye sınıfı) tarafından satın alınır.
Borcun kimden alındığı, ileride yapılacak faiz ve anapara ödemelerinin kime gideceğini gösterir.
2
Geri ödemenin hangi yolla (vergi türüyle) yapıldığını analiz etmek
Senaryoda borcun dolaylı vergilere (KDV, ÖTV vb.) ağırlık veren bir sistemle ödeneceği belirtilmiştir.
Dolaylı vergiler, düşük gelirli kesimlerin gelirleri içindeki payı yüksek olduğu için regresif (tersine artan) etki yaratır.
3
Borcun vadesinin etkisini değerlendirmek
Borç uzun vadeli olduğu için bugünkü harcamaların bedeli gelecekteki vergi mükellefleri tarafından ödenecektir.
Bu durum nesiller arası bir yük transferi (gelecek nesillere aktarım) anlamına gelir.
4
Tüm etkileri birleştirerek net sonucu bulmak
Vergiyi ağırlıklı olarak düşük gelirliler öder, elde edilen gelir faiz olarak rantiye sınıfına aktarılır ve bu süreç gelecek nesillere sarkar.
Bu mekanizma, borçlanmanın gelir dağılımını bozucu (eşitsizliği artırıcı) etkisinin temel nedenidir.

Anahtar Kavram

İç borçlanmanın rantiye sınıfı lehine nesil içi ve uzun vade nedeniyle nesiller arası gelir dağılımını bozucu etkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Borçlanmanın Gelir Dağılımına Etkisi

Bu konudan daha fazla soru