Examkin

Soru

Zorluk: ZorVergilemede Kanunilik İlkesi

19821982 Anayasası'nın 7373. maddesinde düzenlenen "vergilemede kanunilik ilkesi" ve bu ilkenin alt unsurları olan tipiklik, belirlilik ve kıyas yasağı çerçevesinde, yasama ve yürütme organlarının yetki sınırlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Verginin kanuniliği ilkesi, vergi hukukunda "kıyas yasağı" ile doğrudan bağlantılı olup, kanunda açıkça tanımlanmamış bir olgunun benzerlikten yola çıkılarak vergilendirilmesini kesin olarak engeller.
  2. B
    Anayasa'nın 73/473/4 fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı'na tanınan muaflık, istisna, indirim ve oranlarda değişiklik yapma yetkisi, verginin kanuniliği ilkesinin mutlaklığını esneten "türevsel" ve sınırlı bir yetki niteliğindedir.
  3. Vergilemede kanunilik ilkesinin temel fonksiyonu, vergi yükünün mükellefler arasında mali güçlerine göre dikey ve yatay adalet prensipleri çerçevesinde paylaştırılmasını anayasal güvence altına almaktır.Cevap
  4. D
    Vergi hukukunda "tipiklik" öğesi gereğince; verginin konusu, mükellefi, matrahı ve oranı gibi temel unsurların, idarenin takdir yetkisine bırakılmaksızın doğrudan kanun metninde açıkça düzenlenmesi zorunludur.
  5. E
    Cumhurbaşkanı'nın vergi oranlarında değişiklik yapabilmesi için, ilgili vergi kanununda bu yetkinin kullanılacağı yukarı ve aşağı sınırların yasama organı tarafından önceden belirlenmiş olması anayasal bir şarttır.

Cevap

Vergi yükünün mali güce göre dikey ve yatay adalet prensipleriyle dağıtılması, kanunilik ilkesinin değil, "mali güce göre vergilendirme" (ödeme gücü) ilkesinin temel fonksiyonudur.
Vergilemede kanunilik ilkesi (19821982 Anayasası m. 73/373/3), vergilerin ancak halkın temsilcilerinin iradesiyle (kanunla) konulabileceğini ifade eden şekli bir ilkedir. Temel amacı hukuki belirlilik, öngörülebilirlik ve temsilde adaleti sağlamaktır. Oysa vergi yükünün mali güce göre dağıtılması, dikey ve yatay adalet gibi kavramlar m. 73/173/1 ve 73/273/2'de düzenlenen "mali güç" ve "vergi adaleti" ilkeleriyle ilgilidir. Bu nedenle, kanunilik ilkesinin asıl işlevinin sosyal adaleti sağlamak olduğunu belirten ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 7373. maddesinin fıkraları arasındaki ayrımı analiz edin.
73/173/1 ve 73/273/2 mali güç ve adaleti, 73/373/3 ise kanunilik ilkesini düzenler.
Mali içerik (adalet) ile şekli şart (kanunilik) arasındaki farkı anlamak için.
2
Kanunilik ilkesinin alt unsurlarını (belirlilik, tipiklik, kıyas yasağı) değerlendirin.
Bu unsurların tamamı verginin "formel" (biçimsel) olarak kanuna dayanmasını ve idarenin sınırlandırılmasını hedefler.
İlkenin asıl amacının sosyal adalet değil, hukuki güvenlik olduğunu saptamak için.
3
Cumhurbaşkanı'na tanınan yetkinin sınırlarını kontrol edin.
73/473/4 uyarınca bu yetki sadece oran, muaflık, istisna ve indirimlerle sınırlıdır ve kanuni sınırlar şarttır.
Yürütme organının yasama yetkisini tamamen devralamayacağını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Vergilemede Kanunilik İlkesi (Anayasa m. 73/373/3)
Bu soruyu puanla

Konular

Vergilemede Kanunilik İlkesi

Bu konudan daha fazla soru