Soru

Zorluk: OrtaVergilemede Kanunilik İlkesi

19821982 Anayasası'nın 7373. maddesinde düzenlenen "vergilemede kanunilik ilkesi" ve bu ilkenin vergi hukukundaki uygulama esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Verginin konusu, mükellefi ve matrahı gibi temel unsurların kanunda açıkça belirtilmesi "belirlilik" ve "tipiklik" unsurlarının bir gereğidir.
  2. B
    Cumhurbaşkanı'na vergi oranları, muafiyet ve istisnalar üzerinde değişiklik yapma yetkisi verilebilmesi için bu yetkinin kanunla ve sınırı belirlenmiş olması şarttır.
  3. C
    Vergi hukukunda "kıyas yasağı" (analoji yasağı), kanunilik ilkesinin bir sonucu olup kanunda açıkça belirtilmeyen bir durumun vergilendirilmesini engeller.
  4. "Mali güce göre ödeme" ilkesinin tam olarak sağlanabilmesi için, kanunda açıkça belirtilmemiş olsa dahi benzer ekonomik durumdaki kişilere kıyas yoluyla vergi uygulanması kanunilik ilkesine uygundur.Cevap
  5. E
    Kanunilik ilkesi uyarınca, vergi dışındaki diğer mali yükümlülüklerin (harç, resim vb.) de mutlaka kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.

Cevap

Mali güce göre ödeme ilkesinin tam olarak sağlanması gerekçesiyle dahi olsa, vergi hukukunda kıyas (analoji) yoluyla vergi uygulanması kanunilik ilkesine aykırıdır.
Vergi hukukunda kıyas yasağı (analoji yasağı) mutlak bir kuraldır. Kanunilik ilkesi gereği, bir durumun vergilendirilebilmesi için o durumun kanunda açıkça 'tipik' bir şekilde tanımlanmış olması gerekir. 'Mali güce göre ödeme' veya 'adalet' gibi ilkeler, kanunun sessiz kaldığı durumlarda yeni bir vergi yükümlülüğü yaratılması için gerekçe gösterilemez. Bu nedenle, benzer ekonomik durumdaki kişilere kıyas yoluyla vergi uygulanması kanunilik ilkesine tamamen aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 7373 Analizi
Verginin kanuniliği ilkesinin; vergi, resim, harç ve benzeri tüm mali yükümlülükleri kapsadığı tespit edilir.
İlkenin kapsamını belirlemek için anayasal dayanağın incelenmesi gerekir.
2
Alt Unsurların Değerlendirilmesi
Belirlilik (öngörülebilirlik) ve tipiklik (unsurların kanunda tanımlanması) ilkelerinin kanuniliğin vazgeçilmez parçaları olduğu anlaşılır.
Kanuniliğin sadece bir şekil şartı değil, içerik şartı da olduğunu anlamak için gereklidir.
3
Kıyas Yasağı ve Delegasyon Sınırlarının İncelenmesi
Kıyasın kesinlikle yasak olduğu ve Cumhurbaşkanının yetkisinin sadece kanuni sınırlar içinde "oran, muafiyet ve istisna" ile sınırlı olduğu teyit edilir.
Yürütmenin yetkisinin türevsel ve sınırlı niteliğini ayırt etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Vergilemede Kanunilik ve Kıyas Yasağı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla