Refah ekonomisi teorisinde, bireysel fayda düzeylerinin toplumsal bir refah endeksine dönüştürülmesinde kullanılan farklı fonksiyonel formlar, gelir dağılımına yönelik farklı normatif değer yargılarını temsil eder. Bu bağlamda; Benthamcı (Faydacı), Rawlsçı (Maksimum-Minimum) ve Bernoulli-Nash (Çarpımsal) sosyal refah fonksiyonlarının matematiksel özellikleri, bireyler arası fayda ikame esneklikleri () ve geometrik gösterimleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Benthamcı yaklaşım bireyler arası faydanın tam ikame edilebilir () olduğunu varsayarak toplumsal kayıtsızlık eğrilerini negatif eğimli doğrusal çizgiler şeklinde kurgularken; Rawlsçı yaklaşım faydalar arasında ikame olmadığını () varsayarak tipi kayıtsızlık eğrileri üzerinden en düşük faydaya sahip olanın durumunu esas alır.Cevap
- BBernoulli-Nash fonksiyonu, toplumsal refahın bireysel faydaların aritmetik toplamına eşit olduğunu savunarak, toplam fayda değişmediği sürece gelir transferlerinin toplumsal refah üzerindeki etkisini her zaman nötr kabul eder.
- CRawlsçı yaklaşım, 'cehalet peçesi' altında bireylerin riskten kaçınmadığını varsaydığı için toplumsal refahı toplumdaki en yüksek faydaya sahip olan bireyin (maximax) durumuna göre belirler.
- DBenthamcı yaklaşım, azalan marjinal fayda ilkesi gereği toplumsal kayıtsızlık eğrilerinin orijine göre dışbükey (konveks) olmasını zorunlu kılarak eşitlikçi bir dağılımın refahı her zaman artıracağını ileri sürer.
- EEgaliteryen (eşitlikçi) yaklaşım, toplumsal refah fonksiyonlarının sadece Pareto etkinliğine ulaşıldıktan sonra kullanılabilecek pozitif bir analiz aracı olduğunu ve değer yargısı içermediğini savunur.
Cevap
Benthamcı yaklaşımın tam ikame esnekliğine () ve doğrusal kayıtsızlık eğrilerine, Rawlsçı yaklaşımın ise sıfır ikame esnekliğine (tamamlayıcılık, ) ve tipi kayıtsızlık eğrilerine sahip olduğunu belirten ifade doğrudur.
Toplumsal refah fonksiyonları, bireysel faydaların toplulaştırılmasında kullanılan matematiksel kurallardır. Benthamcı (Klasik Faydacı) yaklaşım, refahın bireysel faydaların toplamından oluştuğunu () varsayar. Bu fonksiyonel formda marjinal ikame oranı sabit ve ikame esnekliği sonsuzdur (), bu da geometrik olarak doğrusal (negatif eğimli) kayıtsızlık eğrileri oluşturur. Öte yandan Rawlsçı yaklaşım, toplumun refahını en zayıf halkanın (en düşük faydaya sahip olanın) durumuna endeksler (). Bu durumda bireyler arası fayda ikamesi imkansızdır () ve refahı artırmak için mutlaka en alttakinin durumunun iyileşmesi gerekir, bu da tipi kayıtsızlık eğrileriyle gösterilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplumsal Refah Fonksiyonlarının Geometrisi ve İkame Esnekliği