Soru

Zorluk: ZorTürkiye Cumhuriyeti Anayasalarında Bütçe

Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal süreci içerisinde bütçe hakkının kullanımı, bütçe kanunlarının hazırlanması ve yasalaşma süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    1924 Anayasası döneminde bütçe hakkı, "hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir" ilkesi gereği bütçenin TBMM tarafından onaylanması ve denetlenmesi esasına dayanmıştır.
  2. B
    1961 Anayasası'nda bütçe tasarılarını incelemek üzere 5050 üyeden oluşan bir Karma Komisyon kurulması öngörülmüş; bu üyelerin 3535'inin Millet Meclisinden, 1515'inin ise Cumhuriyet Senatosundan seçilmesi hükme bağlanmıştır.
  3. C
    1982 Anayasası'nın 2017 yılındaki değişiklik öncesi metnine göre; Bütçe Komisyonunun 4040 olan üye sayısının en az 2525'inin iktidar grubu veya gruplarına verilmesi anayasal bir zorunluluktur.
  4. D
    1982 Anayasası'nın mevcut hükümlerine göre, Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanan merkezi yönetim bütçe kanun teklifi, mali yılbaşından en az 7575 gün önce TBMM'ye sunulur.
  5. 1982 Anayasası'nda yapılan 2017 değişikliği ile bütçe kanun teklifinin süresinde yürürlüğe girmemesi durumunda "geçici bütçe" uygulamasına son verilmiş; bu durumda doğrudan bir önceki yılın bütçesinin yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanması esası getirilmiştir.Cevap

Cevap

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliği ile geçici bütçenin kaldırıldığına dair ifade yanlıştır; çünkü geçici bütçe hâlen birincil yedek mekanizmadır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 161. maddesine göre, bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde öncelikle 'geçici bütçe kanunu' çıkarılması denenir. Eğer geçici bütçe kanunu da çıkarılamazsa, yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır. Dolayısıyla geçici bütçe uygulaması kaldırılmamış, aksine süreç çok aşamalı hale getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasaların bütçe hazırlık ve komisyon yapılarını karşılaştır.
1961'de 50 üyeli, 1982 (eski) 40 üyeli komisyon varken; 2017 sonrası komisyon yapısı kanuna bırakılmıştır.
Anayasal gelişimdeki yapısal farkları ayırt etmek.
2
2017 Anayasa değişikliğinin bütçenin yasalaşamaması durumuna getirdiği çözümü incele.
Hiyerarşik bir süreç vardır: Bütçe Kanunu → Geçici Bütçe → Yeniden Değerleme Oranı ile Artış.
Yasal boşluğu önleyen mekanizmaların sırasını belirlemek.
3
Hatalı seçeneği tespit et.
Geçici bütçenin kaldırıldığı iddiası Anayasa Madde 161 ile çelişmektedir.
Güncel anayasa metniyle teorik bilginin doğrulanması.

Anahtar Kavram

Türkiye Cumhuriyeti Anayasalarında Bütçe Süreci ve 2017 Değişiklikleri
Bu soruyu puanla