Sermaye birikiminin yetersiz olduğu gelişmekte olan bir ülkede, merkezi yönetim sanayi altyapısının teknolojik dönüşümünü sağlamak amacıyla uzun vadeli tahvil ihracına çıkarak yüklü miktarda finansman sağlamıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri, uygulanan bu borçlanma stratejisinin gelecek nesillerin mali yükünü artırmayacağını ve ülkenin makroekonomik dengelerini uzun vadede güvence altına alacağını ifade etmiştir.
Kamu maliyesi teorisinde yer alan 'ekonomik kalkınma ve büyümeyi finanse etme amacıyla borçlanma' yaklaşımı dikkate alındığında, Bakanlığın bu öngörüsünün gerçekleşmesi temel olarak aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?
- Sağlanan fonların, makroekonomik kapasiteyi genişleterek borç servisini karşılayacak geliri yaratabilen 'verimli borç' statüsündeki yatırımlara tahsis edilmesineCevap
- BBorçlanma hasılatının, piyasadaki durgunluğu aşmak amacıyla ortaya çıkan konjonktürel bütçe açıklarının ivedilikle kapatılmasında kullanılmasına
- CKamu otoritesinin, üstlendiği yatırım projelerinde piyasa faiz oranlarından bağımsız olarak yalnızca kısa vadeli ticari kâr marjını maksimize etmesine
- Dİlerleyen yıllarda ortaya çıkacak anapara ve faiz ödemelerinin, parasal genişleme araçları kullanılarak enflasyonist bir ortamda reel olarak hafifletilmesine
- EKalkınma projeleri için ihtiyaç duyulan fonların dış piyasalar yerine tamamen iç piyasadan temin edilerek kur riskinin bütünüyle ortadan kaldırılmasına
Cevap
Bakanlığın öngörüsünün gerçekleşmesi, sağlanan fonların borç servisini kendi kendine karşılayabilecek 'verimli borç' niteliğindeki yatırımlara tahsis edilmesine bağlıdır.
Ekonomik kalkınma amacıyla yapılan borçlanmaların temel felsefesi, elde edilen fonların ekonominin üretim kapasitesini artıracak uzun vadeli yatırımlara yönlendirilmesidir. Eğer bu yatırımlar, ileride borcun anapara ve faiz ödemelerini karşılayacak düzeyde ek gelir veya vergi kapasitesi yaratıyorsa, bu tür borçlara 'verimli borç' denir. Verimli borçlar kendi kendini amorti ettiği için (öz-ödemeli özellik), bütçe üzerinde kalıcı bir baskı oluşturmaz, gelecek nesillerin vergi yükünü artırmaz ve refah kaybına yol açmaz. Bakanlığın öngörüsünün gerçekleşebilmesi bu teorik ön koşulun sağlanmasına bağlıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Verimli Borçlar ve Öz-Ödemeli Yatırımlar