Soru

Zorluk: OrtaVergilemede Genellik İlkesi

Vergilemede genellik ilkesi, vergi mükellefiyetinin belirlenmesinde hem subjektif (kişisel) hem de objektif (konusal) bir kapsayıcılığı ifade etmektedir.

Buna göre, vergilemede genellik ilkesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Din, dil, ırk ve sosyal sınıf ayrımı gözetilmeksizin ödeme gücü olan herkesin vergi kapsamına alınmasını öngörürken; muafiyet ve istisnalar bu ilkenin sınırlarını belirleyen uygulamalardır.Cevap
  2. B
    Bireylerin kamu hizmetlerinden yararlanma derecelerine göre vergilendirilmesini ve verginin bir hizmet bedeli olarak görülmesini sağlayan temel prensiptir.
  3. C
    Yüksek gelir elde edenlerin düşük gelirli olanlara göre daha yüksek oranda vergi ödemesini ifade eden dikey adalet kavramıyla tamamen aynı anlamı taşımaktadır.
  4. D
    Vergi kanunlarının sadece yürürlüğe girdikten sonraki olaylara uygulanmasını ve mükelleflerin geçmiş haklarının korunmasını temel alan hukuk devleti ilkesidir.
  5. E
    Verginin sadece hazineye gelir sağlamak amacıyla toplanmasını, sosyal ve ekonomik hayat üzerinde herhangi bir müdahale aracı olarak kullanılmamasını zorunlu kılar.

Cevap

Genellik ilkesi, din, dil, ırk ayrımı yapılmaksızın ödeme gücü olan herkesin vergi kapsamına alınmasını ifade ederken, muafiyet ve istisnalar bu ilkenin uygulama alanını daraltan yasal istisnalardır.
Doğru olan ifade, genellik ilkesinin hiçbir ayrım yapmadan ödeme gücü bulunan herkesi ve her konuyu vergi kapsamına dahil etmesi, ancak bu kapsamın sosyal, ekonomik veya mali amaçlarla vergi muafiyet ve istisnaları aracılığıyla yasal olarak daraltılabileceğini belirten seçenektir. Bu ilke Anayasa'nın 73. maddesinde 'Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür.' hükmündeki 'herkes' kelimesiyle güvence altına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Genellik ilkesinin tanımını belirle.
Genellik ilkesi, vergi ödeme gücü olan her sujenin (subjektif genellik) ve her türlü iktisadi değerin (objektif genellik) vergi kapsamında olmasını gerektirir.
İlkenin kapsamını doğru analiz etmek, diğer mali ilkelerden ayırt edilmesini sağlar.
2
İlkenin istisnalarını ve anayasal dayanağını değerlendir.
1982 Anayasası'nın 73. maddesindeki 'Herkes' ifadesi bu ilkenin temelidir. Vergi muafiyeti (kişilere yönelik) ve vergi istisnası (konulara yönelik) uygulamaları ise genellik ilkesinin sapmalarıdır.
İlkenin mutlak olmadığını, sosyal ve ekonomik amaçlarla sınırlandırılabileceğini anlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Vergilemede Genellik İlkesi
Bu soruyu puanla