Kamu maliyesi literatüründe 'maliye politikasının sosyal amacı' kapsamında değerlendirilen kamu giderleri, bireyler ve sosyal gruplar arasındaki refah farklarını azaltmada kritik bir rol üstlenmektedir. Özellikle dikey adaletin (vertical equity) tesisi noktasında harcamaların niteliği, niceliğinden daha belirleyici olabilmektedir. Buna göre, farklı kamu gideri türlerinin gelir dağılımını iyileştirme kapasiteleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Transfer harcamaları, karşılığında bir mal veya hizmet alımı söz konusu olmaksızın satın alma gücünün bir kesimden diğerine aktarılması niteliği taşıdığından, gelir eşitsizliğini gidermede reel harcamalara göre daha doğrudan bir etkiye sahiptir.Cevap
- BCari harcamalar kapsamındaki personel giderleri, kamu görevlilerinin marjinal tüketim eğilimini transfer harcamalarından daha fazla yükselttiği için gelir dağılımını düzeltmede en etkin mali araçtır.
- CYatırım harcamaları, yapıldıkları dönemde yarattıkları çarpan etkisiyle alt gelir gruplarına doğrudan nakit akışı sağladığı için dikey adaleti en hızlı ve kalıcı şekilde sağlayan harcama türüdür.
- DReel harcamalar (cari ve yatırım) gelir dağılımını doğrudan; transfer harcamaları ise sadece dolaylı yoldan üretim faktörlerinin fiyatlarını değiştirerek etkilemektedir.
- EKamu giderlerinin gelir dağılımı üzerindeki etkisi harcamanın türüne göre değil, sadece toplam kamu giderlerinin gayrisafi yurt içi hasılaya () oranına bağlıdır.
Cevap
Transfer harcamalarının, karşılıksız olma ve doğrudan satın alma gücü aktarma niteliği sayesinde gelir dağılımını iyileştirmede reel harcamalara göre daha etkin ve doğrudan bir araç olduğu seçeneği doğrudur.
Transfer harcamaları, devletin bir mal veya hizmet almadan yaptığı karşılıksız ödemelerdir. Bu harcamaların sosyal amaçlı olanları (sosyal transferler), doğrudan düşük gelirli bireylerin kullanılabilir gelirini artırarak Gini katsayısını düşürür ve dikey adaleti güçlendirir. Bu durum, piyasadan mal/hizmet alarak (reel harcama) geliri dolaylı yoldan etkileyen yöntemlerden daha etkindir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Giderlerinin Dağılım Etkisi ve Transfer Harcamalarının Önceliği
Daha Fazla Pratik
Transfer harcamalarının alt türlerinden olan 'Sosyal Transferler' ile 'İktisadi Transferler' arasındaki gelir dağılımı etkisi farklarını inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s