Kurumlar vergisi mükelleflerinin yeni makine ve teçhizat alımlarını özendirmek isteyen kanun koyucu, iki farklı vergi harcaması alternatifini değerlendirmektedir. "X politikası" mükelleflere, yapılan yatırım harcamalarının belirli bir yüzdesini kurum kazancından doğrudan indirme hakkı tanımaktadır. "Y politikası" ise, ilgili sabit kıymetlerin amortisman ayırma sürecinde, ilk yıllarda normalden daha yüksek oranlarda itfa payı ayrılmasına izin vermektedir.
Bu iki mali aracın (X ve Y politikalarının) firmaların finansman yapısı ve vergi yükü üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Y politikası vergi ödemelerini ileri tarihlere erteleyerek firmaya zımni bir faizsiz kredi sunarken, X politikası firmanın ödeyeceği toplam vergi yükünde kalıcı bir tasarruf yaratır.Cevap
- BHer iki politika da piyasadaki kaynak dağılımı mekanizmasına müdahale etmeden, öncelikli olarak fonksiyonel gelir dağılımını düzeltmeyi amaçlar.
- CX politikası vergi borcunu sadece zaman açısından ötelerken, Y politikası firmanın marjinal sermaye maliyetini artırarak arz yönlü enflasyonu engeller.
- DSöz konusu uygulamaların her ikisi de herhangi bir iradi yasal düzenleme gerektirmeksizin devreye giren otomatik istikrar sağlayıcı araçlardır.
- EY politikası firmaların iç finansman kapasitesini daraltarak, kalkınmanın finansmanında tamamen dış borçlanmaya yönelmelerini zorunlu kılar.
Cevap
Hızlandırılmış amortismanın (Y) bir vergi ertelemesi, yatırım indiriminin (X) ise kalıcı bir vergi tasarrufu olduğunu belirten ifade doğrudur.
Vergi harcaması yoluyla yatırımları teşvik eden araçlardan yatırım indirimi (X politikası), firmaların yatırım maliyetlerinin bir kısmını matrahtan düşmesine izin vererek devlete ödenecek toplam vergiyi mutlak surette ve kalıcı olarak azaltır. Hızlandırılmış amortisman (Y politikası) ise firmanın varlığın ekonomik ömrü boyunca ödeyeceği toplam nominal vergi tutarını değiştirmez. Ancak, itfa paylarının ilk yıllarda yüksek tutulması sebebiyle ilk yıllardaki vergi borcu düşer, ilerleyen yıllardaki vergi borcu artar. Bu durum, verginin ötelenmesi (ertelenmesi) yoluyla firmaya devlet tarafından faizsiz bir finansman (kredi) sağlanması etkisini yaratır ve sermayenin marjinal maliyetini düşürür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yatırım İndirimi ve Hızlandırılmış Amortismanın Finansal Etkileri